۲۹ بهمن ۱۳۹۶،‏ ۸:۰۲
کد خبر: 82835410
۰ نفر
مهارت آموزی؛ زیربنای رونق اشتغال و كارآفرینی

تهران- ایرنا- مهارت آموزی نقش مهمی در رونق اشتغال و كارآفرینی دارد و در دستیابی به توسعه پایدار اثرگذار است. در این میان با تاكید بر سخنان حسن روحانی رییس جمهوری مبنی بر تمركز بر مقوله مهارت یابی و ارتقای بهره وری افراد؛ باید كوشید تا با ایجاد تناسب میان نظام آموزشی و نیاز بازار كار، جامعه را در مسیر رسیدن به اهداف كلان و توسعه ای هدایت كرد.

مهارت آموزی از جمله مقوله های مورد توجه نظام های آموزشی كشورهای پیشرفته به شمار می رود زیرا برای پرورش نسلی كارآمد و پویا باید راه های افزایش مهارت دانش آموزان و دانشجویان را گسترش داد. این مهم در سال های اخیر از طرف فعالان حوزه آموزش و پرورش چندین مرتبه مطرح شده است. بدین منظور باید الگوی مهارت آموزی از دوران آموزش ابتدایی شكل بگیرد و در تمام دوره ها مبتنی بر یادگیری دانش به همراه تربیت انسان، پرورش مهارت ها و پژوهش ها همراه باشد.

برخی از سیاستگذاران و اقتصاددانان معتقدند كه رشد و توسعه اقتصادی به ایجاد و توسعه اشتغال وابسته است كه در این میان مهارت آموزی و كارآفرینی نقش بسیار برجسته ای دارد. بسیاری از كشورها برای ایجاد شغل و افزایش اشتغال تاكید بسیاری بر این دو موضوع می كنند. آموزش به طور كلی به ایجاد تغییر در رفتار فرد می انجامد اما اجرای برنامه های آموزشی علاوه بر تغییرهای مثبت رفتاری، مزایای دیگری از جمله افزایش بهره وری و كارایی؛ تحرك اجتماعی، پیشرفت شغلی، گسترش خلاقیت و نوآوری را در پی خواهد داشت. یكی از راه های مهم برون رفت از معضل بیكاری، كارآفرینی و افزایش سطح مهارت محسوب می شود كه فقدان آن برای ورود به بازار كار از موانع مهم بهبود وضعیت اشتغال به شمار می رود.

برپایه تحقیقات به عمل آمده كارآفرینی مهمترین منبع اشتغالزایی است و اثر مطلوبی بر رشد اقتصادی و اجتماعی جامعه دارد زیرا كارآفرینان با استفاده صحیح از امكانات اقتصادی و خلق فرصت های تجاری جدید، موجب بهبود عملكرد واحدهای تولیدی و خدماتی خواهند شد.

در همین زمینه «حسن روحانی» رییس جمهوری در مراسم بزرگداشت سی و نهمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی در جمع مردم و در نشست مشترك استانداران، وزیران، روسای سازمان های اقتصادی و مدیران موسسات مالی و اعتباری با اشاره به این موضوع كه در سال آینده باید طرح های متعددی برای اشتغال ایجاد كرد، گفت: «در سال آینده آنهایی كه در كارگاه‌های خود افراد را جذب كنند، برای اشتغال همیشگی در سال اول برای هر فرد 300 هزار تومان را به عهده می‌گیریم. مهارت كاری را در سراسر كشور افزایش می‌دهیم و طرحی كه برای مسكن داریم سازمان و برنامه بودجه مدعی است كه 250 هزار شغل جدید بوجود خواهد آورد و در زمینه صنعت در سال جاری 600 هزار واحد نیمه تمام را به اتمام رساندیم یا خواهیم رساند. دانشگاه‌ها و آموزش و پرورش نیز موظف به آموزش مهارت كار شده اند.»

ضرورت دانشگاه ‌زدایی و مدرك‌زدایی در جامعه كنونی بیش از همیشه احساس می شود. بنابراین باید به دنبال افزایش مهارت آموزی در میان افراد بود. این جملات بخشی از دیدگاه های حجت‌الاسلام «علیرضا سلیمی» دبیر كمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی است. در ادامه نظرهای وی را می خوانیم.

