قصه هايي براي خواب و بيداري كودكان

اروميه- ايرنا- كودك معصوم شباهنگام با قصه چوپان دروغگو از زبان پرمهر مادر به خواب رفت اما وقتي با طليعه آفتاب و پندهاي داستاني از خواب بيدار شد، فهيمد كه در نبود اخلاق، دروغ و بدعهدي مي تواند دامن گير انسان شود.

به گزارش ايرنا لذت شنيدن قصه براي كودكان با لالايي و نجواهاي مادرانه آغاز شده و علاوه بر ايجاد آرامش به شكوفايي، بيداري و نشاندن بذر مطالعه در استعدادهاي بالقوه آنان منجر مي شود.
امروزه نقش قصه گويي در انتقال مفاهيم درسي، پرورش سبك زندگي اسلامي - ايراني، احيا سنت ها و آيين هاي فرهنگي، تاريخي، بومي و محلي مورد توجه متوليان فرهنگي قرار گرفته است.
اهميت قصه گويي در دنياي كنوني تا جايي است كه در برخي از كشورهاي اروپايي از جمله سوئد، قوانيني وجود دارد كه والدين را هر روز به قصه گويي براي كودكانشان ملزم مي كند.
قصه گوي بين المللي كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان آذربايجان غربي معتقد است كه قصه گويي پيوست فرهنگي براي مطالعه كتاب است.
به گفته فاطمه ولادي، يادگيري كودك از طريق شنيدن قصه دستوري نيست و از اين طريق كودك هر آنچه كه لازم است را در بستر قصه به تدريج مي آموزد.
وي عملكرد قصه را همانند يك رسانه مي داند و چنين تصور مي كند كه نقش آموزشي و هنري قصه در رشد كودك به صورت ظريفي نمايان مي شود.
وي اضافه كرد: قصه گويي كودكان را درگير و جامعه پذيري را در آنان نهاديه مي كند و بدين طريق اعتماد به نفس كودك را افزايش مي دهد.
به گفته وي، قصه مي تواند در قالب شخصيت هاي داستاني به صورت عروسك نمود پيدا كند و كودك را به عمق قصه بكشاند تا با شخصيت هاي داستان هم ذات پنداري كنند.
وي با اشاره به اينكه در برنامه ريزي براي تربيت كودكان قصه بايد جايگاه مناسبي داشته باشد، ادامه داد: امروزه رسانه هاي جمعي قصه را از دست كودك گرفته اند.
بازديد خبرنگار ايرنا از بخش كودك كتابخانه مركزي اروميه نيز دنياي داستاني فاطمه وظيفه دوست، يك دختر پنج ساله را پيش رو مي گذارد.
فاطمه در حالي كه روي موكت صورتي رنگ اين كتابخانه بر روي زمين نشسته است، به دنبال كتاب هاي پر از عكس ها و شخصيت هاي داستاني جذاب است.
مادر فاطمه از دور مراقب حركت هايش است اما فاطمه به تنهايي و فارغ از امر و نهي هاي مادرش كتاب دلخواه خود را انتخاب كرد.
چنان در عكس قصه ها غرق شده است كه گويي در يك لحظه با شخصيت قصه هم ذات پنداري دارد؛ به محض گرفتن انرژي مثبت از عكس شخصيت داستان، آن را نزديك صورتش برد و دقيق تر نگاه كرد.
فاطمه براي گفت و گوي صميمي با خبرنگار ايرنا پس از گرفتن اجازه از مادرش، لبخند زنان گفت: مادر بيشتر از همه در منزل برايم كتاب خوانده است.
فاطمه ادامه داد: من از كتاب ' منم مي خوام ' 2 جلد دارم كه مي خواهم يكي از آنها را به كتابخانه هديه دهم.
نصيبه اسماعيل زاده، مادر فاطمه كه كارشناس روانشناسي است با اشاره به خواندن مداوم قصه براي فاطمه، اظهار كرد: فاطمه با نگاه به عكس ها مي تواند داستان را تعريف كند؛ به ويژه داستان كتاب 'منم مي خوام' را كه علاقه ويژه اي به آن دارد.
وي اضافه مي كند: اهداي كتاب به فرزندان در مناسبت هاي خاص، قصه خواني و اختصاص هزينه اي جداگانه براي خريد كتاب در سبد خريد خانواده از جمله اقدام هاي فرهنگي است كه در زمينه مطالعه در منزل انجام مي دهيم.
مادر فاطمه مدعي است كه به پخش و پلاشدن كتاب ها در منزل حساس نيست زيرا كودك با اين حركت، آزادي عمل بيشتري براي سرگرم شدن با كتاب پيدا مي كند.
به گفته كتابدار بخش كودك كتابخانه مركزي اروميه نيز فاطمه پنج ساله و برادرش مهدي 11 ساله از سال 93 عضو بخش كودك كتابخانه مركزي اروميه هستند؛ به طوري كه فاطمه در طي 2 سال عضويت در كتابخانه 349 كتاب و مهدي 374 كتاب امانت گرفته اند.
ستاره صولت افزود: 460 كودك در اين كتابخانه عضو هستند و كودكان زير 6 سال بيشتر به قصه هاي حاوي شعر علاقه دارند.
فريبا رضا قره باغ، مسئول بخش كودك كتابخانه مركزي اروميه نيز معتقد است كه معلم الگوي كودكان محسوب مي شود و تكنيك هاي قصه گويي بايد توسط مربيان پيش دبستاني جدي گرفته شود.
