رونق گردشگري سلامت در كشور نيازمند برنامه ريزي اصولي

كيش - ايرنا - به رغم خدمات درماني ارزان قيمت در ايران نسبت به ساير كشورها و وجود پزشكان متخصص و بنام ، گردشگري سلامت در ايران به دليل نبود تبليغات مناسب و هدفمند و حضور دلالان بي هويت موفق نشده جايگاه خود را در بازار جهاني كسب كند و هنوز در حال طي كردن پله هاي نخست اما در مسيري رو به جلو است .

به گزارش ايرنا ، توريسم درماني يكي از شاخه هاي صنعت گردشگري است كه در سالهاي اخير توجه دولت ها را در رونق اقتصادي كشور به خود جلب كرده است كه در صورت وجود برنامه اي مدون و زير ساخت هاي لازم ضمن در آمد زايي و اشتغالزايي مي تواند نقش موثري در رونق گردشگري ايفا كند.
نقش اين صنعت در رونق اقتصادي سبب شده بسياري ازدولت ها بودجه هاي قابل توجهي را به تجهيز مراكز درماني خود اختصاص دهند و از پزشكان با تجربه و به نام در مراكز درماني بهره بگيرند تا بتوانند سهم خود از درآمد بازار گردشگري را افزايش دهند .
با رونق گردشگري در هر كشور نه تنها مي توان فرهنگ ، تمدن و آداب و رسوم آن را درمعرض ديد گردشگران خارجي قرار داد بلكه مي توان از اين صنعت براي ايجاد فرصت هاي شغلي ، در آمد زايي ، توزيع عدالت اجتماعي ، كاهش فقر و توسعه روابط كشورها استفاده كرد.
گردشگري از صنايع در آمدزاي هزاره جديد محسوب مي ‌شود و مي توان پيش ‌بيني كرد كه در آينده اي نه چندان دور اين صنعت به نخستين صنعت درآمد زاي جهان تبديل شود و به همين دليل كشورهاي مختلف تلاش مي‌كنند تا از اين فرصت نوين به دست آمده به بهترين شكل ممكن براي توسعه كشور خود استفاده كنند .
در ﻣﯿﺎن شاخه هاي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﮔﺮدﺷﮕﺮي ( مذهبي ، فرهنگي ، ورزشي و...) ﮔﺮدﺷﮕﺮي ﺳﻼﻣﺖ ﺑﻪ دﻟﯿﻞ ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ ها و ﻣﺰﯾﺖ ﻫﺎي رﻗﺎﺑﺘﯽ از اهميت زيادي ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ و مي تواند به عنوان صنعت سبز جايگزين مناسبي براي ديگر فعاليت ها باشد.
در تعريف سازمان جهاني (WTO)گردشگري سلامت اينگونه تعريف شده است : ' استفاده از خدماتي كه به بهبود يا افزايش سلامتي و افزايش روحيه فرد (با استفاده از آب‌هاي معدني ، آب و هوا يا مداخلات پزشكي) منجر مي‌شود و در مكاني خارج از محل سكونت فرد – كه بيش از 24 ساعت است – به طول مي‌انجامد'.
امروزه توريسم درماني از پراستقبال ترين گونه هاي گردشگري است كه علاوه بر ارائه خدمات درماني و بهداشتي سبب رونق حوزه هايي چون هتلينگ ، حمل و نقل ، بازارها و ديگر خدمات و بخش هاي اين صنعت مي شود .
به گفته كارشناسان سهم گردشگري سلامت از حضور گردشگران 10 درصد است و 90 درصد باقيمانده به ساير حوزه ها همچون بازار ، هتل ها ، مراكز پذيرايي اختصاص پيدا مي كند .
آمارهاي جهاني ،صنعت گردشگري را دومين صنعت پردرآمد جهان مي دانند و حوزه سلامت نيز سومين بازار پردرآمد جهان است كه سهم صنعت سفر و گردشگري در سال 2016 از اقتصاد جهاني معادل 7.6 ( هفت مميز شش )تريليون دلار بود كه 10.2 درصد توليد ناخالص داخلي جهان را تشكيل داده است .
همچنين بر اساس آمارها، گردش مالي گردشگري سلامت در جهان 200 ميليارد دلار است كه ايران نيز با توجه به ظرفيت هاي موجود مي تواند بخشي از اين درآمد را به خود اختصاص دهد .
مجمع جهاني اقتصاد در گزارش دوسالانه 2017 ،صنعت گردشگري را يكي از صنايع مطلوب براي اشتغال دركشورها عنوان و اعلام كرده است كه به ازاي ورود 30 گردشگر يك شغل ايجاد مي شود ،اين گزارش نه تنها ايران را رتبه نخست ارزانترين مقصد گردشگري در جهان نام برده است، بلكه از بهبود ديگر شاخص هاي اقتصادي در كشورمان خبر مي دهد.
براساس اين گزارش، تعداد گردشگران جهان در سال 2016 با 2.6 برابر شدن نسبت به سال 2015 به 1.2ميليارد نفر رسيده است.
كشور ايران نيز با داشتن جاذبه هاي گردشگري ،مواهب طبيعي و خدادادي در بخش گردشگري سلامت و ارائه خدمات درماني يكي از كشورهاي مطرح به شمار مي رود ، وجود پزشكان متخصص و تيم درماني مجرب ، مراكز درماني با تجهيزات پيشرفته و نوين ، هزينه پائين درمان ، رعايت طرح انطباق و توجه به شئونات اسلامي زمينه مناسبي را براي توسعه گردشگري درماني و سلامت فراهم كرده است به گونه اي كه بسياري از گردشگران خارجي به ويژه كشورهاي اسلامي علاقه مند به درمان در ايران هستند .
خبرنگار ايرنا در خصوص وضعيت گردشگري سلامت در مناطق آزاد با نائب رئيس انجمن گردشگري سلامت ايران گفت و گويي داشته است كه در ذيل مي آيد .
محمد پناهي روز يكشنبه در گفت وگو اختصاصي با خبرنگار ايرنا در مورد وضعيت گردشگري سلامت در ايران با بيان اينكه اين شاخه از گردشگري در ايران با مشكلات زيادي روبرو است اظهار كرد : اگر برنامه ريزي مناسبي نداشته باشيم از رقباي منطقه عقب مي مانيم .
وي گردشگري سلامت را سبب اشتغالزايي و درآمد زايي عنوان كرد و گفت : كشور ما با دارا بودن پزشكان متخصص در رشته هاي مختلف نشان داده كه در اين حوزه حرفي براي گفتن داريم اما نيازمند برنامه ريزي درست هستيم .
پناهي اظهار كرد : به رغم ظرفيت هاي فراوان براي بازاريابي ،اقدام جدي صورت نگرفته است ، كشورهاي زيادي براي تبليغات هزينه مي كنند اما ظرفيت و تخصص پزشكان ما را ندارند.
وي به هزينه هاي پائين خدمات درماني در ايران نسبت به ساير كشورها اشاره كرد و گفت : درمان در ايران به صرفه تر از ديگر نقاط دنيا است.

