مدیركل شورای راهبردی روابط خارجی:سفر ظریف نقطه عطفی در روابط ایران و اروپای شرقی است

تهران - ایرنا - مدیركل شورای راهبردی روابط خارجی سفر محمدجواد ظریف به بالكان و اروپای شرقی را' نقطه عطفی' در روابط تهران با این كشورها دانست و گفت: باید برای بالكان استراتژی داشته باشیم. نباید همه اروپا را به یك چشم ببینیم.

محمدجواد ظریف روز گذشته (دوشنبه) عازم اروپای شرقی شد. وزیر امور خارجه در این دور از سفر به منطقه بالكان در 4 كشور توقف خواهد كرد و با مقامات كشورهای صربستان، بلغارستان، كرواسی و بوسنی دیدار و گفت و گو خواهد كرد.
یك هیات بلند پایه سیاسی و همچنین یك هیات اقتصادی متشكل از تعدادی از بنگاه ها و كارآفرینان اقتصادی از بخش های خصوصی و دولتی، ظریف را در این سفر همراهی می كنند.
ظریف در این دور از سفر به اروپای شرقی علاوه بر دیدار و گفت وگو با همتایان خود و دیگر مقامات عالی رتبه صربستان، بلغارستان، كرواسی و بوسنی در همایش مشترك با تجار و بازرگانان ایرانی و كشورهای یاد شده شركت و سخنرانی می كند.
«عبدالرضا فرجی راد» امروز - سه شنبه - در گفت و گو با خبرنگار ایرنا، كشورهای حوزه بالكان و اروپای شرقی را برای جمهوری اسلامی ایران بسیار حائز اهمیت دانست و گفت: ایران همواره بهترین رابطه را با اروپای شرقی داشته و كمترین تنش ها را نیز با كشورهای حوزه بالكان داشته است.
مدیركل شورای راهبردی روابط خارجی با بیان این كه «روابط ایران تا كنون با اروپای شمالی هم روابط خوبی بوده است، اما در برخی موارد فشارهای حقوق بشری از سوی آنها وجود داشته است»، افزود: روابط تهران با اروپای غربی مانند مشكل سفارتخانه ها با انگلیس و یا برخی مسائلی كه با فرانسوی ها داشتیم كه هنوز هم ادامه دارد، گاهی دچار فراز و نشیب هایی بوده است؛ روابط ایران با آلمان بهتر از مناسبات با انگلیس و فرانسه است، اما مسائلی هم با آلمانی ها داریم كه باید در جهت رفع این مشكلات یك دیپلماسی فعال تری داشته باشیم تا مسائل مرتفع شود.
مدیركل شورای راهبردی روابط خارجی ایران اظهار داشت: محدودیت های روابط ما در شرق اروپا نسبت به جنوب اروپا خیلی كمتر است، اما امكاناتی كه كشورهای اروپای شرقی به ما می دهند خیلی كمتر است.
سفیر پیشین ایران در نروژ و مجارستان گفت: ما باید بپذیریم كه روی منطقه بالكان مطالعه و سرمایه گذاری چندانی نكردیم، بعضی از كشورهای این منطقه مانند لهستان و چك واقعا صنعتی هستند؛ این كشورها می توانند و اتفاقا علاقه مند هم هستند بخشی از صنعت و تكنولوژی خود را به كشور ما منتقل كنند؛ مردم این كشورها شناخت نسبتا خوبی هم به ایران دارند و علاقه دارند با مردم ایران در اتباط باشند.

