پیشرفت های چشمگیر ایران در داغ ترین نقطه سرطان مری جهان

تهران- ایرنا- پیشرفت های چشمگیر و قابل ملاحظه ایران در حوزه سرطان شناسی كه دو دستاورد بین المللی و ثبت جهانی شده برای كشور به ارمغان آورده است، با ارائه گزارشی از سوی معاون تحقیقات وزیر بهداشت به عنوان مجری بزرگترین مطالعه كوهورت خاورمیانه، در جمع محققان بین المللی سرطان شناسی تشریح شد.

به گزارش گروه علمی ایرنا از معاونت تحقیقات وزارت بهداشت، دكتر رضا ملك زاده معاون تحقیقات وزیر بهداشت، رییس پژوهشكده بیماری های گوارش و كبد دانشگاه علوم پزشكی تهران و سرپرست مطالعه بزرگ كوهورت گلستان، طی سخنانی در كنگره «پیشگیری از سرطان در كشورهای در حال توسعه» كه در محل آكادمی علوم چین در شهر پكن با حضور 200 تن از محققان سرطان شناسی جهان برگزار شد، از پیشرفت بسیار چشمگیر ایران در كاهش میزان بروز سرطان مری و مرگ ناشی از آن، در داغ ترین نقطه این نوع از سرطان (شمال شرق ایران) در جهان خبر داد.

*اختصاص نیمی از سرطان های ایران به سرطان های دستگاه گوارش و كبد
وی با اشاره این كه سرطان های دستگاه گوارش و كبد، نزدیك به نیمی از سرطان ها در ایران را تشكیل می دهند، گفت: در میان سرطان های دستگاه گوارش فوقانی، سرطان سلول سنگفرشی مری، یكی از كشنده ترین هاست و شمال شرق گلستان بالاترین میزان بروز این سرطان را در كل جهان دارد.

*ثبت ركورد جهانی شیوع سرطان مری در سه نقطه داغ ایران
وی سپس به تاریخچه ای از وضعیت شیوع سرطان مری در ایران اشاره كرد و گفت : طی دهه هفتاد میلادی ، میزان بروز سرطان سنگفرشی مری در نواحی شرق استان گلستان، به طور متوسط 80 نفر در 100 هزار و بالاترین میزان این نرخ در شهرستان های گنبد و كلاله و آق قلا و در افراد نژاد تركمن بود كه به 150 تا 200 نفر در هر 100 هزار نفر می رسید.

*آغاز مطالعه شناسایی عوامل خطر سرطان مری در ایران
معاون تحقیقات وزیر بهداشت به روند اجرای بزرگترین مطالعه كوهورت ایران با هدف شناخت علل شیوع بالای برخی سرطان های دستگاه گوارشی در شمال كشور بر اساس گزارش های مطرح در جهان پرداخت و افزود: آغاز مطالعه شناسایی عوامل خطر سرطان مری در ایران در قالب مطالعه بزرگ كوهورت گلستان، نیاز مبرم به برنامه مهم «ثبت سرطان مبتنی بر جمعیت» داشت كه متاسفانه، تا سال 2000 میلادی، هیچ گونه ثبت سرطان جمعیتی در ایران صورت نگرفته بود . بر همین اساس ، اولین گزارش ثبت سرطان جمعیتی را در سال 1392 تهیه كردیم كه این گزارش وارد مرجع جهانی شد
پس از آن، با پیگیری های صورت گرفته و بر اساس ضرورت های موجود، دانشگاه های علوم پزشكی كشور، به عنوان مجری برنامه ثبت سرطان در هر استان انتخاب شدند و بدین ترتیب مراكز ثبت سرطان جمعیتی نیز در مراكز استان های ایران اخیرا شكل گرفته است.

