غلبه بر دايه گري ديجيتالي به كاهش عوارض اتيسم مي انجامد

تهران- ايرنا- رئيس مركز تهران اتيسم (ساماندهي درمان و توانبخشي اختلالات اتيستيك) گفت: مطالعات مشترك اين مركز با دانشكده روانشناسي دانشگاه شهيد بهشتي نشان مي دهد كه غلبه بر دايه گري ديجيتالي از شدت عوارض اتيسم در كودكان مي كاهد و شرايط را براي نوپروري و بهبودي آنان فراهم مي آورد‌.

دايه گري ديجيتالي (Digital Nanning) سبكي از فرزندپروري است كه در آن كودك دستكم نيمي از ساعات بيداري خود را در معرض دستگاه هاي ديجيتالي مانند تلفن همراه، تبلت و تلويزيون قرار مي گيرد.
بدين ترتيب دستگاه هاي ديجيتالي جايگزين تبادلات بين فردي در سنين پايين مي شود. در نتيجه كودكان دچار نارسايي هاي رشدي در مهارت هاي ارتباطي و اجتماعي مي شوند هر چند ممكن است مهارتهاي غيرضروري را كسب نمايند. مثلاً كودك قبل از زبان مادري، به زبان بيگانه كلمات را مي گويد.
اگر اين كودكان داراي آمادگي بيولوژيك براي ابتلا به اتيسم باشند، علائم را با شدت بيشتر و در سنين پايين تر نشان مي دهند.
حميدرضا پوراعتماد روز جمعه در گفت و گو با خبرنگار علمي ايرنا افزود: پژوهش اخير ما نشان مي دهد كه با آموزش صحيح به والدين مي توان اززمان استفاده از وسايل ديجيتالي در كودكان داراي علايم اتيسم كاست و در نتيجه فرد را به سمت بهبودي هدايت كرد.
وي يكي ديگر از نتايج اين طرح تحقيقاتي را بهبود روابط والدين با كودك داراي علايم اتيسم اعلام كرد و گفت: اين تحقيق نشان داده كه اثربخشي فراواني بين آموزش صحيح به والدين و كاهش علايم اتيسم و بهبودي كيفيت ارتباط بين والدين و كودكان مبتلا به اين اختلال وجود دارد.
وي اظهار كرد كه براي مواجهه با علايم اتيسم مي توان به والدين آموزش هاي لازم را ارائه كرد تا با مشاهدۀ اولين علائم اجتناب يا بي توجهي كودك نسبت به پيام ها يا تبادلات اجتماعي، وارد عمل شوند.
وي اظهار كرد كه شالوده اين آموزش ها در برنامه آموزشي 'غلبه بر دايه گري ديجيتالي' گنجانده شده كه اثر بخشي آن در پژوهش نشان داده شد.
پوراعتماد به عوارض استفاده بيش از حد متعارف از دستگاه هاي ديجيتالي اشاره كرد و گفت: استفاده بيش از اين دستگاه ها حتي به منظور آموزش كودكان، آسيب زا است.
وي آسيب زدن به تحول كودك را از جمله عوارض استفاده بيش از حد دستگاه هاي ديجيتالي اعلام كرد و گفت: اختلال در تحول كلام، شناخت، زبان و رفتار از ديگر عوارض اين سبك فرزند پروري است.
وي افزود: حتي موش هايي كه در سنين پايين از والدين جدا مي مانند، دچار تغييرات مغزي (در ناحيه هيپوكمپوس) و رفتارهاي كليشه اي و غيراجتماعي مي شوند. اين خط پژوهشي در آزمايشگاه عصب تحولي حيواني (وابسته به پژوشكده علوم شناختي ومغز، دانشگاه شهيد بهشتي) در دست اجراست.
مجري طرح بررسي اثر غلبه بر دايه گري ديجيتالي بر علايم كودكان نيزبه خبرنگار علمي ايرنا گفت: در اين زمينه مطالعات كمي صورت گرفته و با اين كار تحقيقاتي درصدد ارائه خدمت بهتر به كودكان و به ويژه كودكان داراي اتيسم بوده ايم.
ياسمن رحمتي افزود: اولين بار در سال 1389 روي اين موضوع مطالعه محدودي انجام شد. در طرح مطالعاتي جاري، سعي شده كه برنامه آموزشي 'غلبه بر دايه گري ديجيتالي' ارتقا يابد و كارآيي آن نشان داده شود.
وي، نسبت به ترويج دايه گري ديجيتالي در بين خانواده هاي شهرهاي بزرگ ابراز نگراني كرد و بخشي از اين پديدۀ آسيب زا راناشي از كمبود فضاهاي شهري براي مادران جوان و نونهالان دانست.
وي ادامه داد: مادر-كودك مجبور مي شوند از دريچۀ اين دستگاه ها با دنيا ارتباط برقرار كنند. يا براي ايجاد تنوع در منزل (كه معمولاً فضاهاي كوچكي هستند) از اين دستگاه ها استفاده نمايند. در اين صورت، مغز در حال رشد كودك كه نيازمند تعاملات طبيعي و بدني است، در معرض دنياي مجازي قرار مي گيرد از مسير رشد طبيعي خارج مي شود.
رحمتي اظهار كرد كه دستكم در يك مطالعه در خارج از كشور نشان داده شده كه دايه گري ديجيتالي (استفاده افراطي از دستگاه هاي ديجيتالي) مي تواند سبب بروز اتيسم شود. لذا ضروري است اين پديده مورد توجه متوليان آموزش و پرورش، فضاي مجازي، سلامت، مديران شهري و رسانه ها قرار گيرد.
علمي 1201 **
خبرنگار: عبدالكريم جبارپور*