*مناطق آزاد با مشكلات زيادي در گردشگري سلامت روبرو هستند
نايب رئيس انجمن گردشگري سلامت ايران وضعيت گردشگري سلامت در مناطق آزاد را خوب ندانست و به ايرنا گفت : اگر چه اين مناطق مي توانند در اين حوزه نقش موثري را ايفا كنند اما با مشكلات زيادي روبرو هستند و اختيارات اجرايي محدودي دارند .
پناهي اظهار كرد : به عنوان مثال براي تاسيس مراكز درماني يا اقامتي ،شهركها و مراكز تخصصي گردشگري سلامت، آئين نامه مشخص ومدوني وجود ندارد و يا اين مراكز با موانع و دشواري هاي زيادي روبرو مي شوند كه به صورت عملي ايجاد ساختار و زيرساخت ها حوزه سلامت در منطقه آزاد نيز با مشكلات جدي مواجه است و ساخت كامل زيرساخت هاي آن و سرمايه گذاري در اين حوزه را در مناطق آزاد به نوعي غيرممكن مي سازد.
اين مسئول در حوزه گردشگري سلامت اظهار كرد : اين مشكلات در گام اول بدليل نبود قوانين بالادستي و ناهماهنگي ميان دستگاههاي مرتبط با حوزه سلامت در مناطق آزاد و سرزمين مادري است .