*شناسایی عوامل مهم مرگ و میر افراد در مطالعه كوهورت گلستان
رییس پژوهشكده بیماری های گوارش و كبد دانشگاه علوم پزشكی تهران در ادامه روند اجرای مطالعه كوهورت گلستان را با دستاوردهای مهم آن تاكنون، تشریح كرد و گفت: شناسایی عوامل خطر ابتلا به سرطان در گلستان و دستاوردهای مهم آن با پیگیری انجام شده روی نمونه های 50 هزار نفری این مطالعه در طول سال های اجرا، موجب ثبت 6 هزار و 524 مرگ در افراد سنین 40 تا 75 سال در منطقه شده است. از این بین، سكته قلبی عامل 1904 مرگ، سرطان ها 1399 مرگ، سكته مغزی 923 مرگ، تصادفات 285 مرگ، بیماری های مزمن ریوی 162 مرگ، نارسایی مزمن كلیوی 106 مرگ، نارسایی كبد 85 مرگ، دیابت 72 مرگ و بقیه به علت سایر عوامل بوده است.
معاون تحقیقات وزیر بهداشت همچنین به تعداد مرگ های ناشی از سرطان در افراد تحت پوشش مطالعه كوهورت در منطقه گلستان اشاره كرد و گفت: سهم سرطان مری 325 مرگ، سرطان معده 306 مرگ، سرطان روده بزرگ، 140 مرگ، سرطان ریه 131 مرگ، سرطان مغز 118 مرگ، سرطان پستان 111 مرگ، سرطان لوزالمعده 90 مرگ، سرطان خون 87 مرگ و سرطان رحم 58 مرگ بوده است.

*سهم 25 درصدی سرطان مری در سرطان های مرگبار منطقه
مجری مطالعه بزرگ كوهورت گلستان گفت: نتایج این مطالعه در آغاز نشان داد در میان سرطان ها، سرطان مری شایعترین سرطان مشاهده شده است. به طوری كه 25 درصد كل سرطان ها در این منطقه مربوط به سرطان مری است. میزان بروز این نوع سرطان در میان مردان زیر پوشش مطالعه، 82 نفر در 100 هزار نفر و در زنان، 95 نفر در 100 هزار نفر بوده است.

*مهمترین عوامل ابتلای مردم منطقه شمال شرق ایران در ابتلا به سرطان مری/ 17 درصد افراد بالای 40 سال شمال شرق ایران مصرف طولانی مواد مخدر داشتند
محقق برجسته حوزه سرطان شناسی ایران گفت: در شمال شرق ایران 17 درصد افراد بالای 40 سال مصرف طولانی مدت مواد مخدر داشته اند. به طوری كه این منطقه داغ ترین نقطه مصرف تریاك در ایران است. مصرف این میزان تریاك در شمال شرق ایران تحت تاثیر باورهای غلط درباره اثرات عمدتا درمانی تریاك بوده است.
وی تاكید كرد: زیان های مصرف تریاك طبق این مطالعه بسیار بیشتر از سیگار و مصرف الكل است. مصرف تریاك علاوه بر ایجاد سرطان مری، با افزایش مرگ ناشی از بیماری‌های قلبی و عروقی و نیز بیماری‌های ریوی در ارتباط است چراكه تركیبات موجود در تریاك روی فیزیولوژی و سلامت انسان از طرق مختلف اثر می‌گذارد .

*كاهش 2.5 برابری طول عمر مصرف كنندگان تریاك نسبت به سایرین
دكتر ملك زاده گفت: نتایج مطالعه كوهورت بزرگ گلستان همچنین نشان داد مصرف طولانی مدت تریاك و مشتقات آن حتی به میزان كم (نیم گرم) می تواند خطر سایر سرطانها شامل سرطان معده ، سرطان ریه، سرطان مثانه و سرطان لوزالمعده را بسیار افزایش دهد.
استاد ممتاز دانشگاه علوم پزشكی تهران خاطرنشان كرد: دیگر نتایج مطالعه كوهورت گلستان نشان داد طول عمر مردان و زنان به دلیل مصرف تریاك، به ترتیب 2 و 2٫5 برابر نسبت به سایرین كاهش می‌یابد. مصرف تریاك حتی بروز سیروز كبدی، بیماری مزمن تنفسی و سكته های قلبی و مغزی را به همراه خواهد داشت

*دستاورد ایران در اثبات «سرطانزایی تریاك» بزودی ثبت جهانی می شود
مجری مطالعه بزرگ كوهورت گلستان از در اولویت قرار گرفتن «اثبات تاثیر مصرف تریاك و مشتقات آن در بروز سرطان مری» به عنوان دستاورد مهم ایران در حوزه سرطان شناسی نام برد كه با اجرای مطالعه كوهورت گلستان حاصل شده است و در نهایت «سرطانزا بودن تریاك» در آینده نزدیك توسط آژانس بین المللی تحقیقات سرطان سازمان بهداشت جهانی اعلام خواهد شد.