**پس از برجام اولین قطاری گردشگری كه وارد ایران شد از اروپای شرقی بود
فرجی راد افزود: پس از برجام، اولین قطار گردشگری كه وارد ایران شد، از حوزه اروپای شرقی و از كشور مجارستان بود؛ این قطار از بوداپست حركت كرد به تبریز آمد، سپس به اصفهان رفت و دوباره به اروپا بازگشت و گزارشات خوبی از این سفر توسط گردشگران اروپای شرقی منتشر شد.
فرجی راد با بیان این كه «باید روی منطقه بالكان بیشتر كار كنیم» ، تاكید كرد: كشورهای اروپای شرقی در زمینه صنایع آی تی (IT) و صنعت كشاورزی به ویژه بهینه كردن بذر خوب كار كردند؛ ما می توانیم در این زمینه ها با آنها همكاری كنیم؛ باید با دیپلماسی فعال تری در حوزه های مختلف تجاری و اقتصادی، زمینه های جدیدی در همكاری با كشورهای این حوزه ایجاد كنیم.

**سفر ظریف نقطه عطف روابط تهران با اروپای شرقی است
مدیركل شورای راهبردی روابط خارجی ایران به سفرها و روابط ایران با كشورهای حوزه بالكان قبل از اعمال تحریم ها بر جمهوری اسلامی ایران اشاره و تاكید كرد: ما باید یك استراتژی برای این منطقه داشته باشیم و همه كشورهای اروپایی را به یك چشم نبینیم؛ برای اروپای شمالی مانند: نروژ، سوئد، فنلاند و دانمارك كه ظرفیت بسیار بالایی دارد یك راهبرد ویژه و برای اروپای شرقی نیز یك استراتژی مجزا باید تدوین كنیم و بر اساس آن حركت كنیم و از ذره ذره امكاناتی كه در این كشور ها قرار دارد برای منافع ایران به ویژه در شرایطی كه اكنون داریم استفاده كنیم.
وی با اشاره به حضور یك هیات اقتصادی و تجاری در سفر وزیر امور خارجه به 4 كشور اروپای شرقی گفت: سفر آقای ظریف به بالكان و اروپای خارجی نقطه عطفی در روابط تهران با این كشورها است و امیدوارم این سفر ها به طور مستمر انجام شود و توسعه روابط به كشورهای بخش شمالی تر در این منطقه نیز گسترش یاید.
فرجی راد گفت: كشورهای حوزه بالكان بیشتر از گذشته رشد كرده و توسعه پیداكرده اند، اما نیازهای آن ها هنوز برطرف نشده است و الان نیز آماده تر هستند با ما فعالیت اقتصادی انجام دهند؛ باید توجه داشته باشیم كه استانداردهای زندگی در اروپای شرقی تغییر كرده، اما هنوز به اندازه كشورهای همسایه غربی خودشان نیست و تمایل دارند به سطح آنها برسند.

**می توانیم گاز را به سمت بالكان بكشیم
مدیركل شورای راهبردی روابط خارجی با اشاره به خط لوله گاز ایران به تركیه، تصریح كرد: مساله انرژی یكی از مواردی است كه ما باید در منطقه بالكان و اروپای شرقی روی آن كار كنیم، كه البته یك مقدار در این قضیه (انرژی) كوتاهی هم شده است؛ ما می توانیم تولید گاز را بالا ببریم و گازی كه وارد این لوله ها می شود را به سمت بالكان بكشیم.
فرجی راد گفت: اگر خط لوله گاز را به منطقه بالكان و پس از آن به مناطق بالاتر (شمال) آن هم برسانیم، چون هر چه به شمال این منطقه برویم آب و هوا سردتر می شود و مصرف سوخت هم بیشتر می شود، به نفع ما خواهد بود.
وی با بیان این كه كشورهایی مانند نروژ بخش عمده ای از گاز و نفت اروپای غربی را تامین می كنند، گفت: روس ها نیز از دوران قبل (زمان شوروی) انرژی مورد نیاز منطقه شرق اروپا را تامین می كردند و گاز و نفت به این منطقه صادر می كنند، چون كشور دیگری هم به عنوان تامین كننده انرژی در این منطقه نیست و از طرفی خود كشورهای شرق اروپا هم علاقه مند هستند كه تنوع در تامین كننده انرژی داشته باشندف ما می توانیم در حوزه انرژی در این منطقه فعالیت خوبی داشته باشیم.

