پایان تلخ زندگی هیركان/ ابهام در سرنوشت وِركان

گرگان - ایرنا - نزدیك به 3 سال قبل بود كه ناگهان سر و كله 2 توله پلنگ در مقابل اداره محیط‌ زیست شهرستان كردكوی واقع در غرب استان گلستان پیدا شد وفرد یا افرادی كه هیچگاه هویتشان معلوم نشد این خواهر و برادر را از طریق سر راه قرار دادن وارد ماجراهایی كردند كه فرجام زندگی یكی از آن ها مرگ بود.

به گزارش ایرنا این 2 توله پلنگ كه بعدها هیركان و وركان نام گرفتند از همان ابتدا به كارشناسان ذیربط در سازمان حفاظت محیط زیست سپرده شدند تا روش های مناسب و لازم برای زندگی در طبیعت را فرا گیرند.
توله پلنگ ها از مرداد سال 93 كه پیدایشان شد تا اوایل سال 95 در قفس و زیر نظر دامپزشك مخصوص نگهداری می شدند تا این كه بر خلاف نظر برخی كارشناسان تصمیم گرفته شد یكی از آنها به نام هیركان در پارك ملی گلستان رها شده و به طبیعت بازگردد.
در ابتدا قرار بود با فنس كشی‌ ساده فضایی مناسب برای 2 پلنگ ایجاد شود تا آن ها با زندگی در طبیعت به تدریج آشنا شوند و سپس مقدمات رهاسازی آن‌ها فراهم شود اما به یكباره تصمیم گرفته شد هیركان بدون آشنایی اولیه با شرایط زندگی در طبیعت، ر‌ها شده و ادامه زندگی اش را از دوم شهریور 95 در حیات وحش تجربه كند.
یكی از دلایل اصلی مخالفت كارشناسان با رهاسازی هیركان ناتوانی این پلنگ در شكار به دلیل زندگی در قفس بود كه این موضوع سال گذشته در رسانه های ارتباط جمعی هم بازتاب یافت.
در عین حال موافقان رهاسازی هیركان معتقد بودند این پلنگ به اندازه كافی از مهارت شكار و زندگی در طبیعتی كه به آن تعلق دارد برخوردار است و می تواند به حیات خود ادامه دهد.
با همه كش و قوس ها و برخی مخالفت ها، سازمان محیط زیست تصمیم گرفت پلنگ ماده ای كه هیركان نامیده شد را در پارك ملی گلستان رها كند و برای پیگیری چگونگی زندگی اش ، ردیابی را به گردنش نصب كرد تا هر لحظه در جریان شرایط این ماده پلنگ قرار گیرد.
پلنگی كه حدود 2 سال فقط در قفس زندگی كرده بود با مجهز شدن به گردنبند ردیاب ماهواره‌ای كه گفته میشد هر 4 ساعت یك بار اطلاعات موقعیتی حیوان را به مركز ارسال می كند، به دامان طبیعت بازگشت. حركتی كه البته برای این ماده پلنگ زیاد هم طولانی نبود چراكه به گفته مدیركل حفاظت محیط زیست گلستان هیركان آخرین بار شهریور 95 مشاهده و اواخر اردیبهشت 96 هم توسط ماهواره رصد شد.
البته در این بین برخی كارشناسان معتقدند هیركان فقط 35 روز در طبیعت زندگی كرده و پس از آن طعمه‌ سایر حیوانات شده است.
اخبار ضد و نقیض در مورد سرنوشت هیركان فقط به مراجع غیر رسمی خلاصه نشد زیرا بر خلاف نظر مدیركل محیط زیست گلستان كه مرگ هیركان را تایید كرد، معاون محیط زیست طبیعی این اداره كل تنها چند روز قبل از سخنان رییس خود از دریافت سیگنال های حیاتی ردیاب نصب شده بر گردن ماده پلنگ رها شده در پارك ملی گلستان خبر داد و گفته بود شایعه های منتشره مبنی بر مرگ هیركان صحت ندارد.
حرف و حدیث ها كه بالا گرفت و خبر مرگ هیركان بازتاب یافت، مدیركل محیط زیست گلستان چاره ای ندید جز اینكه در نشست خبری اعتراف كند هیركان مرده و در نتیجه كاوش ها فقط قلاده حیوان پیدا شده است.
