۱۶ آبان ۱۳۹۶،‏ ۱۰:۰۱
کد خبر: 82722335
۰ نفر
چرایی اهمیت مهارت آموزی در نظام آموزشی

تهران- ایرنا- مهارت آموزی به دانش آموزان در نظام های آموزشی نوین بیش از نمره و معدل اهمیت دارد. دانش آموزان با مهارت یابی می توانند به درك عمیق تری از آموخته های خود دست یابند و برای ساختن آینده ای بهتر آماده شوند.

به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش های خبری ایرنا، مهارت آموزی مقوله ای است كه همواره مورد توجه نظام های آموزشی پیشرفته قرار دارد؛ چرا كه تنها آموزش سطحی منابع درسی به دانش آموزان نمی تواند آنان را برای زندگی آینده مهیا سازد. از این رو، برای پرورش نسلی كارآمد كه بتواند آینده روشنی را برای كشور رقم زند، باید به فكر راه های افرایش مهارت افراد در نظام آموزشی بود.
تغییر نگاه نمره محور حاكم بر نظام آموزشی به نگاهی مبتنی بر افزایش درك و مهارت دانش آموزان، شاید یكی از مهم ترین گام ها در این مسیر باشد.
روزآمدی و تحول در روش های آموزشی و محتوای كتاب های درسی از شروط مهم دیگر برای توانمندسازی هرچه بیشتر دانش آموزان است كه در چند سال اخیر بارها از سوی كارشناسان آموزشی مطرح شده است.
به اعتقاد فعالان حوزه آموزش و پرورش، روش و محتوای كنونی آموزش در مقاطع مختلف تحصیلی، ضمن فاصله داشتن از استانداردهای آموزشی و علمی روز، به مهارت افزایی در دانش آموزان نیز توجهی ندارد.
گروه تحلیل ، تفسیر و پژوهش های خبری به منظور بررسی میزان اهمیت مهارت آموزی در نظام آموزشی، به گفت وگو با «فریده اولاد قباد» نماینده مجلس شورای اسلامی و عضو كمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس، «محمد روزبهانی» جامعه شناس و كارشناس مسائل آموزشی و «محمد نیك نژاد» عضو انجمن صنفی معلمان و فعال حوزه آموزش و پرورش پرداخت.
كارشناسان در این گفت وگو بر لزوم توجه نظام آموزشی به مهارت آموزی دانش آموزان تاكید كردند. آنان بازنگری در روش های آموزشی و محتوای آموزشی كتاب های درسی را از گام های مهم در این مسیر می دانند.

** اولاد قباد: سهم آموزش و پروش در مهارت افزایی
سهم آموزش و پرورش در بودجه عمومی كشور خیلی اندك و در حدود 10 درصد است. این در حالی است كه در بیشتر كشورهای دنیا سهم آموزش و پرورش از بودجه عمومی كشور بین 15 تا 25 است. از این رو می توان گفت آموزش و پرورش ما با یكسری چالش های اساسی رو برو است اما این چالش ها نباید مانعی در مسیر كارآمدی این نهاد باشد.
درحال حاضر آموزش و پرورش نقش اندكی را در آموزش مهارت های اساسی زندگی به افراد ایفا می كند. این در حالی است كه شرایط زندگی امروز دانش آموزان ایجاب می كند بسیاری از مهارت ها به آنان آموخته شود. برای این منظور باید محتوای كتب درسی دانش آموزان متناسب با نیاز روز جامعه تنظیم شود.
در محتوای كتب درسی باید آموزش مهارت های اساسی زندگی وجود داشته باشد. دانش آموز نیازمند است محیط پیرامون خود را به خوبی بشناسد و در موقعیت های مختلف با مهارت هایی كه آموزش دیده واكنش های درست و منطقی از خود نشان دهد. یكی از این مهارت ها، داشتن اعتماد به نفس و عزت نفس است؛ اعتماد به نفسی كه می تواند در روند زندگی و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان اثرگذار باشد. دانش آموزان همچنین باید مهارت «نه گفتن» را از همان سال های اولیه دبستان و حتی پیش دبستانی آموزش بینند. در این مسیر پیوند اولیا و مربیان نیز از اهمیت ویژه ای برخوردار است.
آموزش و پرورش همچنین باید بسترهای لازم را برای آموزش مهارت های حرفه ای به دانش آموزان نیز فراهم سازد. اكنون ما با انباشت فارغ التحصیلان در رشته تجربی به عنوان یك چالش روبرو هستیم و این چالش ناشی از نبود سیستم هدایتگر و مشاور در نظام آموزش و پرورش است.
اگر ما نیروهای مشاور متفكر در مقاطع مختلف تحصیلی داشته باشیم تا بتوانند مهارت های دانش آموزان را به درستی شناسایی كنند و آنان را در مسیر درست تحصیلی قرار دهند، شاهد اتفاقاتی چون انباشت فارغ التحصیل در رشته تجربی نخواهیم بود.
ما باید جذب دانش آموزان به رشته های مهارتی را افزایش دهیم و در این مسیر از مشاورانی استفاده كنیم كه بتوانند دانش آموزان را به سمت و سوی مهارت های حرفه ای هدایت كنند. امروزه، دانش آموزانی كه به سمت رشته های مهارتی می روند، پس از فارغ التحصیلی كمتر دچار پدیده بیكاری خواهند شد. توجه به موضوع مهارت در نظام آموزش و پرورش می تواند برطرف كننده نیازهای آتی كشور نیز باشد.
آموزش و پرورش باید همواره برای دانش آموزان و خانواده های آنان جلسات مشاوره تحصیلی برگزار كند و آنان را در خصوص اهمیت مهارت آموزی آگاه كند. با این آگاه سازی و جدی گرفتن موضوع مشاوره در مدارس، خانواده ها، فرزندانشان را از رفتن به سمت رشته های فنی و مهارتی منع نمی كنند و رفته رفته آنان را به مهارت آموزی تشویق خواهند كرد.