**استقلال كشورهای اروپای شرقی فروپاشی شوروی را تسریع كرد
سفیر پیشین ایران در نروژ و مجارستان توضیح داد كه « بالكان و اروپای شرقی منطقه بسیارمهی است و همه كارشناسان حوزه ژئوپولتیك از قدیم هم این منطقه را دارای اهمیت ویژه می دانستند؛ این منطقه در خط واسط بین شرق و غرب در جنگ سرد بوده و شوروی را در یك طرف و اروپای غربی را در یك طرف دیگر قرار می داده و حد واسط دو قدرت شرق و غرب بوده است.»
فرجی راد گفت: اروپای شمالی جزء اولین مناطقی بود كه قبل از فرو پاشی شوروی (1991) خود را از قید اتحادیه جماهیر شوروی خارج كرد و شوروی زمانی كه این كشورها استقلال خود را به دست آوردند ازهم فروپاشید و همین استقلال ها در این منطقه فروپاشی اتحادیه جماهیر شوروی را تسریع كرد.
مدیركل شورای راهبردی روابط خارجی با بیان این كه پیمان ورشو در مقابل در مقابل ناتو شكل گرفت افرود: اغلب كشورهای عضو ورشو همین كشور های اروپای شرقی و بالكان بودند.
فرجی راد با اشاره به این كه «اقوام مختلفی در منطقه بالكان زندگی می كنند»، توضیح داد: جنگ جهانی اول روی این منطقه بسیار تاثیر گذاشت، كشورهای كوچك دور هم جمع شدند و كشوری به نام یوگسلاوی را شكل دادند و پس از فروپاشی شوروی اقوام كوچك كه خواستند از هم جدا بشوند، جنگ نابرابر بالكان شكل گرفت.
به اعتقاد فرجی راد «هنوز هم منطقه بالكان آمادگی یك بحران را دارد؛ هنوز مسائل كوزوو حل نشده است، و در بوسنی كه تركیبی كروات ها و صرب ها و مسلمان ها است ، برخی از كینه ها وجود دارند كه مانع كنار آمدن آنها می شود و احتمال دارد در آینده موجب بحران هایی شود اگر چه این مسائل زیاد جدی نیست، اما می تواند یك بحران مجدد شكل گیرد.»
** كشورهای بالكان توانستند با سرمایه گذاری اروپا و چین خود را بالا بكشند
مدیركل شورای راهبردی روابط خارجی بیان كرد: پس از فروپاشی شوروی اكثر كشورهای منطقه بالكان توانستند با استفاده از سرمایه گذاری اروپایی و در سال های اخیر با سرمایه گذاری چینی ها توانستند خودشان را بالا بكشند.این افزایش سطح اقتصادی منجر شد تا به عضویت به اتحادیه اروپا در بیایند و پول واحد را پذیرفتند و مرزهای كشورهای اروپایی به روی شهروندان شرق اروپا باز شد و كارگران این منطقه توانستند به غرب اروپا بروند و پول های قابل توجهی را به كشورهای خود در شرق بفرستند.

**عضویت بالكانی ها دراتحادیه اروپا منجر به برگزیت شد
فرجی راد گفت:معتقدم یكی از دلایل برگزیت (خارج شدن انگلیس از اتحادیه اروپا) همین عضویت كشورهای اروپایی به ویژه كشورهای بالكان مانند: بلغارستان، رومانی و همچنین لهستان (در شمال آن) است؛ با عضویت در اتحادیه اروپا این كشورها صدها هزار كارگر را وارد بریتانیا كردند، آنها چون با مزد كمتری كار می كردند كار بیشتر و بهتری هم ارائه می دادند و به طور طبیعی در انگلیس مشكلات اشتغال ایجاد شد و چون به دلیل قوانین اتحادیه اروپا، انگلیس نمی توانست جلوی مهاجرت از شرق به غرب را بگیرد، منجر به برگزیت (BREXIT)شد.
وی اظهار داشت: در این دوران وضع زندگی مهاجران شرق اروپا به غرب خیلی بهبود یافت، البته بعضی از این كشورهای مانند یونان با بحران های اقتصادی مواجه شدند كه آلمان ها 70 میلیارد یورو پول گذاشتند تا اقتصاد یونان را بهبود بخشند، اما آنچه كه در یونان الان وضع را آرام كرده است سرمایه گذاری چینی ها در بندر (پیرایوس) كه به عنوان مقر خود و پایگاهی برای پروژه «یك كمربند، یك جاده ابریشم» در آنجا ایجاد كرده اند كه درآمدهای قابل توجهی از این طریق به یونان می رسد و در آینده نیز قطعا افزایش می یابد.

