۲۲ خرداد ۱۳۹۶،‏ ۱۵:۴۲
کد خبر: 82562689
۰ نفر
كابینه دوازدهم چگونه خواهد بود؟

تهران- ایرنا- دولت دوازدهم هر چند امتداد مسیر دولت كنونی را خواهد پیمود اما در شرایطی متفاوت با دوره یازدهم اداره اجرایی كشور را در دست خواهد گرفت. از این رو ضرورت نوسازی در كابینه برجسته و انكارناپذیر به نظر می رسد.

به گزارش گروه پژوهش و تحلیل خبری ایرنا، پس از مشخص شدن نتیجه انتخابات 29 اردیبهشت ماه و تداوم ریاست جمهوری «حسن روحانی» برای دوره دوم، یكی از مهمترین مباحث و گمانه زنی های پساانتخاباتی به تركیب كابینه دوازدهم و تغییر و تحولات احتمالی در دولت اختصاص یافت.
در كنار فعالان و صاحبنظران سیاسی و مسوولان دولتی، بررسی تغییرات كابینه در روزهای گذشته از محورهای مورد توجه رسانه ها و مطبوعات قرار داشته است. همگام تر سازی اعضای كابینه به ویژه وزرا با خط مشی كلی دولت و دیدگاه های رییس جمهوری، توجه به مطالبات عمومی و خواسته های رای دهندگان، تمركز بر اولویت های دولت دوازدهم، به كارگیری زنان و نیروهای جوان و كاهش میانگین سنی كابینه از مهمترین مسائلی است كه در این زمینه مطرح شده است.

** تصریح رییس جمهوری در زمینه نوسازی كابینه
رییس جمهوری در تازه ترین سخنان خود بارها به ضرورت نوسازی كابینه اشاره داشته است. روحانی در نخستین نشست خبری خود پس از انتخاب به عنوان رییس دولت دوازدهم اظهار كرد: ما نیاز به نیروی جوان‌ تری برای اداره كشور داریم. ما در دولت یازدهم در شرایطِ اگر نگویم بحرانی كه تعبیر درستی نیست، سختی بودیم. تحریم و مشكلات و رشد منفی وجود داشت و شرایط خاصی داشتیم كه لازم بود از همه تجربه كشور برای مقابله با آن استفاده كنیم.
به گفته روحانی، در این شرایط اصرار وی برای بهره جویی از افراد مجرب و آبدیده سبب قبول درخواست رییس جمهوری و حضور چهره های باتجربه و كهنسال در كابینه یازدهم بوده است. روحانی افزود: البته من در دولت بعدی به دنبال این هستم كه مدیران ما میانگین سن‌شان كاهش پیدا كند و در واقع سن مدیریت پنج سال كاسته شود. ما می‌خواهیم با حضور همه ملت و جوانان ما در سراسر كشور دولت كارآمدتر شود و برای این مهم می‌كوشیم كه دولت دوازدهم كمی جوان‌تر شود.
روحانی همچنین در ضیافت افطار سیزدهم خردادماه با وزیران، استانداران و مدیران ارشد دولتی، انتقاداتی بی سابقه را متوجه برخی مسوولان قوه مجریه ساخت و از آنهایی كه در این مدت به تعبیر وی «پاشنه گیوه‌شان خوابیده بود و ورنكشیدند و لخ‌لخ كردند» و از كسانی كه «سختشان بود دفاع كنند، خیلی نرم حرف می‌زدند و آرام»، «اگر در تنگنای 30 خبرنگار قرار می‌گرفتند، حرف نمی‌زدند و سینه سپر نمی‌كردند» آشكارا گلایه كرد.
روحانی با اشاره به مسوولیتی كه دولت در پاسخگویی به مطالبات مردم بر عهده دارد كابینه ای را به مجلس معرفی خواهد كرد كه در تحقق اهداف و انجام تعهدات وی در برابر ملت تواناتر باشند. رییس دولت دوازدهم در مقایسه با دوره پیشین محذورات و در مجموع شرایطی متفاوت خواهد داشت. از جمله مجلس دهم كه تاكنون همكاری و حمایت ویژه ای از دولت به عمل آورده، در اعطای رای اعتماد به وزیران مورد نظر روحانی نیز رویكرد همگرایانه خود را حفظ خواهد كرد.