**روزبهانی: محتوا و روش های آموزشی در مدارس
روش و محتوای آموزشی در مدارس ما هم اكنون به شدت نیازمند تغییر است. بی تردید سرعت تحولات علمی در دنیای امروز، تغییر متناسب ابزارهای آموزشی را می طلبد.
كتب درسی باید مهارت محور شوند و اطلاعات عمیق تری را در اختیار دانش آموزان قرار دهند. باید روند تالیف كتاب ها تغییر كند و مولفان در تالیف كتب درسی به جای نگاه به گذشته، نگاه به آینده داشته باشند تا كتاب های درسی به جای اطلاعات محور بودن، مهارت پژوهش و یادگیری را به دانش آموزان بیاموزند. باید به جای انباشت اطلاعات قدیمی و به روز نشده در كتاب های درسی، به دانش آموزان مهارت های علمی و شیوه های اندیشیدن را آموخت.
محتوا و روش های آموزشی در مقاطع مختلف تحصیلی در مدارس برای چندین دهه قبل است و به درد زندگی امروز و فردای دانش آموزان نمی خورد. سیستم آموزش و پرورش ما برای گذشتگان است اما دانش آموزان را باید طوری پرورش دهیم كه برای زندگی در جامعه آینده آماده شوند.
پیروی از روش های گذشته در زمینه آموزش و پرورش، نتیجه ای جز ركود علمی نخواهد داشت و با ادامه این راه به لحاظ علمی، وضعیتی بهتر از اكنون نخواهیم داشت.
برای پیشرفت علمی و پرورش نسلی كارآمد، چاره ای جز تغییر در زاویه دیدمان نسبت به محتوا و روش های آموزشی مدارس نداریم. اگر این موارد را به روز كنیم می توانیم به آینده امیدوار باشیم. در غیر این صورت از پیشرفت علمی باز خواهیم ماند زیرا جهان به لحاظ پیشرفت علم و دانش ساكن نمی ماند تا ما خودمان را با آن برسانیم.


** نیك نژاد: سیستم آموزشی و ضرورت افزایش مهارت
سیستم آموزشی نباید روی حفظ كردن و نمره و معدل متمركز شود، بلكه باید بر مهارت افزایی و پرورش استعداد دانش آموزان مستعد تمركز كند. باید درونمایه های آموزشی تغییر كند و این درونمایه ها طوری تنظیم شود كه بر اساس آن یادگیری و فهم دانش آموزان از مطالب درسی در اولویت قرار گیرد.
سیستم آموزشی باید به سمتی حركت كند كه درك علمی دانش آموزان را بالا برد و از آموختن طوطی وار و حفظ كردن مسایل توسط دانش آموز عبور كند. برای این منظور محتوای كتاب های درسی و شیوه های آموزشی معلمان در مدارس باید معطوف به بالا بردن قدرت تحلیل، ارزشیابی و درك و فهم دانش آموزان شود.
متاسفانه در سیستم آموزشی ایران به سطوح بالای یادگیری توجه نمی شود. برای دستیابی به این هدف نیازمند به روز كردن معلمان، روش های آموزشی و محتوای كتاب های درسی در سطوح مختلف تحصیلی هستیم.
نسل امروز بی شك آینده ساز فردای كشور است. دانش سیال امروز، توسعه فراگیر تكنولوژی و تغییرات سریع در عرصه علم و فناوری در جهان اما نیازمند ساختن نسلی كارآمد و با مهارت برای آینده است. برای دستیابی به این مهم باید از روش های آموزشی قدیمی كه به جای آموختن مهارت، تقویت استعدادها و بالا بردن درك آموزشی دانش آموزان بر آموزش سطحی، نمره و معدل معطوف است فاصله گرفت و در اندیشه به روزرسانی آموزگاران، روش های آموزشی و محتوای منابع درسی بود.

پژوهشم**9282**1601**خبرنگار:مهتاب افشین نسب** انتشار: شهناز حسنی
ایرنا پژوهش، كانالی برای انعكاس تازه ترین تحلیل ها، گزارش ها و مطالب پژوهشی ایران وجهان، با ما https://t.me/Irnaresearchهمراه شوید.

سرخط اخبار فرهنگ