*ثبت جهانی «سرطانزایی نوشیدنی های داغ» با اجرای مطالعه كوهورت گلستان
معاون تحقیقات وزیر بهداشت در ادامه سخنرانی خود به تشریح دیگر دستاوردهای مهم مطالعه بزرگ كوهورت گلستان پرداخت و گفت: در مطالعه بزرگ كوهورت گلستان دریافتیم 39 درصد افراد مورد مطالعه چای خود را با حرارت بالا (بیشتر از 65 درجه سانتیگراد) می نوشند و نوشیدن چای داغ عادت معمول تركمن های استان گلستان بخصوص در گذشته بوده است.
به گفته فوق تخصص بیماری های گوارش و كبد، این درحالیست كه نوشیدن چای داغ موجب آسیب جدی به مخاط ریه و افزایش نفوذناپذیری آن می شود

*افزایش 10 برابری شانس ابتلا به سرطان مری با نوشیدن چای داغ
وی گفت: نتایح مطالعه ما حاكی است كسانی كه چای خود را دو تا سه دقیقه یا كمتر پس از ریختن در استكان با فنجان می نوشند در مقایسه با كسانی كه چای خود را 6 تا 7 دقیقه بعد می نوشند احتمال ابتلا به سرطان مری آنها 10 برابر بیشتر است.
دكتر ملك زاده همچنین از این یافته مهم تحت عنوان «تاثیر نوشیدن چای داغ در ابتلا به سرطان مری» به عنوان دیگر دستاورد بزرگ مطالعات كوهورت گلستان نام برد كه تحت عنوان «سرطانزایی نوشیدنی های داغ» توسط آژانس بین المللی تحقیقات سرطان سازمان جهانی بهداشت ثبت جهانی شده است.

*شناسایی سایر عوامل ابتلا به سرطان ها بر اساس مطالعه كوهورت گلستان
مجری مطالعه بزرگ كوهورت گلستان، در ادامه به سایر عوامل خطر ابتلا به سرطان مری و دیگر سرطان ها بر اساس نتایج حاصله از این مطالعه اشاره كرد و از مصرف سیگار، قلیان و سایر دخانیات، عدم رعایت بهداشت دهان و دندان و مسواك نزدن، وجود دندان های فاسد و پرشده یا فقدان دندان، شیوه ناسالم زندگی، تغذیه ناسالم، افزایش وزن و چاقی، بی تحركی، مصرف زیاد گوشت قرمز، مصرف غذاهای كبابی سرخ شده در حرارت بالا ، مصرف زیاد نمك، مصرف نوشیدنی های شیرین، مصرف آب آشامیدنی غیرلوله كشی و غیربهداشتی و تماس با حیوانات به عنوان این عوامل خطر نام برد.

*پیشرفت قابل ملاحظه در تشخیص و درمان زودهنگام و پیشگیری از هزاران مرگ ناشی از سرطان با اجرای مطالعه كوهورت گلستان
دكتر ملك زاده افزود: سالانه 100 هزار سرطان در ایران بروز می یابد و نزدیك به نیمی از مبتلایان (47 هزار نفر ) از انواع سرطان می میرند. با اجرای مطالعه كوهورت گلستان، پیشرفت قابل ملاحظه ای در تشخیص زودهنگام سرطان ها و امكان پیشگیری از آنها صورت گرفته است.

*كاهش 5 برابری بروز سرطان مری در شمال شرق ایران با بهبود شرایط اقتصادی و اجتماعی در 40 سال گذشته
وی افزود: افزایش آگاهی مردم و بهبود شرایط اقتصادی و اجتماعی در منطقه شمال شرق ایران طی 40 سال گذشته، بروز سرطان و مرگ و میر ناشی از آن را به شدت كاهش داده است. به طوری كه بروز سرطان مری از 100 نفر در هر 100 هزار نفر طی سال 1970 به 50 نفر در هر 100 هزار نفر در سال 2000 و به 20 نفر در هر 100 هزار نفر در سال 2010 كاهش یافته است!