اسماعیل مهاجر در نشست خبری با رسانه های گلستان اعلام كرد: دلیل مرگ هیركان مشخص نیست ولی واكاوی علت مرگ این گونه حمایت شده از طریق قلاده آن كه مجهز به نرم افزار است و با حضور كارشناسان بین المللی و داخلی به زودی انجام خواهد شد.
وی گفت: رهاسازی این پلنگ تجربه نخست سازمان محیط زیست و با رویكرد بازگرداندن گونه های جانوری تیمار شده به زیستگاههای طبیعی خود انجام شد و طبق رصدهای انجام شده هیركان در دو ماه ابتدای رهاسازی 31 كیلومتر در منطقه آلمه پارك ملی گلستان تردد داشته و برای خود قلمرو ساخته بود.
مدیركل محیط زیست گلستان به علت رها كردن این پلنگ در طبیعت با وجود مخالفت های كارشناسان اشاره كرد و گفت: این تصمیم پس از مشورت با كارشناسان بین المللی و داخلی انجام شد.
در هر حال اطلاع رسانی متناقض در خصوص مرگ هیركان تردیدهای زیادی را ایجاد كرد كه به راستی داستان این ماده پلنگ چیست ؟
آیا این پلنگ همانگونه كه برخی كارشناسان می گویند فقط 35 روز بعد از رهاسازی زنده مانده بود؟ یا به ادعای مدیركل محیط زیست گلستان اردیبهشت امسال مرده است ؟
هر چه باشد پنهان كاری مرگ ماده پلنگ موضوعی نیست كه به سادگی بتوان از كنار آن گذشت؛ موضوعی كه رییس سازمان محیط زیست هم به آن اشاره كرد و گفت كه اگر پنهان كاری صورت گرفته باشد، تخلف است و پیگیری می‌شود.
معصومه ابتكار در گفتگو با رسانه ها اظهار كرد: بخش‌های مختلف سازمان حفاظت محیط زیست به ویژه بازرسی و حراست به این موضوع پرداخته‌اند و در حال بررسی آن هستند. باید زمان بدهیم تا بخش بازرسی بتواند گزارش كاملی ارائه دهد.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست افزود: اگر محرز شود كه در موضوع مرگ هیركان پنهان كاری صورت گرفته و تخلف شده، حتما برخورد می شود زیرا دروغ گویی كار بدی است. بررسی‌های سازمان حفاظت محیط زیست برای شناسایی مقصر است. دسترسی آزاد به اطلاعات و صداقت برای ما اصل است و همه ما تعجب كردیم كه چنین مسئله‌ای مطرح شده، بنابراین آن را با جدیت پیگیری می‌كنیم و هیچ قصدی برای پنهان كاری نداریم و اطلاع‌رسانی نیز در این زمینه صورت خواهد گرفت.
حالا همه نگاه ها به سمت وركان است . پلنگ نری كه معلوم نیست به سرنوشت خواهرش دچار می شود یا با اتخاذ تصمیمات اصولی تر از مرگ احتمالی زودهنگام رهایی خواهد یافت.
مسوولان اداره كل محیط زیست گلستان كه پیش از این گفته بودند وركان هم مثل هیركان در طبیعت رها می شود پس از مرگ ماده پلنگ موضعشان را تغییر داده و می گویند: این كار پس از مشورت های بیشتر و تایید كارشناسان داخلی و خارجی انجام خواهد شد.
اسماعیل مهاجر مدیركل محیط زیست گلستان به خبرنگاران گفته كه اگر كارشناسان تایید كنند بازگشت وركان به دامن طبیعت ضرری برای این پلنگ ندارد، برای اقدامات بعدی رهاسازی برنامه ریزی خواهد شد.
حالا محیط زیست گلستان مانده و وركانی كه این روزها در قفس نگهداری می شود؛ آیا شرایط برای بازگشت این پلنگ به طبیعت و محدوده بسیار بزرگ پارك ملی گلستان مهیا می شود؟
آیا زندگی در قفسی تنگ و محصور برای پلنگی كه به بیكرانه های حیات وحش تعلق دارد می تواند این جانور را از خطر مرگ در جمع حیوانات دیگر نجات داده و با جلوگیری از تكرار اتفاق تلخ هیركان، وركان را سپید بخت كند ؟
اینها سوالاتی است كه برای پاسخ به آن باید بیشتر منتظر ماند.
3091 /2729
* گزارشگر: میثم محسنی ** انتشار: كرمانی

سرخط اخبار استان‌ها