زخم عفوني برپيشاني روستاها عنوان اصلي امروز روزنامه خراسان شمالي

بجنورد- ايرنا- روزنامه خراسان شمالي پنجشنبه در شماره 2653 خود در گزارشي با عنوان 'زخم عفوني برپيشاني روستاها' به توليد حجم بالاي پسماند روستايي و مشكلات ناشي از آن در استان پرداخته است.

به گزارش ايرنا در اين گزارش مي خوانيم:
روزانه حجم بالايي پسماند روستايي در استان توليد مي شود اما اين ميزان توليد زباله نه به درستي جمع آوري مي شود و نه براي بازيافت دوباره آن ساز و كار مناسبي وجود دارد و اين امر موجب وارد شدن خسارت جبران ناپذير به محيط زيست استان شده است.
پسماندهاي روستايي و جمع آوري نشدن آن ها از مشكلات ديرينه روستاهاي خراسان شمالي است. اين استان با دارا بودن 835 آبادي و 47 درصد جمعيت روستايي يكي از استان هاي با جمعيت بالاي روستايي است و به طور طبيعي حجم زيادي زباله هم در روستاها توليد مي شود اما بخش عمده اي از پسماندهاي آن ها جمع آوري نمي شود و در گوشه و كنار روستاها رها مي شود و به محيط زيست خسارت هاي جبران ناپذيري وارد مي كند. با اين كه گفته مي شود وظيفه جمع آوري پسماندهاي روستايي با دهياري هاست اما دهياران بيان مي كنند كه هزينه جمع آوري پسماندها بالاست و تا زماني كه اين هزينه ها تامين نشود امكان جمع آوري پسماندها وجود ندارد. در اين رابطه بايد به پاسكاري وظيفه جمع آوري پسماندهاي روستايي هم اشاره كرد چرا كه برخي دهياران معتقدند وظيفه جمع آوري پسماندها برعهده بخشداري هاست؛ موضوعي كه سال هاي گذشته در كارگروه پسماند بررسي شد. با اين كه قرار بود مكاني براي جمع آوري پسماندهاي روستايي مشخص شود و حتي چند روستا به شكل تجميعي پسماندهاي خود را در مكاني دپو كنند اما نه ساز و كار مناسبي و نه گويا اراده اي قوي براي اجراي آن وجود داشت چرا كه هنوز با اين كه گفته مي شود چندين روستا در بخش مركزي بجنورد از سيستم جمع آوري پسماند بهره مي برند اما در واقع بخش عمده اي از روستاها هنوز ساختار و ساز و كار درستي براي جمع آوري پسماندهاي خود ندارند.
«جعفري» يكي از اهالي روستاهاي منطقه بدرانلو با بيان اين كه جمع آوري زباله ها در روستاها به درستي انجام نمي شود، مي گويد: به طور معمول مردم زباله هاي خود را در حاشيه رودخانه رها مي كنند و اين موضوع موجب شده در بستر رودخانه انبوهي از زباله جمع شود و آب را آلوده كند.
وي با بيان اين كه روستاييان بايد هزينه هاي جمع آوري زباله را پرداخت كنند، ادامه مي دهد: بسياري از مردم توانايي پرداخت اين مبلغ را ندارند يا به دلايلي اين مبلغ را پرداخت نمي كنند و اين موضوع موجب شده برنامه ريزي هاي انجام شده به خوبي اجرايي نشود.
وي ادامه مي دهد: سال هاي طولاني است كه روستاييان از مشكل جمع آوري پسماندهاي روستايي رنج مي برند و در نهايت مجبور هستند زباله هاي خود را در فاصله نزديكي از روستا رها كنند. به طور مثال از جاده قديم بدرانلو كه عبور كنيد مي توانيد زباله هاي تلنبار شده در حاشيه جاده را ببينيد كه در مجاورت روستاها قرار دارند.
يك كارشناس محيط زيست با بيان اين كه يكي از مهم ترين مولفه هاي توسعه پايدار روستايي، مديريت پسماندهاست مي گويد: مديريت پسماندها، مستلزم ايجاد زيرساخت هاي لازم از جمله آماده سازي بستر فرهنگي، اجتماعي و فراهم كردن امكانات مالي و تجهيزات لازم است.
«عابدي» ادامه مي دهد: جمع آوري نشدن پسماندهاي روستايي موجب بروز پيامدهاي نامطلوب بهداشتي از جمله افزايش بيماري هاي عفوني همچون طاعون، كيست هيداتيك و بيمارهاي واگير ديگر و عوارض ناگوار زيست محيطي نظير آلودگي خاك، آب و هوا مي شود كه تبعات مالي سنگيني را هم براي استان در پي دارد.
وي با بيان اين كه پسماندهاي روستايي به پسماندهاي مواد غذايي، خاكستر، نخاله هاي ساختماني، زباله هاي خيابان ها و كوچه ها، اجساد حيوانات، پسماندهاي كشاورزي و باقي مانده هاي گياهي و فضولات دام و طيور تقسيم مي شوند، اعلام مي كند: بررسي وضعيت مديريت پسماندهاي روستايي، از جمله مسائل بهداشتي و زيست محيطي پسماندها، جذب مشاركت مردم در مديريت پسماندهاي روستايي و ارزيابي راهكارها و مشكلات عمده پسماندهاي روستايي و دفع زباله مي تواند در برنامه ريزي صحيح و حفظ محيط زيست و توليد محصول سالم نقش مهمي ايفا كند.
