مطلب روزنامه آواي خراسان جنوبي از فرصت تجارت با افغانستان

روزنامه آواي خراسان جنوبي چاپ بيرجند روز سه شنبه نهم خرداد ماه 96 نوشت: بازار افغانستان اولين و مهم ترين بازار خراسان جنوبي است كه مي تواند بهترين مسير توسعه شرق كشور هم محسوب شود.

سميرا قاسمي، در اين مطلبي با عنوان « غفلت مسئولان استان از فرصت تجارت با افغانستان » افزود: وجود چهار بازارچه مرزي در استان كه تاكنون دو تاي آن فعال شده فرصت خوبي براي معرفي استان در زمينه هاي تجاري، اقتصادي، فرهنگي و اجتماعي است كه از تك تك فرصت هاي آن بايد به نفع استان استفاده كنيم.
بكر بودن بازار افغانستان و ارتباط آن به بازارهاي بين المللي بهترين فرصت براي خراسان جنوبي است.

** تجارت با افغانستان،محرك توسعه استان
«اسماعيل هداوندي» عضو هيات علمي گروه مهندسي صنايع دانشگاه صنعتي بيرجند در همين باره عنوان كرد: يكي از مزيت‌هاي استان، مرز طولاتي با افغانستان است، كه اين كشور در مسير توسعه قرار گرفته و بايد بسياري از احتياجات خود را از كشورهاي ديگر تأمين كند.
وي با بيان اين كه به اعتقاد بسياري از صاحب نظران و مسئولان استان، بهره برداري از مزاياي تجارت با افغانستان مي تواند محرك مناسبي براي توسعه استان باشد، افزود: پتانسيل هاي بسياري براي توسعه تجارت با افغانستان وجود دارد.
با توجه به اين‌كه حجم مبادلات از بازارچه هاي مرزي يزدان، گلورده، ماهيرود و دوكوهانه در استان كمتر از رقباي داخلي در سيستان ، خراسان رضوي و رقباي خارجي از جمله پاكستان مي باشد، گواهي بر وجود فرصت هاي بالقوه است.

** كشور افغانستان رتبه 113 بزرگترين اقتصادهاي دنيا
به گفتۀ وي در همين راستا، يكي از پروژه هايي كه با حمايت اداره كل صنعت، معدن و تجارت استان در حال انجام آن هستيم عارضه يابي و شناسايي راهكارهاي بهبود تجارت با افغانستان مي باشد كه به عنوان يكي از اولويت ها براي توسعه هرچه بيشتر استان مدنظر قرار گرفته است.
اين عضو هيات علمي دانشگاه بيان كرد كه اولين گام براي انجام اين پروژه، بررسي و تحليل بازار افغانستان و شناسايي فرصت هاي موجود در اين كشور براي استان بود.
«هداوندي» اظهار كرد: افغانستان با توليد ناخالص داخلي به ارزش 18.4 ميليارد دلار در سال 2015 ، رتبه 113 بزرگترين اقتصادهاي دنيا را در بين 191 كشور دنيا به خود اختصاص داده و مجموع صادرات اين كشور در سال 2015 در حدود 873 ميليون دلار و مجموع واردات 7.63 ميليارد دلار بوده است.

** نبود برنامه ريزي مناسب براي محصولات صادراتي به افغانستان
وي ادامه داد: عمده محصولات صادراتي افغانستان محصولات كشاورزي خام (مانند انگور، خشكبار، ادويه جات، پنبه و دانه هاي روغني)، دام و مواد معدني خام مي باشد كه زنجيره فرآوري مورد نياز آنها در افغانستان وجود نداشته است.
به گفتۀ وي به همين دليل اين محصولات با قيمت اندكي به بازارهاي هدف صادراتي عرضه مي شوند كه مي‌تواند براي كشورهاي هدف ارزش افزوده فراواني ايجاد كند تا جايي كه كشور پاكستان به تنهايي 45 درصد صادرات افغانستان را به خود اختصاص مي دهد و بعد از آن هند با 32 درصد در رتبه بعدي قرار دارد.
عضو هيات علمي دانشگاه صنعتي بيرجند اضافه كرد: اين در حالي است كه ايران با وجود مرز طولاني با افغانستان و اشتراكات فرهنگي فراوان تنها 3 درصد از صادرات افغانستان را به خود اختصاص داده و اين نشان دهنده عدم برنامه ريزي مناسب براي استفاده از محصولات صادراتي افغانستان مي باشد.