* از نبود پرتال جامع گردشگري سلامت تا وجود دلالان بي هويت
وي از مشكلات مهم و جدي در اين حوزه را نبود پرتال جامع گردشگري سلامت تا نابسماني و حضور دلالان بي شناسنامه و بي هويت اين صنعت عنوان كرد .
پناهي گفت : نبود آئين نامه هاي مرتبط و صندوق هاي حمايت از توسعه گردشگري سلامت ، كمبود نيروهاي فعال متخصص ، نداشتن برنامه جامع بازاريابي از جمله مشكلات جدي حوزه گردشگري سلامت است .
پناهي به سياستهاي خوب دولت در اين حوزه در دولت يازدهم اشاره كرد و گفت : اقدامات خوبي انجام شده اما راضي كننده نيست .

*كيش مي تواند قطب گردشگري سلامت باشد
نايب رئيس انجمن گردشگري سلامت ايران به ايرنا گفت : در ميان مناطق آزاد، جزيره كيش باتوجه به ظرفيتهاي درماني اقامتي وگردشگري منحصر به فرد مي تواند يكي از قطبهاي مهم گردشگري سلامت كشور باشد اما بايد به زيرساختهاي مرتبط با اين حوزه توجه بيشتري شود و از متخصصان ، فعالان وصاحبان سرمايه دعوت و نسبت به فرهنگ سازي ،بازاريابي وخدمات سفر اقدامات لازم انجام گيرد .
وي تصريح كرد : تامين تجهيزات ، كادر درماني متخصص و مراكز استاندارد بخشي از دغدغه هاي اين حوزه است ،علاوه بر موارد اشاره شده از نظر كاهش قيمت و يا تدوين تعرفه هاي معين ومشخص خدمات درماني واقامتي نيز بايد كار بيشتري صورت پذيرد .
پناهي اضافه كرد : يكي از ديگر موارد مطرح بحث خدمات سفر وچگونگي وكيفيت انتقال بيماران و بازاريابي است كه اگر به درستي انجام شود ظرفيت خوبي خواهد بود.
وي تاكيد كرد:بايستي با تدوين مقررات و تسهيل قوانين زمينه را جهت توسعه مراكز اقامتي، درماني و حضور پررنگ بخش خصوصي درمناطق آزاد بويژه در جزيره كيش ايجاد كرد تا رابطه پايدار و با ثباتي ميان منطقه آزاد و بحث توسعه ارايه خدمات استاندارد گردشگري سلامت ايجاد شود .

*گردشگري از اولويت هاي برنامه ششم
با روي كار آمدن دولت تدبير و اميد ، از همان ابتدا شاهد اشتياق گردشگران براي ورود به ايران بوديم؛ موضوعي كه نشان از عزم دولت براي تحقق هرچه سريعتر اهداف سند چشم انداز 20 ساله كشور دارد كه رونق گردشگري نيز بخشي از آن است.
با توجه به رويكرد دولت يكي از اولويت‌هاي برنامه ششم موضوع گردشگري و جذب توريسم است كه مي‌تواند درآمد ارزي قابل توجهي نصيب كشور كند .
اقدامات دولت يازدهم براي توسعه حوزه گردشگري در چهار سال گذشته رونق گردشگري را به همراه داشته است اين پيشرفت را مي توان نشانه ديپلماسي فعال ايران در دولت يازدهم به ويژه پس از برجام عنوان كرد.
جزيره كيش در اين حوزه به عنوان يك مركز گردشگري و تجاري و با دارا بودن ظرفيت هاي بالقوه و مواهب طبيعي منطقه مورد توجه بسياري از گردشگران داخلي و خارجي قرار گرفته است .
نظر به اين رويكرد، مديريت منطقه آزاد كيش نيز در سالهاي اخير تلاش كرده تا با ايجاد زير ساخت هاي لازم گردشگري سلامت را رونق بخشد كه تامين زيرساخت هاي پزشكي و درماني و راه اندازي خطوط پروازي به كشورهاي منطقه گامي براي تبديل كردن جزيره كيش به قطب گردشگري سلامت است اگر چه تا رسيدن به كمال مطلوب در اين راستا فاصله بسيار است.
تخصيص هزينه بسيار زياد براي تجهيز كردن بيمارستان ، ايجاد كلينيك ها وبخشهاي تخصصي كبدي ، شنوايي سنجي ، چشم ،آندوسكوپي ، كولونوسكوپي ، سنجش تراكم استخوان ، آرتروسكوپي (درمان بيماري هاي مفاصل) و برونكوسكوپي ( درمان اختلالات ريوي ) ، فيزيوتراپي ، اكوكارديوگرافي و بازتواني قلب ، زنان و زايمان ،مراقبت هاي ويژه و راه اندازي بخش ام آري آي از جمله اقدامات براي رونق گردشگري سلامت در كيش است.
راه اندازي خطوط پروازي كيش - مسقط در سال گذشته و ورود 96 گردشگر عماني از اين طريق كه بيشتر براي استفاده از خدمات زيبايي و كاشت مو وارد جزيره كيش شده بودند از تلاشهاي صورت گرفته است .