بخشدار مركزي بجنورد در اين باره مي گويد: بخش مركزي شهرستان بجنورد داراي 82 روستاست كه به طور تقريبي پسماند 50 روستا جمع آوري مي شود. جمع آوري زباله هاي اين روستاها هم بدين شكل است كه اين روستاها داراي يك ماشين جمع آوري زباله هستند كه در بازه زماني مشخصي زباله ها را جمع آوري و به محل دپوي زباله در باباموسي منتقل مي كنند.
وي با بيان اين كه ديگر روستاها هم در نزديكي خود مكاني را براي دفن زباله در نظر گرفته اند، اظهارمي كند: در حال حاضر دهياران مسئول جمع آوري زباله هاي روستايي هستند، با اين حال جمع آوري زباله در روستاها منوط به مشاركت هاي مردمي است.
وي با بيان اين كه آمار دقيقي از ميزان توليد زباله در بخش مركزي بجنورد در دست نيست، ادامه مي دهد: روستاي محمد علي پهلوان به تنهايي توليد كننده 50 تن زباله در روز است و در گذشته ميانگين توليد زباله در روستاها 250 تن در روز بود.وي در پاسخ به پاسكاري موضوع جمع آوري زباله، با بيان اين كه وظيفه بخشداري در قبال روستاها، همانند وظيفه فرمانداري در قبال شهرهاست، ادامه مي دهد: جمع آوري نشدن پسماندها توسط دهياري ها به معناي جمع آوري پسماندها توسط بخشداري ها نيست چرا كه بخشداري ها نمايندگان حاكميتي و نظارتي در روستاها هستند و وظايف آن ها سياسي، امنيتي، اجتماعي و در نهايت بخشي از فعاليت هاي عمراني است.
وي اعلام مي كند: تعرفه اي كه تحت عنوان عوارض جمع آوري زباله از روستاييان گرفته مي شود با اين كه تعريف شده و رقم مشخصي است اما به دليل مشكلات معيشتي و اقتصادي پرداخت نمي شود و دهياران شايد به 40 تا 50 درصد اين منابع دسترسي دارند و اهرمي براي گرفتن اين پول ها وجود ندارد.
وي با بيان اين كه جمع آوري زباله ها توسط دهياري ها منوط به مشاركت هاي مردمي است، ادامه مي دهد: حداقل بايد مردم 50 درصد مشاركت كنند تا جمع آوري زباله در روستاي آن ها انجام شود.
وي مي افزايد: اعتبارات دهياري ها بر اساس سرانه جمعيتي آن ها تخصيص مي يابد و جمع آوري زباله هاي روستايي هم بايد از محل بودجه جاري روستاها انجام شود، بنابراين روستاهاي داراي جمعيت بالا اعتبارات خوبي دارند و منابع مالي آن ها پاسخگوي هزينه جمع آوري زباله هايشان است اما روستاهاي با جمعيت پايين تر از اين گزينه بي بهره هستند زيرا اعتبارات آن ها به ندرت پاسخگوي حقوق دهياران است.
وي با بيان اين كه در يكي از آخرين جلسات كارگروه سلامت و امنيت غذايي دهياري ها موظف شدند در هر صورت جمع آوري پسماندها را انجام دهند، ادامه مي دهد: به نظر من چند ماهي است كه در بخش مركزي جمع آوري زباله ها به شكل كامل انجام مي شود.
در همين باره مديركل حفاظت محيط زيست خراسان شمالي مي گويد: دهياران در استان مسئول مديريت پسماندهاي روستايي هستند اما يا در جمع آوري پسماندها مشكل دارند يا همه آن ها در دفن پسماندهاي روستايي با مشكلات بسياري مواجه هستند.
«مطهري» با بيان اين كه دهياري ها معمولا با كمبود اعتبار مواجه هستند، اظهارمي كند: استانداري، دفتر امور روستايي و معاونت عمراني بايد براي جمع آوري پسماندهاي روستايي همكاري داشته باشند تا اين موضوع مديريت شود.
وي با بيان اين كه روستاها به طور معمول در فضاهايي مناسب و چشم اندازهايي زيبا با منابع آبي و آب و هواي خوب قرار دارند، ادامه مي دهد: تجمع پسماندهاي روستايي موجب از بين رفتن چشم اندازها، تخريب محيط زيست و آسيب زدن به مراتع و حيات وحش و حتي دام ها مي شود.
وي با بيان اين كه مكاتباتي با دهياران انجام و تذكرهاي لازم به آن ها داده شده است، اعلام مي كند: پس از مرحله تذكر و عدم توجه دهياران، آن ها به دستگاه قضايي معرفي مي شود و تاكنون چند دهيار در اين باره به دستگاه قضايي معرفي شده اند.وي ادامه مي دهد: اما با توجه به مشكلات دهياران بيشتر تلاش مي شود كه تعامل هاي لازم با آن ها انجام شود.
وي ابراز مي كند: با تصويب و ابلاغ طرح جامع مديريت پسماند موضوع سامان دهي و راهكارهاي موجود براي برطرف شدن مشكلات پسماندهاي روستايي بررسي مي شود.
اخبار خراسان شمالي را در كانال تلگرامي اخبار ايرنا خراسان شمالي به نشاني 🆔 @IRNABOJNURD پيگيري كنيد.
ع/ 6042 انتشار: سيدحسين قدسي