** نگاه چهره های سیاسی و مسوولان به نوسازی كابینه
نوسازی و بهسازی تركیب كابینه یكی از مهمترین خواسته های جریان و گروه های حامی روحانی بوده و این خواسته پیش از انتخابات نیز به شكلی جدی مورد توجه قرار گرفت. از جمله رییس شورای عالی سیاستگذاری اصلاح‌ طلبان در همایش طرح مطالبات نسل جوان كه هفته نخست اردیبهشت ماه برگزار شد، در این زمینه گفت: ما به عنوان یك مطالبه جدی باید جوانگرایی را از دولت آقای روحانی در دوره دوم بخواهیم. در شوراها هم اگر جوانان شایسته‌ای وارد شوند می‌توانند بعدها در مناصب بعدی خدمت كنند و قطعا این نگاه را با توجه به تخصص افراد دنبال خواهیم كرد.
پس از انتخابات نیز مسوولان در پاسخ به پرسش هایی در مورد تركیب كابینه از بایسته های نوسازی آن گفتند. «محمدعلی نجفی» مشاور رییس جمهوری، شانزدهم خردادماه در پاسخ به پرسش خبرنگاری مبنی بر اینكه به ‌نظر شما رییس‌ جمهوری در كدام بخش از كابینه تغییراتی را ایجاد خواهد كرد؟ گفت «باید منتظر ماند، اما پیش‌بینی من این است كه 50 درصد كابینه فعلی تغییر خواهد كرد.»
«اكبر تركان» دیگر مشاور رییس جمهوری بود كه ششم خرداد در گفت ‌وگو با یكی از رسانه ها با بیان این كه آن چه مردم از روحانی انتظار دارند، تغییر است، گفت: دولت آقای روحانی در دوره دوازدهم باید كامل‌تر شود بنابراین نیاز به نیروهای بهتر و البته نیروهای جوان تر است.
«محمدباقر نوبخت» سخنگوی دولت نیز در نشست خبری روز نهم خرداد اظهار كرد: رییس جمهوری مصمم است كه از افراد با سن كمتری در كابینه دولت دوازدهم استفاده كند.
وی افزود: همچنین درصدیم در دولت دوازدهم در كنار مدیران اجرایی از مشاوران جوان استفاده كنیم تا تجربه كاری آنها افزایش پیدا كند.
سخنگوی دولت تاكید كرد: رییس جمهوری درصدد است از مشاوران زن و جوان در كابینه آینده استفاده كند همانطور كه در دولت یازدهم این امر صورت گرفته است.

