الگوسازي با ارائه تصويري صحيح از جايگاه زن ممكن است

تهران - ايرنا - استاد دانشگاه فرهنگيان با تاكيد بر ضرورت همانندسازي از زندگي معصومين(ع) گفت: الگوسازي با ارائه تصويري صحيح از جايگاه زن ممكن است.

منصوره شايسته روز دوشنبه در گفت وگو با خبرنگار ايرنا با اشاره به ضرورت الگوگيري در زندگي افزود: انسان با توجه به هدف زندگي خود تلاش مي كند تا به بهترين شكل در راستاي آن حركت كند و از اين رو با الگو قرار دادن ديگران مي تواند بهترين راه را براي رسيدن به اين اهداف دنبال كند.
وي افزود: انسان براي اينكه به مطلوبترين شكل به هدف برسد نيازمند الگوست و هر قدر الگو كاملتر باشد، اشتياق انسان براي پيروي از آن الگو بيشتر است، از اين رو اين موضوع بهترين راه براي همانندسازي، الگوگيري و مناسب سازي است.
رئيس كارگروه تعميق باورهاي ديني معاونت رسيدگي به امور زنان و خانواده نهاد رياست جمهوري اضافه كرد: مجبوريم اولين قدمي را كه برمي داريم باور به اين موضوع باشد كه زندگي در اين دنيا يك مرحله از زندگي است كه پيوندي با زندگي قبل از دنيا و زندگي بعد از دنيا دارد و زندگي پس از دنيا نيز مراحلي دارد.
وي با تاكيد بر نگاه جنيني كه در روايات ائمه معصومين(ع) نيز آمده، اظهار داشت: اگر نگاه انسان به زندگي جنيني به عنوان يك زندگي مقدماتي نباشد، بنا بر اين نمي تواند بر فرض اختيار و آگاهي زندگي جنيني خود را به خوبي ترسيم كند.
اين استاد دانشگاه افزود: در يك نگاه ممكن است برخي بگويند گوش و چشم و دهان در زندگي جنيني ارزشي ندارد ولي اگر نگاه مقدماتي داشته باشيم، آن زمان مي بينيم كه دين از ما مي خواهد تا مطلوبترين زندگي را چه با نگاه فردي، خانوادگي و اجتماعي را در دنيا داشته باشيم از اين رو خدا زيباترين، راحت ترين و پرلذت ترين نوع زندگي را از ما مي خواهد ولي بايد با اين نگاه زندگي كنيم كه حيات و زندگي ما يك زندگي مقدماتي بوده و هدف محسوب نمي شود.
شايسته با بيان اين مقدمات گفت: بر اساس اين نگاه مي توان گفت همانندسازي از زندگي حضرت زهرا(س) يك امر ضروري و نه استحبابي است و متاسفانه انديشمندان و متفكران اسلامي اقدام به تحليل و شاخص سازي در اين زمينه نكرده اند تا اين شاخص با زندگي امروزي تطبيق داده شود.
وي يكي از موانع عدم شاخص سازي را نگاه استحبابي به زندگي فاطمه زهرا(س) دانست و گفت: نگاه ما به الگوگيري يك نگاه استحبابي است. يعني برخي معتقدند كه حضرت زهرا(س) از نظر مقامي و وجودي در نقطه اي قرار دارند كه خوب است زندگي ما نيز شباهتي با زندگي آن حضرت داشته باشد.
اين پژوهشگر مذهبي با استناد به آياتي از قرآن گفت: قرآن كريم در وصف زندگي آخرتي مي فرمايد زندگي و بهره مندي هر انساني در دنياي آخرت بستگي به وزن اعمالش دارد و به هر اندازه وزن اعمالش بيشتر و سنگين تر باشد، از يك زندگي رضايتبخش برخوردار خواهد بود و اگر وزن اعمالش، سبك باشد، يك زندگي خواهد داشت كه از هيچ منظري رضايتبخش نيست.
وي به ملاك اندازه گيري و توزين اعمال در روز قيامت اشاره كرد و گفت: قرآن در آيه هشتم سوره اعراف «حق» را معيار توزين قرار مي دهد و در جايي ديگر، شخصيت هايي را معرفي مي كند كه تمام وجوه وجودي آنان با حق انطباق دارد.
اين استاد دانشگاه با اشاره به آيات 118 سوره توبه و 119 مائده گفت: قرآن در برخي آيات از اين شخصيت ها با عنوان «صدق» ياد مي كند و مي فرمايد «يا ايها الذين امنوا اتقوا الله و كونوا مع الصادقين» يا «يوم ينفع الصادقين صدقهم» و با توجه به اين ملاك ها مي توان گفت قرآن شخصيت هايي را معرفي مي كند كه اعمال و باورهاي آنان مساوي با حق است و مي توانند الگويي براي مسلمانان باشد.
رئيس كارگروه تعميق باورهاي ديني نهاد رياست جمهوري افزود: اگر همه ابعاد وجودي ما با اين شخصيت ها انطباق داشته باشد، در نتيجه اعمال ما نيز داراي سنگيني و ثقل خواهد بود كه مساوي با بهره وري و لذت از زندگي در تمام ابعاد است، از اين رو اين مساله ضروري است كه به هرشكل ممكن اين معادل سازي انجام شود.
اين كارشناس ديني ضمن بيان گوشه هايي از زندگي و سيره رسول خدا(ص) به ايرنا گفت: همواره در زندگي پيامبر اكرم(ص) پيامي را دريافت مي كنيم مبني بر اينكه آن حضرت همانگونه كه رسالتي را براي معرفي حضرت علي(ع) به عنوان ولي خدا در جامعه به عهده داشت، رسالتي را نيز نسبت به حضرت فاطمه(س) احساس مي كرد.
وي افزود: پيامبر خدا(ص) چند فرزند داشت ولي دست حضرت زهرا(س) را مي بوسيد و اصرار داشتند كه قبل و بعد از هر سفر به ديدن دختر خود بروند، از اين رو پيام اين سيره رسول خدا(ص) آن است كه همانگونه كه معصومي چون حضرت علي(ع) در تمام ابعاد زندگي الگويي براي همه مردم است، حضرت فاطمه(س) نيز همين مسووليت را دارند به جز اين كه ديدگاه هاي زنانه در اين مسووليت پررنگ تر مي شود.
شايسته تاكيد كرد: تفاوت رفتار سياسي حضرت زهرا(س) با اميرمومنان(ع) در مطالبه حق نيست بلكه در شيوه هاي زنانه برخوردكردن است و حضرت فاطمه(س) در اين راه شيوه هاي عقلاني را با جنبه هاي احساسي همراه مي كنند.
وي بر ضرورت حضور افرادي با نگاه سيستماتيك در اين زمينه تاكيد كرد و گفت: كساني كه مي خواهند به معرفي فرهنگ فاطمي بپردازند، بايد جهان را به خوبي بشناسند و به روش هاي علمي به عنوان كشف قانون الهي نگاه كنند. يعني حوزه هاي معرفتي را از هم جدا نبينند.
رئيس كارگروه تعميق باورهاي ديني نهاد رياست جمهوري افزود: حوزه هاي استدلال، علم و معرفت ديني را نمي توان سه حوزه جدا از هم دانست، از اين رو خدا به انسان سه منبع معرفتي داده تا بتواند معرفت خود را گسترش داده و تسهيل گر زندگي فردي، خانوادگي و اجتماعي باشد و ضمن تعامل با هم اين نگاه سيستماتيك شكل بگيرد.
وي همچنين گفت: اگر در جامعه شناسي يا روانشناسي مساله اي را كشف مي كنيم، يعني قانون الهي را كشف مي كنيم كه بايد از اين قانون در راستاي مسووليت اجتماعي بهره ببريم.

