ایجاد محیط صمیمی و دوستانه، ضرورتی برای رفع استرس دانش آموزان

تهران- ایرنا- عضو هیات علمی پژوهشكده علوم شناختی و مغز دانشگاه شهید بهشتی با اشاره به استرس و اضطراب دانش آموزان در زمان بازگشایی مدارس گفت: اضطراب جدایی از والدین و استرس تجربه محیط جدید مدرسه را می توان با ایجاد محیط صمیمی و دوستانه و ایجاد آمادگی های لازم برطرف كرد.

دكتر «ستاره مختاری» روز جمعه در گفت وگو با خبرنگار علمی ایرنا افزود: این دانش آموزان باید احساس كنند كه محیط مدرسه فضایی امن است و آنها می توانند به معلمان، مدیران و كاركنان مدارس اعتماد كنند.
وی ادامه داد: محیط دوستانه و صمیمی، نقش بسیار زیادی در كاهش استرس و اضطراب دانش آموزان در كوتاه ترین زمان دارد و معمولا در مدارس اینطور عمل می شود.
مختاری، جدایی از والدین و حضور در محیط جدید مدرسه را اصلی ترین دلیل نگرانی و اضطراب دانش آموزان به خصوص كلاس اولی ها اعلام كرد و گفت: آنان وارد محیطی جدید شوند كه از آن تجربه ای ندارند. حتی در بزرگسالان هم تجربه تغییر و انتقال به شرایط جدید تولید اضطراب و استرس می كند.
دكترای روان شناسی شناختی ادامه داد كه شروع مدرسه یك تغییر است و هر تغییری به دنبال خود یكسری استرس دارد، به این دلیل فرد از محیطی به محیط جدید وارد دچار استرس می شود، اما بزرگسالان در زمان كمتری آن را مدیریت می كنند.

** والدین نقش موثری در كاهش استرس دانش آموزان دارند
وی اظهار كرد: والدین نقش مهمی در مدیریت استرس كودكان دارند. آنان باید با بچه های خود صحبت كنند و از دانش آموزان بخواهند كه نگرانی های خود را بیان كنند. باید به بچه ها فضا و مجال دهیم تا نگرانی های خود را به والدین توضیح دهند.
مختاری با اشاره به این كه توضیح دادن به كودكان در باره فعالیت ها در مدرسه ضروری است، گفت: اما نه در خوبی های مدرسه و نه در سختی های درس خواندن نباید اغراق كرد و لازم است به صورت واقع گرایانه و در عین حال دوستانه مطالب را به بچه ها منتقل كرد. مطالب باید به نحو مطلوب به كودكان منتقل شود تا از استرس و اضطراب دانش آموزان در زمان بازگشایی مدرسه كاسته شود.
وی، یادگیری علم و دانش، پیدا كردن دوستان جدید و نظم در زندگی را از جمله ویژگی های بارز مدرسه بیان كرد و گفت: ایجاد آمادگی های عملی قبل از شروع مدرسه، می تواند در مدیریت برخی از اضطراب ها و ایجاد آمادگی در دانش آموزان موثر باشد.
مختاری به خانواده ها توصیه كرد كه دو تا سه روز قبل از شروع مدرسه كودك را برای ورود آنان آماده كنند. مثلا صبح زود او را از خواب بیدار كنند و با پوشیدن لباس مدرسه مسیر منزل تا مدرسه را طی كنند.
عضو هیات علمی پژوهشكده علوم شناختی و مغز دانشگاه شهید بهشتی ادامه داد: خانواده ها در منزل هم با استفاده از روش های 'بازی نقش' می توانند از فرزندشان بخواهند كه تصور كند سر كلاس نشسته و خودشان هم نقش معلم و یا همكلاسی را بازی كنند. این بازی های ساده می تواند در ایجاد آمادگی و كاهش ترس و نگرانی كودك نقش مفیدی داشته باشد.

** اكثر استرس های دانش آموزان طبیعی است
دكترای روان شناسی شناختی گفت: استرس در اكثر دانش آموزان در زمان بازگشایی مدرسه، طبیعی است و این موضوع بعد از مدتی كوتاه از بین می رود.
مختاری با اشاره به این كه برخوردهای اولیه معلمان تاثیر مثبتی در كاهش استرس و اضطراب دانش آموزان دارد، ادامه داد: معلمان آموزش و پرورش، آموزش های لازم برای برقراری ارتباط مناسب با دانش آموزان را دیده اند و این كار معمولا به نحو مناسب انجام می شود.
وی تاكید كرد: اگرچه عمده بچه ها به راحتی با محیط جدید مدرسه كنار می آیند، اما آمادگی برخی از دانش آموزان برای مشكلات اضطرابی از كودكان دیگر بیشتر است و سخت تر با محیط های جدید هماهنگ می شوند.
عضو هیات علمی پژوهشكده علوم شناختی و مغز دانشگاه شهید بهشتی گفت: این افراد نه فقط در مدرسه رفتن، حتی در جریان رشد هم به تغییرات اطراف نظیر زمان از شیر مادر گرفته شدن یا بیرون رفتن مادر از منزل حساس تر بوده و واكنش های منفی شدیدتری نشان می دادند.
مختاری با اشاره به اینكه این افراد واكنش های شدید نظیر ترسیدن های غیرعادی از مدرسه نشان می دهند و اضطراب های آنها مدت طولانی تری باقی می ماند. حتی كودك به بهانه های مختلف از جمله دل درد از رفتن به مدرسه امتناع می كند.
عضو هیات علمی پژوهشكده علوم شناختی و مغز دانشگاه شهید بهشتی گفت: اگر این وضعیت ادامه پیدا كند، مشاوران مدارس باید این دانش آموزان را به افراد متخصص مانند روان شناسان معرفی كنند تا هم به خانواده و هم كودك برای رفع مشكل كمك كنند.
مختاری ادامه داد: معلمان معمولا در هفته های اول زمان را بیشتر صرف پذیرش دانش آموزان و آشنا كردن آنها با محیط جدید می كنند، بنابراین استرس روزهای اول معمولا در یادگیری نقش منفی ندارد، ولی استرس طولانی مدت می تواند در یادگیری تاثیر منفی داشته باشد.
وی افزود: اگر در روزهای اول شاهد حالت هایی مانند گریه كردن دانش آموزان یا خواستن والدین در سر كلاس باشیم، طبیعی است. پدر و مادر منبع اتكا و اطمینان كودكان هستند و كودكان در ابتدا تمایل دارند كه احساس كنند به والدینشان دسترسی دارند، اما با افزایش اعتماد و اطمینان به معلم این مسئله معمولا به سرعت حل می شود.
براساس اعلام مسئولان وزارت آموزش و پرورش در سال تحصیلی گذشته حدود یك میلیون و 400 هزار دانش آموزش پایه اول ابتدایی به مدارس رفتند. در مجموع جمعیت دوره ابتدایی حدود هفت میلیون و 700 هزار نفر است.
علمی ** 1201 ** 1368
خبرنگار: عبدالكریم جبارپور**انتشار: خیراله شفیعی