* بهره مندي 257 گردشگر سلامت از خدمات بيمارستان كيش در سال 95
به گفته مسئولان بيمارستان كيش ،در سال گذشته تنها 257 گردشگر خارجي از كشورهاي حاشيه خليج فارس از خدمات درماني بيمارستان كيش استفاده كردند .
جزيره كيش با 91.5 كيلومتر مربع مساحت در قلب خليج فارس سالانه پذيراي بيش از يك ميليون و 800 هزار گردشگر داخلي و خارجي است كه بايد با برنامه ريزي و تبليغات مناسب بتواند از اين تعداد سهم خود در گردشگري سلامت را افزايش دهد.
مدير عامل منطقه آزاد كيش نيز در اين زمينه به ايرنا گفت : در بخش تجهيزات و زير ساخت ها آنچه كه نياز بوده انجام داده ايم اما باقي كارها با بيمارستان است كه بايد بيشتر تلاش كند.
علي اصغر مونسان اظهار كرد : تجهيزات دستگاه هايي بي جان هستند و آنچه به اين دستگاه ها جان مي دهد تلاش كادر درماني است ، اگر تجهيزات تامين شود ولي در بخش نرم افزاري و نيروي انساني پيشرفت نداشته باشيم ارائه خدمات با كيفيت اتفاق نخواهد افتاد .
مونسان با تاكيد بر اينكه در بخش نيروي انساني بايد كيفيت بيمارستان بيش از پيش افزايش پيدا كند افزود : زحمات زيادي براي تامين نيروي انساني متخصص كشيده شده است كه اميدواريم به نقطه اي برسد كه در داخل كشور سرآمد باشد.
در سالهاي اخير از تجارب پزشكان به نامي در بيمارستان كيش بهره گرفته شده است اما يكي از مشكلات پروازي بودن و مستقر نبودن اين پزشكان مجرب در كيش است كه بسياري از شهروندان نيز خواستار حضور دائمي اين پزشكان هستند .
رئيس هيات امناي بيمارستان كيش نيز روند بهداشت و سلامت در كيش را رو به رشد عنوان واظهار كرد : كساني كه در سالهاي گذشته مركز درماني كيش را ديدند امروز اذعان دارند كه كيش زودتر از ساير بخش‌هاي كشوري طرح تحول سلامت را طي كرده است .
ابراهيم رضواني به ايرنا گفت :كيش ازنظر سخت‌افزاري و امكانات بيمارستاني پيشرفت كرده و از نظر نرم ‌افزاري و پزشكان متخصص آن نيز بيش از نياز يك جزيره 36 هزارنفري است .
بيمارستان تخصصي و فوق تخصصي كيش داراي 64 تخت پذيرش بيمار و همچنين كلينيك هاي تخصصي در بخش هاي مختلف است .
نتيجه اينكه اگر چه در كشور و كيش گام هاي موثري در راه توسعه گردشگري سلامت برداشته شده است اما براي رسيدن به جايگاه واقعي و پيشتاز شدن در عرصه رقابت با ساير كشورها نيازمند برنامه ريزي اصولي ، منسجم ، جامع و زير ساخت هاي لازم هستيم .
رفع موانع ، بهره مندي از پزشكان متخصص و بنام و مستقر در هر منطقه ، ارائه خدمات با كيفيت و با قيمتي ارزان تر، برخورد مناسب با گردشگران خارجي ، آموزش لازم به كادر درماني براي ارتباط با بيماران از راه هاي جذب گردشگر سلامت است .
دانستن زبان خارجي و راهنمايي درست ، ايجاد مراكز اقامتي در نزديكي محل درمان براي بيماران ، ايجاد اتاق هاي VIP در بيمارستان ها براي راحت تر بودن همراهان و تجربه فضايي همچون منزل براي بيماران ،ايمني پروازها ، افزايش خطوط پروازي بين المللي ، داشتن سيستم بانكداري آسان براي پرداخت هزينه ها را مي توان از راه هاي جذب گردشگر سلامت دانست كه كارشناسان بر آن تاكيد دارند.
1630*1641/گزارش از : مريم زبان دان و امير برزي