وي با اشاره به اينكه قصه خواني مي تواند بازده مطالعه را در كودكان افزايش دهد، افزود: كودكان با مشاهده ياد مي گيرند بنابراين كتابخواني كه اقدامي هزينه بر نيست، بايد در خانواده ها جدي گرفته شود.
رئيس كتابخانه مركزي اروميه نيز اظهار كرد: قصه از ابزارهاي اساسي براي انتقال مفاهيم مختلف، ارزش هاي اخلاقي و تاريخي به كودكان محسوب مي شود.
نرگس فرح بخش اضافه كرد: تقويت مهارت هاي ارتباطي و افزايش اعتماد به نفس، افزايش دايره لغات و تشويق به مطالعه از مزاياي قصه گويي براي كودكان است.
مديركل كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان آذربايجان غربي معتقد است كه قصه قدمتي به اندازه عمر انسان داشته و از روزگاران قديم خانواده ها را دور هم جمع كرده است.
به گفته جواد زاهدي علاوه بر قرآن كريم كه بسياري از مفاهيم والاي آن در قالب قصه بيان شده، كتاب هاي ادبي فاخري چون مثنوي معنوي نيز اهميت ويژه اي به قصه قائل شده است.
وي با اشاره به اينكه قصه روايت زندگي انسانهاست، افزود: قصه خود زندگي نيست اما جهت گيري خاصي در مخاطب ايجاد مي كند؛ اين جهت گيري به ويژه در كودكان كه مستعد يادگيري هستند تاثير منحصر به فردي مي گذارد و اثرهاي قابل توجه آن را مي توان در رفتارهاي آينده كودك مشاهده كرد.
وي با بيان اينكه قصه روش غيرمستقيم براي تعاليم تربيتي در كودكان است، اضافه كرد: قصه ميراث غني انساني را به كودك منتقل مي كند.
زاهدي پرورش قوه تخيل، برانگيختن حس كنجكاوي، علاقمندسازي كودك به كوشا بودن و مهم تر از همه سوق دادن وي به سمت مطالعه را از امتيازهاي قصه گوي براي كودكان مي داند.
وي با اشاره به اينكه قصه روند خاصي را طي مي كند و جذابيت خاصي براي گوينده و شنونده دارد، اظهار كرد: قصه گويي نوعي هنر محسوب مي شود و جنبه هنري آن در جشنواره هاي قصه گويي مورد توجه كارشناسان است.
وي بر اين باور است كه قصه، قصه گو و مخاطب قصه سه ضلع طلايي يك قصه موفق محسوب مي شوند و در صورت تحقق در يك قصه گويي، كودك را محقق تربيت مي كند و آثار مثبت بسياري در رشد كودك خواهد داشت.
به گفته مديركل كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان آذربايجان غربي قصه گو بايد ضمن تسلط به قصه به حالت هاي غيركلامي خود و احساس و عكس العمل مخاطب توجه كافي داشته باشد.
زاهدي افزود: قصه گويان حرفه اي ادامه قصه را براي قسمت بعد مي گذارند تا ذهن فعال كودك به خيال پردازي بپردازد و كودك را پرسش گر بار آورد.
وي ادامه داد: برگزاري سالانه جشنواره هاي قصه گويي از اقدام هايي است كه براي جلوگيري از تسلط شبكه هاي مجازي بر افكار كودكان انجام مي گيرد.
وي با انتقاد از اينكه نهادهايي به صورت غيرتخصصي دست به قصه گويي براي كودكان مي كنند، اظهار كرد: از آنجايي كه قصه و قصه گويي فعاليت تخصصي و محوري كانون است، ديگر مراكز نبايد به صورت حرفه اي و گسترده به اين حوزه ورود كنند زيرا نه تنها كودكان را به قصه علاقمند نخواهند كرد، بلكه قصه گويي بدون تكنيك هاي حرفه اي مي تواند در روحيه كودك تاثير منفي به دنبال داشته باشد.
وي با اينكه امروزه با پيشرفت فن آوري و مطرح شدن وسايل سرگرمي جديد از جمله تبلت، گوشي هاي همراه هوشمند و بازي هاي رايانه اي متنوع، ذائقه كودكان براي سرگرمي تاحدودي تغيير يافته است، گفت: نبايد فراموش كرد كه ادبيات با تار و پود فرهنگ ايراني گره خورده است و با مديريت سرگرمي كودكان مي توان اهميت قصه گويي را بيش از پيش براي خانواده ها روشن كرد.
به گزارش ايرنا، كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان آذربايجان غربي در اقدامي ابتكاري در سال جاري تاكنون نزديك به سي قصه صوتي را براي گروه هاي سني مختلف منتشر كرده است.
خانواده هاي علاقمند به قصه مي توانند از كانال كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان آذربايجان غربي در تگرام به آدرس
'@kanoonparvareshazargharbi' اين قصه هاي صوتي را دريافت كنند.
در مجموع مي توان گفت: كتاب هايي كه آميزه اي از واقعيت و خيال است، براي بازه سني 4 تا 5 سال مي توانند مناسب باشند زيرا اين بازه سني آغاز رشد تخيل كودكان است.
همچنين داستان هايي كه شخصيت هاي آنها حيوانات سخنگو هستند براي كودكان اين دوره بسيار جذاب است و باعث به پرواز درآوردن حس تخيل آنها مي شود.
7129/3072 ** گزارش از: توحيد محمودپور ** انتشار دهنده: عليرضا فولادي