** جذب صادرات افغانستان از كشورهايي مانند هند و چين
«هداوندي» توصيه كرد كه با استقرار چرخه فرآوري كالاهاي خام صادراتي افغانستان در استان براي محصولات ارزش آفرين جهت صدور به بازارهاي هدف مي‌تواند تحول اساسي در اقتصاد استان ايجاد نمايد و اين فرصت از دست رفته اي است كه بايستي مورد توجه مسئولان قرار گيرد.
وي دليل جذب صادرات افغانستان از كشورهايي مانند هند و چين را اقدامات آنان مانند معافيت گمركي كالاهاي صادراتي از افغانستان، تسهيل شرايط حضور تجار افغانستان در اين كشورها و برگزاري نمايشگاه هاي متعدد و ايجاد زيرساخت هاي مناسب جاده اي و ريلي دانست.
اين در حالي است كه به گفتۀ وي ما هر ساله ليست بلندبالايي از ممنوعيت واردات كالا از افغانستان را اعلام مي‌كنيم و نتوانسته ايم اعتماد تجار افغانستاني را در تجارت با استان بدست آوريم.
عضو هيات علمي دانشگاه تأكيد كرد كه به عنوان يكي از برنامه هاي اولويت دار كه بايستي مورد مطالعه قرار گيرد مي توان به تدوين راهبردي مناسب كشت جايگزين در استان و استفاده از مزيت نسبي وارداتي محصولات كشاورزي افغانستان اشاره نمود.

** چين ، تركيه و هند پيشرو در افغانستان
«هداوندي» افزود: قيمت بسيار كم محصولات كشاورزي و دامي افغانستان نسبت به ايران، در اقلامي چون هندوانه، خربزه، خشكبار، ذرت، گندم، انواع حبوبات و چغندرقند مورد توجه اداره جهاد كشاورزي استان باشد.
وي ادامه داد: به دليل خشكسالي شديد و كمبود منابع آبي پايدار در استان ضرورت تدوين راهبردي كشت جايگزين در راستاي تدوين واردات از افغانستان را دو چندان نموده است و در اين راستا، همكاري اداره جهاد كشاورزي در زمينه واردات محصولات كشاورزي از افغانستان از اهميت زيادي برخوردار است.
به گفته وي در بخش تحليل واردات 7.63 ميليارد دلاري افغانستان، سهم فراورده هاي نفتي و معدني 23 درصد، محصولات كشاورزي 13 درصد، موادغذايي 12 درصد و منسوجات 8.8 درصد مي باشد.
پاكستان با 26 درصد، ايران با 13 درصد، چين با 7.7 درصد و هند با 7.3 درصد بيشترين سهم صادرات به افغانستان را به خود اختصاص داده اند.
اين استاد دانشگاه اظهار كرد كه ايران در سال 2015 توانسته است 1.03 ميليارد دلار كالا به افغانستان صادر نمايد ولي بررسي آماري كالاهاي صادراتي به افغانستان نشان دهنده فرصتهاي از دست رفته در اين زمينه مي باشد.

** ضعف هاي فراوان در سازماندهي و ارائه خدمات بازارچه ماهيرود موجب فرار تجار
«هداوندي» بيان كرد كه مشاهدات من از بازارچه مرزي ماهيرود به عنوان بزرگ ترين پايانه مرزي استان نشان دهنده ضعف بسيار در سازماندهي و ارائه خدمات در اين پايانه مرزي مي باشد كه در نوع خود جالب توجه باعث تاسف است و اين موجب دلسردي سرمايه گذار و يا يك تاجر مي باشد.
وي تأكيد كرد كه اين در شرايطي است كه هند به شدت بدنبال استفاده از مسير ايران براي دسترسي به بازار افغانستان است و در اين زمينه موافقت نامه هند، افغانستان و ايران براي ايجاد خط ترانزيتي هند، چابهار و افغانستان در سال 2016 منعقد گرديد.

** استان شاهراه منطقه براي تجارت با افغانستان
«كاوه تيمورپناه» مؤسس كنسرسيوم صادراتي در استان هم در اين باره بيان كرد: خراسان جنوبي از نظر محصولات كشاورزي ، معدني و انرژي هاي پاك داراي ظرفيت هاي فراواني است و به نوعي استان شاهراه منطقه براي تجارت با افغانستان محسوب مي شود.
وي افزود: ضعف توليد استان نبود فناوري و تكنولوژي هاي نوين، نبود معرفي محصولات توليدي است.
تيمورپناه ادامه داد: محصولات راهبردي مانند: زرشك، زعفران و انار كه در استان داريم، مي توانند توسعه استان را رقم بزنند اما در چند سال اخير افغانستان گام ها و برنامه هاي مالي و معنوي فوق العاده اي را طراحي كرده كه به ضرر و تهديدي براي اقتصاد ايران و استان خواهد بود.
مؤسس كنسرسيوم صادراتي در استان با تاكيد براينكه كشور افغانستان براي ما هم فرصت و هم تهديد است خاطرنشان كرد: دست يابي اين كشور به استاندارد هاي بين المللي و حمايت هاي جهاني مانع فروش محصولات ايراني شده به نوعي كه ايران از سال 91 تاكنون با كشور افغانستان كاهش تجارت داشته است.

