توضيح اشتباه يك عكس از حادثه تروريستي در تهران چطور به بازار شايعات دامن زد

تهران – ايرنا - «مرتضي نيكوبذل مطلق» عكاس خبرگزاري آناتولي تركيه روز سه‌شنبه در كارگاه آموزشي بيست و سومين نمايشگاه مطبوعات ايران به بررسي اهميت درج زيرنويس و توضيحات صحيح براي عكس‌هاي خبري و طرح مثالي مرتبط با حادثه تروريستي در تهران پرداخت.

به گزارش ايرنا، نيكوبذل در باب ضرورت وجود زيرنويس مناسب براي عكس‌هاي خبري گفت: يك نمونه، عكسي بود از حمله تروريستي به ساختمان مجلس شوراي اسلامي كه با توضيحي اشتباه در يك صفحه خبري زرد منتشر شد.
وي افزود: اين عكس كه بارها ديده شد، يكي از نيروهاي يگان ويژه پليس را نشان مي‌داد، اما در آن صفحه خبري از آن به عنوان تصوير يكي از اعضاي گروه تروريستي ياد شده بود.
نيكوبذل ادامه داد: اين موضوع براي برخي اين پرسش را مطرح كرد كه چطور مي‌شود فردي تروريست و اسلحه به دست به راحتي در چارچوب پنجره و در تيررس قرار گرفته باشد، اما كسي به او شليك نكند. اين مسئله موجب شكل گرفتن شايعاتي در فضاي رسانه‌اي شد.
عكاس خبرگزاري آناتولي افزود: جامعه دوستدار هيجان است و از آن حتي به صورت كاذب لذت مي‌برد ... اين موضوع موجب سوءاستفاده و گاه سوءتعبيرهايي مي‌شود.
وي ادامه داد: اگر عكس‌ها زيرنويس استاندارد نداشته باشد، مي‌تواند موجب بروز شايعات شود. امروز انتشار داده تصويري بدون وجود اطلاعات تكميلي، ضررآفرين است.
نيكوبذل افزود: اگر زيرنويس عكس جايگاه خود را در ميان رسانه‌هاي داخلي پيدا كند، حجم داده به نحو بهتري كنترل مي‌شود.
وي ساختمان اصلي زيرنويس يك عكس خبري را متشكل از سه بخش تيتر (Headline)، زيرنويس (Caption) و توضيحات تكميلي (Background) دانست كه مي‌تواند علاوه بر جلوگيري از بروز شايعات، هر فريم را از ميليون‌ها عكس ديگر كه روزانه منتشر مي‌شود، متمايز كند.
وي با تاكيد بر اينكه رسانه‌ها هر يك سياست‌هاي متفاوتي براي درج زيرنويس عكس دارند، به ارائه توضيحاتي در خصوص هر يك از بخش‌هاي ياد شده پرداخت.
نيكوبذل تيتر را اطلاعات كلي و اساسي يك عكس دانست كه معمولا با حذف بخش‌هايي از زيرنويس اصلي تهيه مي‌شود.
زيرنويس خود معمولا در يك يا دو خط است و بايد به همه يا بيشتر پرسش‌هاي كليدي مخاطب از خبر (چرا، چه‌گونه، چه‌وقت، كجا و چه‌كسي) پاسخ دهد.
پس از زيرنويس مي‌تواند توضيحات تكميلي قيد شود كه عموما از پاراگراف‌هاي نخست خبر مرتبط يا مختصري از بيانيه عكاس است.
عكاس خبرگزاري آناتولي در اين رابطه افزود: توضيحات بايد مبتني بر دلايل مستند باشد؛ چرا كه بار قانوني دارد و نويسنده در صورت عدم توانايي اثبات آن ممكن است حتي با پيگرد قانوني مواجه شود.
نيكوبذل گفت كه گاه در كنار عكس‌ها، بيانيه يا مقاله‌اي درج مي‌شود كه چنانچه در آن نكات فني، اجتماعي، تاريخي و ديگر موارد مشابه ذكر شده باشد، آن‌ها هم بايد داراي سنديت و قابل دفاع باشند.
وي براي توصيف اين متون طولاني‌تر همراه عكس از واژه بيانيه (Statement) استفاده كرد و گفت: بيانيه به هيچ عنوان نبايد شعرگونه و يا انتقال‌دهنده احساسات دروني عكاس باشد. همچنين قضاوت عكاس نسبت به سوژه مورد بحث نبايد در بيانيه وجود داشته باشد.
او ادامه داد: تحليل يك سوژه تا جايي مي‌تواند ادامه يابد كه راي به درستي يا نادرستي آن از سوي عكاس صادر نشود؛ در غير اين صورت حكم كار تبليغاتي خواهد داشت.
نيكوبذل با تاكيد بر اينكه گاه سوژه‌هاي عكاسي تخصصي مي‌شود و براي نگارش توضيحات نياز به بهره‌مندي از كارشناسان مربوطه است، گفت: نويسنده بايد بتواند مخاطب را مجاب به پذيرش اهميت عكس‌هاي مجموعه خود كند.
وي در بخش پاياني صحبت‌هاي خود به اهميت ارتباط توضيحات با عكس‌هاي مجموعه پرداخت و گفت: مخاطب پس از خواندن توضيحات به دنبال فريم‌هايي خواهد گشت كه به آن‌ها در متن اشاره شده است.
نيكوبذل فارغ‌التحصيل مقطع كارشناسي رشته عكاسي است و سابقه همكاري با رسانه‌هاي مختلف از جمله روزنامه‌هاي انتخاب، جام‌جم، خبرگزاري رويترز و نشريات نيويورك‌تايمز و نشنال جئوگرافيك فارسي را در كارنامه دارد.
بيست و سومين نمايشگاه مطبوعات و خبرگزاري ها از جمعه، 5 آبان ماه با شعار «رسانه هاي آزاد، انسجام اجتماعي و پيشرفت ملي» با حضور بيش از 940 رسانه در مصلاي امام خميني(ره) تهران گشايش يافته است و فعاليت آن تا 12 آبان ماه، همه روزه از ساعت 9:30 تا 20:30 ادامه دارد.
خبرگزاري جمهوري اسلامي در ايام فعاليت نمايشگاه مطبوعات در غرفه شماره 229 پذيراي حضور بازديدكنندگان است.
شبك ** 9386 ** 3404**خبرنگار: مهران معيني جم**انتشار: محسن اسماعيلي