شتاب فزاینده علم؛ رشد شركت های دانش بنیان در دولت یازدهم

تهران - ایرنا- بررسی شاخض های علم و فناوری در دولت یازدهم نشان از آن دارد كه دولت تدبیر و امید در راستای برنامه چشم انداز بیست ساله توانسته شاخص های علمی كشور را در مسیر مثبت قرار دهد.

به گزارش گروه پزوهش و تحلیل خبری ایرنا، انتخابات ریاست جمهوری می تواند فرصتی مناسب برای بازخوانی دستاوردهای دولت در زمینه های مختلف باشد. با واكاوی این دستاوردها می توان آنها را در معرض قضاوت افكار عمومی قرار داد تا شهروندان میزان تلاش و موفقیت دولت در جهت تحقق اهداف از پیش تعین شده را ارزیابی كنند.
بخش علمی كشور به عنوان نماد تولید دانش و فناوری در زمینه های مختلف در سه سال گذشته و در دولت روحانی تحولات زیادی را تجربه كرده است. بازخوانی این تحولات می تواند به خوبی كارنامه دولت را در این بخش مشخص كند.

** رشد رتبه علمی ایران
براساس سند چشم انداز بیست ساله ایران در پایان سال 1404 باید در زمینه های مختلف به ویژه در زمینه علمی به بالاترین رتبه در بین كشورهای منطقه دست پیدا كند. در این زمینه تلاش های دولت تدبیر و امید مجب شد تا رتبه علمی ایران در سطح منطقه ای و بین المللی جهش داشته باشد.
ارتقا رتبه علمی ایران در پایگاه « اسكوپوس» یكی از مهمترین دستاوردهای دولت یازدهم بود.در حالی كه در سال 92 رتبه ایران در این پایگاه 18 بود در سال 95 این رتبه به 16 رسید.
SCOPUS بزرگترین پایگاه اطلاعاتی جهان است كه علاوه بر چكیده مقالات، فهرست منابع هر مقاله نیز منتشر می كند. اسكوپوس همه حیطه‌های علوم كه شامل علوم زیستی، فیزیك و شیمی و علوم اجتماعی می‌شود را در برمی‌گیرد.
همچنین در پایگاه «isi » رتبه 21 ایران در سال 92 به 16 در سال 95 رسید. هدف ISI(مؤسسه اطلاعات علمی) تمركز بر علم‌سنجی و انتشارات علمی است كه در سال ۱۹۶۰ توسط یوجین گارفیلد تأسیس شد.
پایكاه اسكوپوس نیز در زمینه تولید علمی ، ایران را جز كشورهای در حال رشد معرفی كرده است زیرا سهم ایران در تولید علم از 1.4 درصد سال 92 به 1.8 در سال 95 رسیده است. همچنین پایگاه isi اعلام كرد سهم ایران در تولید علم از 1.3 درصد سال 92 به 1.8 در سال 95 رسیده است. ایران در سه سال گذشته ایران توانسته است رتبه نخست علمی در بین كشورهای منطقه و جهان اسلام را از آن خود كند.

** اجرای طرح شتابگر ملی
طرح شتابگر ملی (چشمه نور) یكی از ظرفیت های بزرگ علمی كشور است. عملیات اجرایی طرح شتابگر ملی ایران هفتم مهرماه سال 95 در مراسمی با حضور «سورنا ستاری» معاون علمی و فناوری رییس جمهوری، «محمدجواد لاریجانی» رییس پژوهشگاه دانش های بنیادی در استان قزوین آغاز به كار كرد.
با تكمیل طرح شتابگر ملی، حدود 4 هزار محقق علمی و فنی از علوم و رشته های مختلف در آن مشغول به فعالیت خواهند شد.این طرح پس از تكمیل، درجه علمی كشور را بالاتر برده و تحول بزرگ در بنیه علمی این سرزمین ایجاد خواهد كرد.
چشمه‌ی نور ایران مجتمع بزرگی از شتابگر‌های پیچیده، ابزارهای تجربی و آزمایشگاه‌های متنوع است كه در دهه‌های آینده نیروی محركه اصلی برای رسیدن به اهداف علمی و مهندسی مهم كشور خواهد بود. این طرح ملی اولین تسهیلات آزمایشگاهی در مقیاس بزرگ برای پژوهش‌های بین‌رشته‌ای در ایران است و انتظار می‌رود پس از تأسیس آزمایشگاه، سالانه هزاران دانشمند و محقق از این آزمایشگاه ملی در تحقیقات خود استفاده كنند.