**غربی ها ازفعالیت اقتصادی چین در اروپای شرقی نگران هستند
فرجی راد افزود: یكی از نگرانی های اروپا به ویژه آلمان و فرانسه گسترش فعالیت اقتصادی چین در بالكان و شرق اروپا است، واز این كه این سرمایه گذاری با این وسعت و به سرعت پیش می رود؛ نگران هستند كه چین این منطقه را كامل در اختیار بگیرد.
وی اشاره كرد: در كنفرانسی كه چند ماه پیش در پاریس با سخنرانی «امانوئل مكرون» رئیس جمهوری فرانسه در در جمع سفیران فرانسه در پاریس برگزار شد؛ آقای «زیگمار گابریل» وزیر خارجه آلمان هم حضور داشت و یكی از مطالبی كه او در جمع سفیران فرانسوی هشدار داد این بود كه كشورهای اروپای شرقی مواظب باشند فضایی كه آنها برای حضور چینی ها برای ورود به اروپا ایجاد كرده اند مشكلاتی برای اقتصاد اروپا ایجاد خواهد كرد.

**روابط مسكو و بالكان و اروپای شرقی در بهترین شرایط است
سفیر پیشین ایران در نروژ و مجارستان گفت: از زمان فروپاشی شوروی به این طرف روابط مسكو با اروپای شرقی و بالكان در بهترین مناسبات قرار دارد و ترجیح هم می دهد روابط سیاسی خود را توسعه داده و تعاملی در روابط خود با كشورهای شرق اروپا و بالكان بوجود آورد؛ اخیرا هم چك و مجارستان كه دو كشور مهم شرق اروپا هستند روابط خود را مسكو بهبود بخشیدند به ویژه از زمانی كه مهاجرین كه از سوریه، افغانستان و ایران به اروپا رفته اند، به خصوص مجارستان، چك و اسلواكی با پذیرش مهاجرین مخالفت كردند و تقریبا پذیرش قوانین اتحادیه اروپا را زیر پا گذاشتند، نزدیكی خود را به شرق و روسیه بیشتر كرده اند.
فرجی راد گفت: البته كشورهای بالتیك ، لتونی، استونی و لیتوانی كه هم عضو اتحادیه اروپا و هم عضو ناتو هستند نگران برخی از مسائل در شهرهای مرزی خود هستند كه اكثرا روس تباراند و علاقه مند هستند بخشی از روسیه بشوند.
مدیركل شورای راهبردی روابط خارجی گفت: در قسمت های جنوبی تر بالتیك در لهستان كه معلوم نیست چرا تنش خود را با مسكو افزایش می دهد و به این تنش میان روسیه و غربی ها و تیره تر شدن روابط آنها با اروپای غربی دامن می زند؛ البته معتقدم كه با افزایش این تنش ها به دنبال افزایش فشار كشورهای غربی و اعمال تحریم های بیشتر به روسیه هستند تا از فشار اسقرار سپر دفاع موشكی غربی ها كه اكثر كارشناسان اعلام كرده اند برای مقابله با روسیه است، بكاهند.
سیام**3070**1553
گفت و گو : داود نخ كوب نیاسر