بیانیه ۲۰۳۰ اینچئون از واقعیت تا دروغ پردازی علیه دولت

تهران-ایرنا- «بیانیه2030» موسوم به سند 2030 بیشترین كلیدواژه به كاربرده شده در پیش و پسا انتخابات ریاست جمهوری 96 بود كه ابزار تخریب منتخب مردم قرار گرفت، بیانیه ای كه از آن به عنوان طرح تحول توسعه آموزش یاد می شود و به تازگی مورد تایید مجلس شورای اسلامی هم قرار گرفت.

به گزارش گروه پژوهش و تحلیل خبری ایرنا، در رقابت‌های انتخاباتی، مخالفان و منتقدان دولت از اجرای سندی در مدارس كشور خبر ‌دادند كه برای مسوولان آموزش و پرورش هم جای تعجب داشت؛ ادعایی مبنی بر این كه در سند 2030 كه ایران آن را پذیرفته، آموزش‌های جنسی غیر اخلاقی در مدارس الزامی خواهد شد و عده ای پا را فراتر گذاشته و ادعا كرده اند كه تدریس این مسایل در برخی مدارس شروع شده است.
انتشار این شایعات در فضای مجازی به خصوص در كارزار تبلیغات انتخاباتی، دلخوری شدید فرهنگیان، نمایندگان مجلس شورای اسلامی، اعضای هیات دولت و اندیشمندان را در پی داشت تا آن جا كه «فاطمه سعیدی» نماینده مردم تهران و عضو هیات رئیسه كمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس در مطلبی در كانال تلگرامی خود در 5 خردادماه، در واكنش به اهانت ها به معلمان گفت: در ایام انتخابات بداخلاقی های فراوانی را مشاهده كردیم كه هر یك در جای خود قابل پیگیری است. اما دروغ هایی كه درباره سند ٢٠٣٠ به مردم گفتند تنها بداخلاقی سیاسی علیه یك كاندیدا و یك جریان سیاسی نبود. سازندگان این دروغ ها مستقیما بیش از یك میلیون معلم را مورد شنیع ترین تهمت ها قرار دادند؛ شب‌نامه هایی توزیع كردند كه محتوایش سراسر كذب بود، با این حال مردم در نهایت فریب این دروغ پردازی ها را نخوردند.
این عضو كمیسیون آموزش مجلس گفت: از وزیر اطلاعات برای حضور در مجلس برای كشف ریشه تهمت های مرتبط با سند 2030 دعوت به عمل آمده است.
«علی لاریجانی» رییس مجلس شورای اسلامی هم در جلسه علنی مجلس روز یكشنبه هفتم خردادماه، با اشاره به اینكه سند 2030 در هیات تطبیق مصوبات دولت با قوانین بررسی شده است، گفت:‌این سند اشكال شكلی قانونی ندارد.
وی خاطر نشان كرد:‌ در هیأت تطبیق مصوبات از نظر محتوایی نمی‌شد بحث كرد، بلكه فقط از نظر شكلی می‌توانستند آن را بررسی كنند. هیأت تطبیق مصوبات از نظر شكلی، اشكال قانونی به مصوبه 2030 نگرفت.

**چارچوب و متد دستور كار آموزش بیانیه۲۰۳۰ اینچئون
چارچوب اقدام آموزش 2030 در امتداد برنامه «آموزش برای همه» قرار دارد كه سابقه آن به سال 1990 بازمی‌گردد. برنامه «آموزش برای همه» طی سال‌های 2000 الی 2015 در جمهوری اسلامی ایران اجرا شد و كشور ما به دلیل دستاوردهای موفقی كه در ارتباط با برخی شاخص‌های آن داشت، مورد قدردانی جهانیان قرار گرفت.
اما سند موسوم به «آموزش ۲۰۳۰، بیانیه اینچئون» در یك كنفرانس برگزار شده توسط یونسكو در كره جنوبی با حضور 1600 شركت كننده عضو سازمان یونسكو در تاریخ 19 تا 22 ماه می 2015 (13 تا 15 آبان 1394) به تصویب رسیده است.
در سند آموزشی یونسكو بر مسائلی مانند آموزش حفاظت از محیط زیست، برابری جنسیتی، رفع تبعیض از اقلیت‌ها، حقوق شهروندی و ضرورت فراهم شدن فرصت‌های برابر اجتماعی برای زنان و مردان تاكید شده است.
در بخش آموزشی این سند، اهداف مختلفی از قبیل آموزش ابتدایی، آموزش متوسطه، سنجش و ارزیابی كیفیت و یادگیری، مراقبت اوان كودكی، آموزش پیش دبستانی و ابتدایی، آموزش فنّی و حرفه‌ای و مهارتی رسمی، آموزش عالی مهارتی متوسطه، آموزش فنّی و حرفه‌ای و مهارتی غیررسمی، دسترسی به آموزش عالی با كیفیت و برابر، دسترسی برابر اقشار آسیب‌پذیر به آموزش، آموزش دانش‌آموزان با نیازهای ویژه، توسعه سوادآموزی و مقابله با كم‌سوادی، آموزش توسعه پایدار در آموزش ابتدایی و متوسطه با تأكید بر ایجاد هماهنگی بین بخشی و آموزش توسعه پایدار در آموزش‌عالی عنوان شده است.
همچنین كارآفرینی با تأكید بر كار شایسته، برابرسازی فرصت‌های آموزشی و اجتماعی برای زنان و دختران، آموزش سلامت و شیوه‌های زندگی‌سالم و بهداشتی، توسعه همكاری‌های علمی و بین‌المللی در آموزش عالی، توسعه همكاری‌های بین‌المللی در آموزش مهندسی، توسعه همكاری‌های علمی و بین‌المللی در زمینه تربیت معلم و ارتباط با مراجع بخشی دیگر از اهداف آن است.