** جهش در شكل گیری و توسعه شركت های دانش بنیان
تقاضا برای ثبت شركت های دانش بنیان در دولت تدبیر و امید جهش فوق العاده ای داشته است. بنا به آمار در خرداد ماه سال 92 تنها دو شركت دانش بنیان درخواست ثبت داشتند این در حالی است كه تعداد این متقاضیان تا تیر ماه سال 1395 به 2 هزار و 500 شركت رسید.در این دولت همچنین بیش از یك هزار و 100 طرح دانش بنیان با اعتباری نزدیك به هفت هزار میلیارد ریال تصویب شد.
اشتغال بیش از 40 هزار نفر در شركت های دانش بنیان و كسب درامدی بالغ بر یكصد و 10 هزار میلیارد ریال از این شركت ها از دیگر دستاوردهای دولت در زمینه توسعه شركت های دانش بنیان بود.در سه سال گذشته همچنین دولت تدبیر و امید در راستای نوآوری های علمی 500 میلیون دلار اختصاص داده است.

** تجاری سازی علم
یكی دیگر از تحولاتی كه در دولت یازدهم در بخش علمی شكل گرفت تاكید بر تجاری سازی علم و فناوری بود.در این زمینه اعتباری بالغ بر 2 هزار و 400 میلیارد ریال از سوی دولت به این طرح هایی در حوزه های سلامت ودرمان، كشاورزی، هوا فضا، حمل و نقل و علوم و فنون هسته اختصاص یافت.
در ادامه فعالیت دولت برای تجاری سازی علم و فناوی جشنواره های زیادی با عنوان «علم تا عمل» شكل گرفت كه هدف آنها به تصویری كشیدن ظرفیت های استان های سراسر كشور در توسعه و شكل دهی شركت های دانش بنیان بود.
دیگر طرح دولت برای تجاری سازی علم، طراحی بسته حمایتی معاونت فناوری رییس جمهوری بود. در این طرح به منظور حمایت از دارایی فكری، به علاقه مندان مبالغی در قالب وام كمك كرده است.

** گسترش ظرفیت های آموزشی
در دولت یازدهم تعداد كل دانشجویان كشور نسبت به دوره های پیشین رشدی 2.5 درصدی داشت. همچنین در این دولت سهم دانشجویان دوره تحصیلات تكمیلی نسبت به دیگر مقطع ها افزایشی 3 درصدی داشت.
تعداد دانشجویان مشغول به تحصیل در دانشگاه های علوم پزشكی كشور نیز نسبت به دوره های قبل رشدی چشمگیر داشته است. در حالی كه در سال 1392 تعداد دانشجویان این دانشگاه ها یكصد و 70 هزار نفر بود این تعداد در سال 95 به 190 هزار نفر رسید.
در دولت یازدهم همچنین میزان جذب هیات علمی روندی رو به رشد داشت تا جایی كه این رونده 7.4 دهم نسبت به دوره های قبلی رشد داشته است.
برای آگاهی بیشتر از تازه ترین تحلیل ها، گزارش ها و مطالب پژوهشی ایران وجهان به كانال ایرنا پژوهش Irnaresearch@ بپیوندید .
**پژوهشم**2052** 1601**خبرنگار : غفار میرزایی** انتشاردهنده: شهناز حسنی