** تحلیل های رسانه ای درباره تركیب دولت دوازدهم
رسانه جریان های سیاسی در روزهای گذشته از منظرهای گوناگون به چینش كابینه دوازدهم پرداختند. به نوشته شانزدهم خردادماه روزنامه «جوان»، بحث پیر بودن كابینه دولت یازدهم از مهم ترین انتقاداتی بود كه در دوران انتخابات ریاست جمهوری رقبای روحانی نسبت به وی ابراز می‌كردند. حضور برخی مدیران بازنشسته در كابینه دولت یازدهم آنچنان بود كه حتی در فضای مجازی انتقادات فراوانی نسبت به حسن روحانی ابراز شد. این وضعیت موجب شد تا چابك‌سازی و جوان‌كردن دولت دوازدهم به یك مطالبه عمومی تبدیل شود.
این روزنامه افزود: معاون پارلمانی رییس‌جمهور از احتمال تشكیل مجدد برخی وزارتخانه‌ها و ادغام و احیای وزارت بازرگانی و وزارت مسكن خبر داده بود. در این میان حوزه جوانان نیز صاحب سازمان مستقلی می‌شود.
با نگاهی به این اظهار نظر معاون پارلمانی دولت به خوبی می‌توان این نكته را دریافت كه اتفاقاً حوزه اقتصاد كه به صورت مداوم مورد تأكید رهبر معظم انقلاب اسلامی در كوران رقابت‌های انتخاباتی قرار داشت، در معرض تغییر و تحول قرار دارد.
در حالی كه روزنامه اصولگرای جوان تمركز بر اولویت مسائل اقتصادی را مهمترین انگیزه نوسازی دولت دانسته، برخی رسانه ها همراهی نكردن برخی مسوولان دولتی با مشی روحانی و سیاست های دولت یازدهم را انگیزه اصلی قلمداد كرده اند.
پس از سخنان سیزدهم خردادماه روحانی، روزنامه «جمهوری اسلامی» در تحلیلی چنین نگاشت: متاسفانه به‌رغم اینكه همه مردم ایران‌زمین به یك نسبت از خدمات دولت بهره‌مند بوده‌اند، آمار آرای دكتر روحانی در هفت استان از آرای رقیب انتخاباتی وی كمتر بوده و حتی در برخی از این استان‌ها مطلق آرای ایشان نیز نسبت به انتخابات 92 كاهش داشته است، به‌عبارتی شاهد ریزش رای ایشان در سبد رقیب بوده‌ایم. به‌عنوان نمونه در استان زنجان تعداد آرای ایشان در سال 1392؛ به میزان 281867 رای بوده كه در انتخابات سال 96 به 259981 رای تقلیل یافته است. به‌نظر می‌رسد این را باید در فقدان یا كمبود یارانی صدیق، عالم، كوشا و فداكار در سطوح استانی دانست.
در زمینه اقدام و عمل رییس جمهوری برای تغییر تركیب كابینه، یكی از رسانه های اصلاح طلب گفت وگویی را با رییس دفتر دولت اصلاحات انجام داد كه در بخشی از آن آمده است: معروف است كه «برخی از وزرای ایشان در این دوره لحظاتی كه تصور می‌كردند ممكن است، رقیبان روحانی پیروز شوند، خودشان را از اتفاقات سیاسی كنار كشیده بودند تا در كابینه‌های احتمالی بعدی نیز جایگاه داشته باشند.» او تصریح كرد: «آقای روحانی به كابینه‌ای احتیاج دارد كه در همه ابعاد، روحانی كوچك‌تری باشند.»
برخی روزنامه ها نیز بر حسب برداشت خود یا زمزمه های موجود به گمانه زنی درباره وزرای ماندنی و رفتنی در دولت پرداخته اند. از جمله روزنامه «خراسان» روز چهارم خردادماه با نام بردن از وزیران و چهره های كابینه كه در طیف سنی 65 تا 72 سال سن دارند، آنان را نامزدهای اصلی تغییر دانست. به نوشته این روزنامه، تغییر دو چهره شاخص كابینه با سن 61 سال می تواند به كاهش میانگین سنی دولت دوازدهم كمك كند.
همزمان، روزنامه «بهار» ادامه كار وزیران سیاسی و قضایی كابینه با گرایشات اصولگرایانه در دولت دوازدهم را غیرقابل پذیرش دانست و در زمینه عوامل اقتصادی تحول نوشت: انتظار وجود دارد كه در برخی بخش‌های تیم اقتصادی تغییراتی را شاهد باشیم تا بهبود شاخص‌های اقتصادی با سرعتی بیش از گذشته ادامه یابد.
روزنامه «شرق» اما درباره رایزنی های مربوط به انتخاب اعضای كابینه آتی، هفدهم خردادماه در گزارشی آورد: شنیده‌ها حاكی از آن است كه برای هم‌اندیشی در‌ این‌ باره، جلساتی با حضور رئیس دولت اصلاحات، چهره‌های اصلاح‌طلب و چند نماینده از دولت تشكیل شده است. در این جلسات درباره این كه تغییرات كابینه حول چه وزارتخانه‌هایی می‌چرخد، بحث شده است.
همچنین درباره گزینه‌هایی كه می‌توانند جایگزین وزرای فعلی باشند هم صحبت شده است. بر اساس آن چه از این جلسه‌ها شنیده شده، جایگاه سخنگویی دولت، وزارت كشور، وزارت علوم، وزارت آموزش‌ و‌ پرورش، ریاست دفتر رئیس‌جمهوری، وزارت صنایع و بازرگانی و وزارت راه‌ و‌ شهرسازی، از جمله وزارتخانه‌هایی هستند كه دستخوش تغییر قرار خواهند گرفت.
با توجه به زمان به نسبت زیادی كه تا موعد تحلیف رییس جمهوری و معرفی وزیران پیشنهادی برای كسب رای اعتماد نمایندگان ملت باقی مانده انتظار می رود، شاهد حجم گسترده تری از گمانه زنی و تحلیل ها در زمینه تركیب كابینه دوازدهم باشیم.

پژوهشم**9279**1601** خبرنگار: سیدمحمد موسی كاظمی **انتشاردهنده: شهناز حسنی
ایرنا پژوهش،كانالی برای انعكاس تازه ترین تحلیل ها، گزارش ها و مطالب پژوهشی ایران و جهان، https://t.me/Irnaresearch با ما همراه شوید.