*شمال غرب ایران، نقطه داغ سرطان معده
دكتر ملك زاده در بخش دیگر سخنرانی خود در كنگره پیشگیری از سرطان در كشورهای در حال توسعه در چین، به شیوع سرطان معده در ایران و علل آن پرداخت.
وی سرطان معده را شایعترین سرطان در مردان ایرانی نام برد و گفت: 22 درصد سرطان ها در ایران به سرطان معده اختصاص دارد و بیشترین میزان بروز استاندارد شده سنی سرطان معده در شمال غرب ایران (آذربایجان و اردبیل) رخ می دهد و این منطقه، نقطه داغ سرطان معده در ایران است. سرطان معده در مردان، بسیار شایعتر است؛ به طوری كه سالانه 10 هزار مورد جدید سرطان معده در مردان ایرانی بروز پیدا می كند كه 8 هزار مورد آن به مرگ می انجامد.
معاون تحقیقات وزیر بهداشت، از عفونت با هلیكوباكتر پیلوری، سابقه خانوادگی، مصرف سیگار، مصرف قلیان، مصرف تریاك، مصرف زیاد نمك به عنوان مهمترین عوامل میزان بالای بروز سرطان معده در اردبیل بر اساس این مطالعه، نام برد و گفت: مصرف بالای سبزیجات خام، مصرف میوه ها و مصرف ماهی تازه از عوامل محافظتی در برابر سرطان معده هستند.

*پیشگیری از سرطان نیازمند مدل های همگانی تر با همكاری های بین المللی
رییس پژوهشكده بیماری های گوارش و كبد علوم پزشكی تهران، از ریشه كنی بیماری و نظارت هدفمند به عنوان دو رویكرد اساسی در مبارزه با سرطان نام برد و تصریح كرد: بیشتر مدل های ارائه شده در مطالعات اپیدمیولوژی سرطان مربوط به افرادی است كه در شمال آمریكا و اروپا زندگی می كنند كه تنها یك درصد از جمعیت جهان را تشكیل می دهند. درحالی كه ما برای دستیابی به مدل های توسعه یافته تر و همگانی تر نیاز به همكاری های علمی بیشتر داریم.

*تاثیر مصرف آسپرین در پیشگیری از سرطان و افزایش طول عمر مبتلایان
دكتر ملك زاده در ادامه سخنان خود، به تاثیر مصرف آسپرین در پیشگیری از سرطان اشاره كرد و گفت: تحقیقات نشان داده است كه مصرف آسپرین تا 80 میلیگرم در روز برای افراد بالای 50 سال خطر بروز بسیاری از سرطان ها از جمله سرطان های گوارشی را كاهش و طول عمر بیماران سرطانی را نیز افزایش می دهد. هر چند توصیه می شود پزشكان به دنبال نظارت در این زمینه نیز باشند.

*ایجاد زیرساخت های بسیار مهم با اجرای مطالعه كوهورت گلستان/درمان اكثر سرطان ها تا 15 سال آینده با تشخیص زودهنگام
معاون تحقیقات وزیر بهداشت در پایان سخنان خود گفت: اجرای مطالعه كوهورت گلستان، باعث ایجاد زیرساخت های بسیار مهم و كامل، همراه با بیوبانك از نمونه های بیولوژیكی برای انجام مطالعات علمی آینده شده است. همچنین استفاده از نتایج این پژوهش موجب تشخیص زودتر سرطان مری و معده و سایر بیماری های مزمن شده و قطعا هزینه های درمانی را كاهش خواهد داد. مطالعات كوهورت چشم اندازی ایده آل برای پیشگیری از سرطان ها در جهان هستند و امیدواریم بتوانیم در ایران تا 15 سال آینده اكثر سرطان ها را با تشخیص زودهنگام درمان كنیم.
علمی1834
دریافت: ناهید شفیعی* انتشار: محتشمی پور