۲۳ مرداد ۱۳۹۶،‏ ۱۱:۲۴
کد خبر: 82630989
۰ نفر

تهران - ایرنا- اقتصاد دانش بنیان به عنوان یكی از مهمترین بندهای اقتصاد مقاومتی نقش مهمی در خروج جامعه از ركود دارد ، از این رو انتظار می رود دولت دوازدهم در برنامه ششم توسعه، نگاه ویژه ای به این حوزه داشته باشد .

به گزارش گروه پژوهش و تحلیل خبری ایرنا، اهمیت شركت های دانش بنیان در ایران و نقش آنها در پیشرفت و تعالی حوزه های مختلف باعث شد تا مقام معظم رهبری در ابلاغیه سیاست های كلی اقتصاد مقاومتی توجه ویژه ای به آن داشته باشد.
در بند دوم سیاست های كلی اقتصاد مقاومتی از پیشتازی اقتصاد دانش بنیان، پیاده‌سازی و اجرای نقشه جامع علمی كشور ساماندهی نظام ملی نوآور، دستیابی به رتبه اول اقتصاد دانش‌بنیان در منطقه و... به عنوان مهمترین مولفه های اقتصاد مقاومتی یاد شده است.
پیش از ابلاغیه كلی سیاست های اقتصاد مقاومتی در سال 1389، دولت دهم قانونی را با سهم شركت های دانش بنیان از بودجه كشور تصویب كرد اما به رغم این قانون، سهم شركت های دانش بنیان از اقتصاد كشور ناچیز ماند.
دولت دوازدهم برای تحقق این موضوع چالش هایی پیش رو دارد؛ كه می توان به بخشی از آنها اشاره كرد:

1- براساس آمار اعلام شده از سوی معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، ایران در حوزه اقتصاد دانش بنیان و نوآور در سال 2016 رتبه 78 را داشت كه نسبت به آمار پیش آن در سال 2014 ارتقای 42 پله ای را تجربه كرده است. رتبه ایران در سال 2014 ،120 بود.
رشد چشمگیر جایگاه ایران در اقتصاد دانش بنیان در دولت یازدهم هر چند گام مهمی در زمینه نهادینه كردن این شیوه از اقتصاد به حساب می آید اما ایران تا رسیدن به جایگاه واقعی در این حوزه فاصله زیادی دارد. از این رو پیش بینی می شود، یكی از جهت‏گیری‎های مهم دولت دوازدهم برای بازسازی اقتصاد كشور و تبدیل ایده به علم؛ توجه ویژه به سه سهم اقتصاد دانش بنیان از بودجه كشور باشد.

2- بنابر دیدگاه برخی كارشناسان، كشورهای متكی به اقتصاد مبتنی بر نفت و منابع زیرزمینی ، پایداری لازم را ندارند، اما كشورهایی كه اصل را بر تولید علم قرار می دهند نسبت به دیگر كشورها پیشرفته تر هستند. برپایه این تقسیم بندی، اقتصاد ایران هر چند كه بر پایه خام فروشی و مواد معدنی بنا نهاده شده است ، اما ظرفیت های بالای علمی و نخبگان كشور می تواند زمینه را برای توسعه دانش بنیان فراهم كنند.
اگر در دولت دوازدهم راهبرد تولید علم بر استخراج مواد معدنی چیره گی یابد، می توان امیدوار بود كه توسعه پایدار در ایران بر مبنای تولید علم در دستور كار قرار گرفته است ؛ توسعه ای كه می تواند سهم نسل های مختلف را از عوامل گوناگون پیشرفت مورد توجه قرار دهد.

3- نخستین لازمه تحقق و گسترش اقتصاد دانش بنیان، شكل‌گیری جامعه با مولفه های دانش بنیانی است. فرهنگ‌سازی در این زمینه نقش مهمی در شكل‌گیری اقتصاد دانش‌بنیان و زیر‌ساخت‌های قانونی و حمایتی دارد. برای تحقق این امر، ساختار حقوقی قدرتمند كه «كارآفرین»، «سرمایه‌گذار» و «ایده» را حمایت ‌كند، ضروری به نظر می رسد؛ بر اساس این نظام حقوقی هرفرد نقش خود رامی داند و با اطمینان خاطر كار می‌كند.

4- اقتصاد دانش بنیان در ایران هر چند كه روندی صعودی داشته است اما چالش های فراوانی برای نهادینه شدن آن وجود دارد. انتظار می رود دولت دوازدهم مسیر نهادینه كردن این شیوه از تولید علم را هموار كند. یكی از مهمترین كارهایی كه دولت دوازدهم می تواند در راستای گسترش شركت های دانش بنیان در دستور كار قرار دهد، حمایت مادی و معنوی است. هرچند تاكنون شعارهایی در زمینه توسعه اقتصاد دانش بنیان مطرح شده، اما این شعارها تا تحقق كامل فاصله دارند. این امید وجود دارد كه دولت دوازدهم برای نهادینه سازی اقتصاد دانش بنیان كارهایی را از جمله؛ راه‌اندازی صندوق نوآوری و شكوفایی، ارائه تسهیلات به شركت‌ های دانش ‌بنیان به‌صورت ویژه دنبال كند و برای حمایت از آنها معافیت‌های مالیاتی و گمركی تعریف كند.

5- تسهیل در پذیرش دانشجو در دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی كشور نه تنها به تولید علم و مهارت آموزی ختم نمی شود بلكه سیلی از بیكاران مدرك به دست را روانه جامعه می كند. این شیوه از پذیرش دانشجو و نحوه علم آموزی دانشجویان، تاكید نظام آموزش عالی بر نظریه و آموزش‌هایی كلاسیك را نشان می دهد كه با عرصه كار و كارآفرینی تناسب ندارد. با توجه به این پیش بینی می شود كه دولت در این زمینه راهكارهایی برای ارتباط هر چه بیشتر صنعت و دانشگاه ارائه كند.

6- یكی از مهمترین توصیه های مقام معظم رهبری به دولت دوازدهم در مراسم تنفیذ حكم ریاست جمهوریِ دكتر «حسن روحانی»، تعامل سازنده با دنیا است به یقین چنین تعاملی تنها در حوزه سیاسی مد نظر نیست. تعامل سازنده می تواند در خدمت تحول و اثر بخشی اقتصاد باشد.
از مهمترین مشكلاتی كه پیش روی اقتصاد دانش بنیان قرار دارد، صادرات محصول این شركت ها است؛ عدم‌دسترسی به بازارهای جهانی و نبود بازار مناسب داخلی برای محصولات شركت‌ های دانش ‌بنیان، در كنار نبود دانش كافی در علم و تجارت و بازاریابی در بین این شركت‌ها، از جمله چالش‌هایی است كه كمابیش در برابر رشد و توسعه‌ی شركت ‌های دانش ‌بنیان قرار دارد.
اگر تعامل سازنده با دنیا در دولت دوازدهم به بهترین شكل ممكن آن شكل گیرد می توان امیدوار بود، با عبور از برخی تحریم ها، زمینه برای فروش محصولات شركت های دانش بنیان در سطح جهانی فراهم شود.

**پژوهشم**2052** 1601**خبرنگار: غفار میرزایی**انتشار: شهناز حسنی
ایرنا پژوهش، كانالی برای انعكاس تازه ترین تحلیل ها، گزارش ها و مطالب پژوهشی ایران وجهان، با ما https://t.me/Irnaresearch همراه شوید