اعلام نتايج طرح بررسي اثرات جاده ميانگذر بر خشكي درياچه اروميه

تبريز- ايرنا- نتايج طرح بررسي اثرات جاده ميانگذر بر خشكي درياچه اروميه از سوي دكتر عليرضا مجتهدي و دكتر جواد پارسا دو تن از اساتيد دانشگاه تبريز در گروه هاي مهندسي آب و آموزشي آبياري دانشكده هاي مهندسي عمران و كشاورزي اعلام شد.

به گزارش روز يكشنبه ايرنا، بر اساس نتايج اين طرح اصلي ترين عامل ايجاد جريان در درياچه و گردش آب در آن، وزش باد تشخيص داده شده كه دو دسته طوفان غالب و متناسب با آن دو دسته جريان غالب در اين پهنه آبي شناسائي شد.
در حالت كم ‌آبي بخش اعظمي از ناحيه جنوبي خشك است و لذا در اين حالت، بود و نبود ميانگذر تاثيري بر گردش آب در درياچه ندارد و در حالت تراز اكولوژيك و پرآبي كه ناحيه جنوبي نيز داراي آب است، ميانگذر منجر به تغيير الگوي جريان در دو بخش شمالي و جنوبي شده و الگوي گردش آب در درياچه را به ويژه در مواقع طوفاني برهم مي زند.
نتايج اين مطاله نشان مي دهد، با دور شدن از ميانگذر اثر آن بر روي مقادير سرعت جريان نيز كاهش مي‌ يابد و اصلاح ميانگذر و ايجاد بازشوهاي جديد به تنهايي تاثير مستقيم بر تغييرات تراز آب درياچه (حل بحران خشك شدن) نخواهد داشت، بلكه بر اكوسيستم درياچه تاثير مثبت داشته و در جهت كاهش بحران درياچه عمل مي كند.
به طور كلي هرچه موقعيت قرارگيري بازشدگي جديد در سمت غربي ساحل باشد، شاخص هاي ارزيابي اصلاح گردش هيدروليكي بهبود يافته و در نتيجه وضعيت جريان به وضعيت پيش از احداث ميانگذر نزديكتر مي‌ شود، زيرا بازشدگي فعلي نزديك به ساحل شرقي احداث شده است.
نتايج اين طرح پژوهشي در دانشگاه تبريز نشان مي دهد، از نظر عملكرد فاكتور آبگذري در جهت بهبود پارامترهاي مرتبط با گردش جريان در تراز اكولوژيكي سطح آب درياچه و در كنار الزامات سازه اي، زيست محيطي و اجتماعي-اقتصادي، سناريوي دو بازشدگي به طول 500 متر در شانه غربي جاده ميانگذر، به عنوان سناريوي ارجح جهت اصلاح، انتخاب گرديد و بر اساس برآوردهاي اوليه، هزينه هاي اجرائي گزينه هاي اصلاحي نيز برآورد شده است.
بر مبناي نتايج ارزيابي هاي زيست محيطي مربوط به زمان اجراي گزينه اصلاحي، اجراي پروژه از منظر ارزيابي زيست محيطي مورد قبول است.
نكته مهم توجه به اين مساله است كه براساس ارزيابي مدل هيدروديناميكي، جهت دستيابي به عملكرد معنادار گزينه اصلاحي، ضروري است كه توده آبي درياچه، حداقل به تراز 1273 رسيده باشد.
محققان دانشگاه تبريز متذكر شده اند، علي رغم اينكه با در نظر گرفتن وسعت كنوني بستر خشك، جهت عملياتي نمودن سناريوهاي اصلاح و بهسازي، از لحاظ اجرائي اكنون زمان مناسبي است، ولي از منظر ارزيابي اجتماعي- اقتصادي و با توجه به وضعيت كنوني حجم توده آبي درياچه و دورنماي نه چندان معين براي ميزان افزايش تراز آب آن در آينده، زمان اجراي طرح، تصميمي مديريتي است كه پيشنهاد مي شود با توجه به برنامه هاي ستاد احياي درياچه اروميه و شرايط اجتماعي موجود و همچنين با در نظر گرفتن دقيق دستاوردهاي اجراي طرح، اتخاذ شود.