** لزوم فراگیری مهارت های لازم برای ورود به بازار كار
امروزه دانش آموختگان مدارس مهارت های لازم برای ورود به بازار كار را ندارند. باید گفت كه برخی از دانشجویان دانشگاه های فنی - حرفه ای و علمی كاربردی نیز از این مهارت ها برخوردار نیستند و تنها به علت داشتن مدرك به این عرصه وارد شده اند كه این نشانه مدرك گرایی در كشور است. اكنون ضرورت دانشگاه‌زدایی و مدرك‌زدایی بیش از گذشته احساس می‌شود. تجهیز كردن مدارس با وسایل و ابزار مناسب و تنوع در رشته های فنی در مراكز آموزشی می تواند راهی بسیار مناسب در جهت مهارت آموزی باشد. تعلیم و تربیت مربیان و معلمان ماهر در سطح كشور می تواند در جهت تسریع مهارت های لازم برای دانش آموزان اثر گذار باشد. داشتن مدرك دانشگاهی تنها ملاك برای ورود به بازار كار نیست بلكه افراد باید مهارت های مورد نیاز را كسب كنند و این موضوع باید از سن های پایین پیگیری شود، یعنی تنها نباید به دنبال تحصیل در دانشگاه بود، بلكه باید كیفیت آموزش را در مقاطع تحصیلی ارتقا بخشید تا دانش آموزان بتوانند با اعتماد به نفس و مهارت لازم به جامعه وارد شوند.

** فراهم سازی بسترهای هم افزایی نظام آموزشی كشور با دیگر دستگاه ها
سازمان آموزشی كشور باید با دیگر دستگاه ها همكاری و هم افزایی داشته باشند و به توانمند سازی افراد در جهت دستیابی به آموزش های متناسب با چارچوب های تعیین شده اهتمام ورزد. با توجه به سخنان رییس جمهوری در راهپیمایی 22 بهمن مبنی بر طرح ریزی های مناسب برای اشتغال بهینه، ایجاد راهكارهای بهینه برای فرهنگ سازی آموزشی و مهارتی باید در دستور كار قرار گیرد و با برنامه ریزی های بلند مدت به این مهم دست یافت و تنها مدرك گرایی پاسخگوی نیاز دانش آموزان و دانشجویان نباشد. مهارت های تخصصی و فنی برای ثبات و اشتغال پایدار اهمیت دارد. به همین منظور باید با ایجاد شغل‌های تازه كه به وسیله كارآفرینان شكل می گیرد، به اشتغالزایی برای جوانان پرداخت.

** گسترش آموزش های مهارتی؛ ارتقای سطح اقتصادی خانواده ها
با مهارت آموزی می توان به ارتقای سطح اقتصادی خانواده ها، ایجاد روحیه خودباوری و گسترش آموزش های مهارتی و تخصصی كمك كرد. كاهش شغل های كاذب و ناپایدار، كاهش آسیب های اجتماعی و دسترسی مناسب به خدمات اجتماعی از جمله دستاوردهای مهارت ورزی در نظام آموزشی به شمار می رود. با شناسایی مهارت ها و خلاقیت های دانش آموزان به وسیله مشاوره ها در مقاطع تحصیلی می توان آنان را در مسیر درست تحصیلی هدایت كرد. دانش آموزان باید به طرف رشته های مهارتی بروند تا پس از پایان تحصیل بتوانند نیازهای آینده خود را برطرف سازند. با آگاه سازی و مشاوره خانواده ها در مدارس می شود، فرزندان را به مهارت آموزی سوق داد.

«امیر عبدالرضا سپنجی» عضو هیأت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، استاد گروه مطالعات رسانه و صاحب نظر در حوزه كتاب درسی معتقد است كه مهارت ورزی و آموزش فنی و حرفه ای به دانش آموزان و دانشجویان می تواند در مسیر توسعه جامعه بسیار موثر باشد و آنها بدون هیچ گونه دغدغه برای آینده، شغل لازم خود را بیابند و وارد بازار كار شوند. در ادامه دیدگاه های این صاحب نظر را جویا می شویم.

** مهارت و فناوری عاملی برای رشد و اقتصاد پایدار
نیروی انسانی نقش بسیار موثری در توسعه دارد و در این زمینه موفقیت مراكز آموزشی در گرو تشكیل سرمایه انسانی و پرورش روحیه كارآفرینی است. آموزش های مهارتی سبب پرورش نیروی كار ماهر و اشتغال می شود كه ابعاد انگیزشی، تجهیزاتی و آموزشی دارد. مهارت و فناوری از عامل های اصلی رشد اقتصاد پایدار در كشور به شمار می رود و به همین منظور مهارت ورزی دانش آموزان و دانشجویان نقش مهمی در افزایش اشتغال، بهبود فضای كسب و كار و گسترش كارایی اقتصاد مقاومتی در جامعه دارد. بنابراین تربیت نیروهای خلاق و كارآمد در پیشرفت كشور بسیار اثرگذار است.

