نقش رسانه‌ها در توانمندسازی جامعه در بحران‌ها بی‌بدیل است

تهران - ایرنا - مدیرعامل خبرگزاری جمهوری اسلامی(ایرنا) با اشاره به سیر تاریخی بلایای طبیعی و خطرخیزی ایران به لحاظ شرایط اقلیمی و جغرافیایی خاص گفت: رسانه ها نقش مهم و بی بدیلی در زمان بحران ها برای توانمندسازی جامعه در همراهی با مردم و ترویج همدلی ایفا می كنند.

به گزارش خبرنگار فرهنگی ایرنا، دكتر سید ضیاء هاشمی روز دوشنبه در همایش «رسانه ها و فناوری اطلاعاتی در خدمت كاهش خسارات بلایای طبیعی» در دانشگاه علامه طباطبایی افزود: همانگونه كه آمارها و تحقیقات نشان می دهد، خطر خیزی ایران به لحاظ شرایط اقلیمی و جغرافیایی خاص، بركسی پوشیده نیست و كشور ما جزو 10 كشور نخست بلاخیز دنیا است و متحمل خسارات و هزینه های اقتصادی و اجتماعی فراوانی شده است.
وی گفت: داشتن مدیریت بحران قوی در كشور و تعامل با رسانه ها، به منزله ابزاری مهم و ضروری است.
هاشمی تصریح كرد: امروزه رسانه های جمعی به بخش جدایی ناپذیر بحران ها تبدل شده اند و برخی حتی بر این عقیده اند كه هر موضوع، زمانی به بحران تبدیل می شود كه در كانون توجه رسانه ها قرار گیرد.
به گفته وی، رسانه ها نه تنها می توانند با آگاهی بخشی و ایفای نقش نظارتی از بروز بسیاری از بحرانهای بالقوه پیشگیری و در صورت بروز آنها را پایش كنند، بلكه می توانند به فرصت سازی از بحران نیز همت گمارند. هاشمی در عین حال گفت: فرصت سازی از بحران، غایت ارتباطات بحرانی و به تعبیری مدیریت بحران است كه الزامات خاص خود را می طلبد.
وی افزود: یكی از اقدامات مهم در مدیریت بلایای طبیعی كشور برنامه‌ریزی است، و بهره گیری از ظرفیت های رسانه ها می تواند بسیار متفاوت و قوی تر از امروز باشد اما وضع موجود خیلی مناسب نیست.
هاشمی همچنین گفت: كاركرد رسانه ها در بحران تحت تاثیر عوامل مختلفی نظیر پایگاه ایدئولوژیكی، میزان استقلال یا وابستگی به حاكمیت، سابقه بحران، ارزش های خبری و نوع عملكرد رقبا قرار دارد.
مدیرعامل ایرنا تاكید كرد: این كاركردها می‌توانند برای تقویت همبستگی و وفاق ملی، جلب كمك های مردمی و مشاركت در حل بحران، كاهش بحران با كاركردهای آموزشی، فرهنگی و سیاسی پیشگیرانه، توجیه و پذیرش بحران یا تشدید بحران برای دستیابی به مقاصد سیاسی، اجتماعی و غیره به كار بروند.
هاشمی گفت: رسانه برای افراد جامعه اهمیت دارد زیرا افراد نیازهای خود را از طریق رسانه برآورده می‌سازند، طبیعی است كه این نیازها در شرایط بحران تشدید می شود و به طور طبیعی افراد و اعضای جامعه در شرایطی كه بحرانی رخ داده باشد، به صورت مستمر به رسانه‌ها مراجعه می‌كنند.
مدیرعامل ایرنا تصریح كرد: كاركرد ایجاد نشاط و نیز بسیج افكار عمومی و جامعه در مواقع بحرانی كاركردهای دیگر رسانه ها هستند.
هاشمی، قدرت دروازه بانی رسانه را در شرایط بحران انكارناپذیر دانست و افزود: همه كسانی كه در رسانه‌های خبری كار تهیه اخبار را بر عهده دارند به گونه ای با گزینش خبرها سروكار پیدا می‌كنند، بنابراین رسانه‌ها می‌توانند نقش دوگانه در مدیریت بحران ایفا كنند بطوری كه می توانند هم در بخش شایعات و اطلاعات نادرست و هم در جلوگیری از آنها تأثیرگذار باشند.
مدیرعامل ایرنا یادآور شد: برخی پژوهشگران معتقدند كه رسانه ها موظفند بر اساس اصول اخلاقی و حرفه‌ای خود واقعیت‌های هرچند تلخ بحران را منعكس كنند و در انجام این وظیفه تحت‌ تأثیر منافع شخصی و گروهی، حزبی، نژادی، قومی و مذهبی قرار نگیرند؛ ضمن اینكه تا حد ممكن با ارائه اخبار و اطلاعات موثق از منطقه بحران زده به مسئولان و مخاطبان آنان را در مدیریت بهتر بحران یاری دهند.
هاشمی گفت: به طور خلاصه نیازهای مخاطبان در مرحله پیش از بحران در همراهی با مردم شامل نیاز به آمادگی، آگاهی و اطمینان است. مرحله حین بحران شامل نیاز به اطلاعات، امنیت و همبستگی و مرحله پس از بحران شامل نیاز به پیگیری و یادگیری است.
وی افزود: كاركرد رسانه ها متناسب با هر یك از نیازهای در مرحله پیش از بحران شامل آموزش مصون سازی، آگاه‌سازی و دیده‌بانی، مرحله حین بحران شامل خبررسانی، دروازه‌بانی و همراه سازی و مرحله پس از بحران شامل پاسخ طلبی، تحلیل گری و آرامش بخشی است.
مدیر عامل ایرنا تصریح كرد: در یك كلام نقش آفرینی رسانه ها برای توانمندسازی جامعه، همراهی با مردم و ترویج همدلی از مهمترین عوامل در زمان بحران به شمار می‌رود.
فراهنگ ** 1355 ** 1071