طبق يافته هاي اين طرح، با توجه به تغييراتي كه بستر درياچه در دو دهه اخير دستخوش آن شده است و براساس مطالعات ژئوهيدروشيميايي، اين نكته بايد مورد توجه ويژه قرار گيرد كه بازگشت به شرايط طبيعي در درياچه با اجراي هر طرح اصلاحي در ميانگذر، مستلزم گذر زمان قابل توجهي خواهد بود. نكته مهم، ملحوظ داشتن گزينه هاي بهسازي ديگر در كنار گزينه بهبود گردش هيدروليكي است، چرا كه مهمترين فعاليت مورد ارزيابي منتج به اثرات منفي بسيار بر فاكتورهاي زيست محيطي، گزينه 'بهره برداري از پل' است كه با توجه به منتفي شدن گزينه حذف كامل ميانگذر (نتايج ارزيابي اجتماعي-اقتصادي)، عملكرد آن به صورت بالقوه مطرح خواهد بود.
اين مطالعه نشان مي دهد، اين گزينه ها منوط به وضع قوانين مديريتي زيست محيطي جهت ملزم نمودن فرآيند راهداري در استفاده از تكنولوژي هاي دوستدار محيط زيست، ممنوعيت حمل و نقل مواد خطرزا براي سلامت زيست محيطي منطقه و همچنين بهبود كيفيت هوا، صدا و محيط بيولوژيكي (اقداماتي نظير نصب پانلهاي حائل صوتي در شانه هاي جاده) مي شوند.
نتايج اين طرح تحقيقاتي نشان مي دهد، مورد مهم ديگر، ملحوظ نمودن قطعي الزامات معماري و سازه اي در مسئله مناظر انسان ساخت مربوط به اجراي پل آبگذري در جهت ارتقا فاكتورهاي محيط فرهنگي (مشتمل بر گزينه هاي تفرجگاه ها و اكوتوريسم) است به منظور اجراي آبگذري، در كنار كالورتها و گزينه هاي متنوع مطرح در صنعت پل سازي، شامل مواردي نظير پلهاي قوسي و پلهاي معلق، دو گزينه سيستم شمع-عرشه و پل كابلي، با شرايط ميداني و همچنين مشخصات دهانه هاي آبگذري، انطباق بيشتري دارند.
به گزارش ايرنا، درياچه اروميه نام درياچه‌ اي در شمال غربي كشورمان است كه ميان دو استان آذربايجان غربي و شرقي قرار گرفته ‌است.
مساحت اين درياچه در تابستان 2015 ميلادي حدود شش هزار كيلومتر مربع بود كه در رديف بيست و پنجمين درياچه بزرگ دنيا از نظر مساحت قرار مي ‌گرفت و اين درياچه بزرگ‌ترين درياچهٔ داخلي ايران و دومين درياچهٔ بزرگ آب شور دنيا محسوب مي شد.
آب اين درياچه بسيار شور بوده و بيشتر از رودخانه‌هاي زرينه‌رود، سيمينه‌رود، تلخه رود، گادر، باراندوز، شهرچاي، نازلو و زولا تغذيه مي‌ شود.
درياچه اروميه از اواسط دهه 1380 شروع به خشك شدن كرد و در همين راستا كارگروه ملي نجات با مديريت معاون اول رئيس جمهوري تشكيل شد.
به گفته برخي از مسئولان هم اكنون 90 درصد آب درياچه اروميه خشك شده است.
خبرنگار: سيديحيي مرتضائي **انتشار: عزيزي راد
3038/518

سرخط اخبار استان‌ها