** افغانستان يك قدم تا بي نيازي به برق ايران / ورود افغانستان به سازمان تجارت جهاني
وي با اشاره به ميانگين قيمت ارز در سال 91 كه مبلغ هزار و 226 تومان و سال 94 كه قيمت دلار 3 هزار و 240تومان بوده است تصريح كرد كه در اين سال ها تجارت ايران از نظر ريالي افزايش اما از نظر دلاري كاهش داشته است.
«تيمورپناه» عنوان كرد: افغانستاني ها اهدافي و برنامه هايي اعم از توليد برق، مرغ، تخم مرغ و غيره دارند و سدي به نام «سلما»را احداث كردند كه از نظر برق تامين خواهند بود و حتي به دنبال انرژي هاي تجديدپذير همچون انرژي خورشيدي هستند.
مؤسس كنسرسيوم صادراتي در استان با تاكيد براينكه افغانستان نياز شديد به محصولات غذايي دارد خاطرنشان كرد: اين كشور عضو سازمان تجارت جهاني(wto) شده كه دسترسي به همه استاندارد هاي جهاني دارد اما ايران عضو ناظر اين سازمان است و حالا اين كشور براي ما تهديد محسوب مي شود.

** هم راستايي 10دستگاه اجرايي مانع بهره وري كار / كاهش 300دلاري صادرات به افغانستان
«تيمورپناه» به كار گروهي تاكيد كرد و پيشنهاد داد كه هم راستايي 10 دستگاه اجرايي مانع بهره وري كار شده است.
طولاني بودن پروسه اداري مانع ورود سرمايه گذار مي شود و موجب شده تعدادي از سرمايه گذاران ايراني به افغانستان مهاجرت كنند كه بايد اين مسائل حل شود.
به اعتقاد وي اسامي و برند ايران را نمي توان جهاني كرد و براي جهاني شدن بايد برندينگ و نام جهاني داشته باشيم.
«تيمورپناه» با بيان اينكه نبود استاندارد هاي بين المللي و تخصص مشاوره اي براي ورود به بازارهاي جهاني و شركت آناليزگر در استان نداريم، افزود: يك كارشناس ساده به راحتي اسم يك شركت را رد مي كند و همين كار دردسرهاي خاص خودش را دارد.
وي با اشاره به مشوق هاي دولتي در صادرات محصولات نساجي به كشور افغانستان بيان كرد: براساس آمار گمرك از سال 91تا 94 مبلغ 300ميليون دلار كاهش صادرات به كشور افغانستان داشتيم چون اين كشور را آناليز نكرديم تا چه محصولاتي را نياز دارند.

** تاجر افغانستاني: كيفيت پايين كالاهاي ايراني ، تركيه خانه دوم افغانستاني ها
با «رشيدي» تاجري افغانستاني كه 16 سال شده با ايران مراودات تجاري دارد تلفني گفتگو كرديم وي عنوان كرد: كالاهاي ايراني در بازار افغانستان بايد جايگاه بهتر ازاين مي داشت.
وي با اشاره به اينكه ذهنيتي در كشور افغانستان مبني بر كيفيت پايين كالاهاي ايراني ايجاد شده است، ادامه داد: مردم افغانستان به دنبال كيفيت هستند و اكنون بازار افغانستان به كشور تركيه روي آورده است.
رشيدي با تاكيد براينكه افغانستاني ها ، تركيه را خانه دوم خود مي دانند خاطرنشان كرد: كيفيت كالا تعيين كننده بازار است كه به عنوان مثال فرش ايراني كم كم بازار خود را از دست مي دهد و جاي خود را به تركيه واگذار مي كند.

** تجار افغانستاني براي خريد«تخم مرغ به كشور سريلانكا» رفته اند
«رشيدي» بيان كرد: كشور ايران هيچ تدبيري براي تسهيلات تجار تدوين نكرده و اگر كيفيت كالا ، مسائل اداري و كنسولگري تسهيل شود افغانستاني ها در ايران سرمايه گذاري مي كردند و تجارتشان را بيشتر مي كردند.
وي نبود نظارت بر صادرات ايران را بزرگترين مشكل دانست ادامه داد: اگر كيفيت كالاهاي ايراني و اعتماد مردم افغانستان به ايران از بين نمي رفت مردم ديگر روي به توليد و تجارت با ديگر كشورها نمي آوردند به نوعي كه در ماه گذشته تجار افغانستاني براي خريد»تخم مرغ به سريلانكا رفته اند.
سايت ايرنا خراسان جنوبي www.irna.ir/skhorasan
كانال اطلاع رساني : http://telegram.me/birjand
7559*2047* خبرنگار- اميرشاهين نايبي فر*انتشاردهنده - عباسقلي اشكورجيري *