**بیانیه ای غیر تعهدآور
اشكالی كه منتقدان دولت به این سند یا بیانیه وارد می كنند امضای آن و در نتیجه متعهد بودن ایران در قبال اجرایی كردن تمام موارد ذكر شده در سند است. در حالی كه بر اساس حقوق بین الملل، از یكسو اسناد مصوب سازمان های بین المللی امضا نمی شوند و آن چه كه امضا و تصویر آن در فضای مجازی منتشر شده است، سند ملی 2030 كاملا ایرانی و تدوین شده در ایران است كه برای ابلاغ به امضای «اسحاق جهانگیری» معاون رییس جمهوری رسیده است.
از سوی دیگر این سند، غیر تعهدآور و غیر الزامی است. چرا كه این قبیل اسناد را در حقوق بین الملل (soft law) یا حقوق نرم می خوانند، یعنی اسناد و مقرراتی كه تعهدآور نیستند؛ از قبیل اغلب مصوبات مجمع عمومی سازمان ملل و سایر سازمانهای بین المللی، بیانیه های مصوب كنفرانس های بین المللی و غیره. این ها اسنادی است كه دولت ها مایل به متعهد ساختن خود به مفاد آنها نیستند، اما در عین حال با عنایت به اهداف كلی مشترك، علاقمند به بررسی قواعد و اصول مذكوردر آنها و ارزیابی امكان مطابقت آنها با نظامات داخلی خود هستند.
معاهدات بین المللی لازم الاجرا، شرایط شكلی خاص خود را دارند كه در كنوانسیون وین ۱۹۶۹ در خصوص حقوق معاهدات هم به تفصیل برشمرده شده است.
مساله دیگر این كه این اسناد برخلاف آنچه برخی می گویند، مخفیانه تصویب نشده اند. تمام جزییات سندها و جلسات بر روی وبسایت سازمان ملل از زمان آغاز فرآیند تا زمان نهایی شدن آنها قرار دارند.

** بیانیه2030، متعهد بر هماهنگ شدن با فرهنگ ملی و آرمان كشورها
اشكال دیگری كه از سوی منتقدان به این بیانیه عنوان شد، عدم هماهنگی و ناسازگاری اهداف آن با فرهنگ ملی كشورها است در حالی كه «نصیری قیداری» دبیركل كمیسیون ملی یونسكو در ایران در گفت‌و‌گویی با اشاره به این موضوع گفت: جمهوری اسلامی ایران در بیانیه اینچئون 6 بار نظر داده است و برخی نظرات ما نیز مورد پذیرش قرار گرفته است از جمله در صفحه 50 نظر ایران آمده است مبنی بر اینكه باید به فرهنگ ملی كشورها در اجرای بیانیه 2030 توجه شود و كشورها بتوانند براساس فرهنگ ملی و آرمان‌های خود تصمیم بگیرند. حتی ایران، حق تحفظ برای خود در نظر گرفته است تا هر جای این بیانیه در تعارض با ارزش‌های دینی و ملی ما بود حتی در حد تعبیر و تفسیر آن را اجرا نكنیم.
وی در بخشی دیگر از این گفت و گو، خطاب به منتقدان گفت:منتقدانی كه می‌گویند یونسكو تحت فرمان امریكا و اسرائیل فعالیت می‌كند برای این صحبت دلیل بیاورند، بنده می‌گویم كه بین 16 نهاد بین‌المللی ذیل سازمان ملل متحد، یونسكو از همه خوشنام‌تر است و از كشورهای عضو می‌خواهد تا مشاهیر و مواریث فرهنگی و معنوی كشور خود را در یونسكو ثبت كنند و ایران نیز برخی مشاهیر دینی، ادبی و تاریخی خود را در فهرست مشاهیر یونسكو ثبت كرده است.
وی ادامه داد: كشورهای عضو یونسكو از ژانویه سال 2016 اجرای بیانیه آموزش 2030 را آغاز كرده‌اند ولی ما هنوز اجرا را شروع نكرده‌‌ایم، چراكه می‌خواستیم چارچوب عمل ملی را تهیه كنیم و براساس اسناد بومی تهیه‌شده برای سال‌های آتی اقدام كنیم.

پژوهشم**9294** 1601**خبرنگار: فاطمه دهقان نیری**انتشار دهنده: شهناز حسنی
ایرنا پژوهش، كانالی برای انعكاس تازه ترین تحلیل ها، گزارش ها و مطالب پژوهشی ایران وجهان، با ما https://t.me/Irnaresearchهمراه شوید.