** به كارگیری نیروی خلاق و كاربردی در فضایی رقابتی
دانش آموزان و دانشجویان با فراگیری مهارت های فنی و حرفه ای در واقع نیروی كاربردی و خلاقیت خود را در فضایی رقابتی و در مسیر خدمت به جامعه به كار می گیرند و زمینه ایجاد شغل هایی باثبات را فراهم می آورند و اینگونه از پدید آمدن شغل های ناپایدار كه سبب ایجاد آسیب های مختلف اجتماعی می شود، جلوگیری می كند. همانطور كه رییس جمهوری نیز فراگیری مهارت كار را برای دانش آموزان لازم دانستند، هنگامی كه در مقاطع مختلف تحصیلی دانش آموزان به مهارت آموزی می پردازند، به طور ناخواسته افراد آماده ورود به بازار كار می شوند و بدین شكل مهارت های عمومی، بازار كار و صنعت را مورد توجه قرار می دهد و كارایی افراد را با توجه به تغییرهای جامعه و فناوری به روز می كند. دانش آموختگان نظام آموزشی كشور پس از آنكه دانش و مهارت های تخصصی لازم را در زمینه های مختلف كسب كردند، می توانند در شغل های مناسب به فعالیت بپردازند و به عنوان كارآفرین نیازهای اصلی كشور را برآورده كنند. بنابراین باید گسترش آموزش ها و مهارت های كارآفرینی در اولویت نظام آموزشی قرار بگیرد.

** بهبود فضای كسب و كار با مهارت آموزی
نظام آموزشی كشور با ارتقای دانش و مهارت های افراد سهم بسزایی در كاهش بیكاری در جامعه دارد و به توسعه اقتصادی و اجتماعی كمك می كند و تغییرهای مثبت اجتماعی و فرهنگی را به دنبال دارد. البته نبود آموزش های مهارت ورزی در جامعه پیامدهای منفی را نیز سبب می شود و گسترش مدرك گرایی یكی از نتیجه های نامطلوب این پیامدها است زیرا دانش آموختگان نمی توانند شغل مناسب خود را پیدا كنند و آمار بیكاری رو به گسترش می رود. توسعه فرهنگ كارآفرینی و نیاز به تمامی شغل ها باید در چارچوب آموزش های تخصصی گوناگون باشد، چون جامعه برای به حركت درآوردن چرخ های اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی بایستی با استفاده از آموزش، خلاقیت را در جنبه های مختلف علمی و پژوهشی شكوفا سازد. رفع نیازهای مختلف كشور در بهره مندی از فرصت های موجود و پرورش خلاقیت است كه به طور معمول باید از آموزش های فنی و حرفه ای استفاده كرد تا بهترین شرایط جهت پیشرفت و توسعه كشور شكل بگیرد.

** ضرورت توجه به آموزش های مهارت آموزی در جامعه
با توجه به سخنان رییس جمهوری در راهپیمایی 22 بهمن مبنی بر افزایش مهارت كاری در سراسر كشور می توان گفت كه كارآفرینی و ایجاد اشتغال با توجه به آموزش های فنی و حرفه ای در جامعه بسیار ضروری است. بنابراین انتقال مهارت های مختلف به دانش آموزان و دانشجویان كه سرمایه های كشور هستند می تواند با ایجاد فضاهای كاری تازه، فراهم سازی فرصت های شغلی، رفع نیازهای بازار كار همراه باشد زیرا رشد افراد كارآفرین از كاركردهای موثر آموزش های تخصصی به شمار می رود. به همین منظور سازمان آموزشی كشور با توجه به اهمیت اشتغالزایی باید برنامه های مختلف را به عنوان محور قرار دهد. طرح كارورزی برای آشنایی با بازار كار و كاربردی كردن این مهارت برای افراد بسیار ضروری است تا آنها به هنگام ورود به بازار كار آمادگی لازم را برای انجام دادن خدمت در شغل مورد نظر داشته باشند. هنگامی كه دانش آموزان و دانشجویان كشور در كنار فراگیری تحصیلات تئوری آموزش های مهارتی را نیز بیاموزند می توانند با تخصص كسب شده شغل متناسب خود را بدون هیچ گونه دغدغه ای پیدا كنند.

*گروه اطلاع رسانی
خبرنگار: مریم همتی**انتشار دهنده: شهربانو جمعه
پژوهشم**9117**2002**9131
ایرنا پژوهش، كانالی برای انعكاس تازه ترین تحلیل ها، گزارش ها و مطالب پژوهشی ایران وجهان، با ما https://t.me/Irnaresearch همراه شوید.