** نگاهي همه جانبه به زندگي حضرت زهرا(س) داشته باشيم
شايسته يكي از مشكلات امروزي جامعه را نگاه تك بعدي به زندگي حضرت فاطمه(س) دانست و گفت: عدم نگاه همه جانبه به زندگي حضرت زهرا(س) به ويژه زندگي اجتماعي آن حضرت مورد تغافل واقع شده است.
وي با بيان اينكه زندگي سياسي آن حضرت تاحدودي بيان شده ولي ساير ابعاد زندگي آن حضرت به ويژه ابعاد اجتماعي كمتر بيان شده به ماجراي اصحاب صفه اشاره كرد.
اصحاب صفه گروهي از ياران فقير رسول خدا(ص) بودند كه در سكوي سر پوشيده اي به نام صفه در مسجد پيامبر(ص) سكونت داشتند كه از افراد معروف در اين گروه مي توان به اصحاب رسول خدا(ص) همچون سلمان، ابوذر، مقداد، عمار، بلال و حذيفه اشاره كرد.
اين استاد دانشگاه افزود: حضرت زهرا(س) مسوول تغذيه اصحاب صفه بودند و بر اثر فعاليت زياد، دست آن حضرت از دستان متورم شده بود و به همين دليل به خدمت پيامبر اكرم(ص) رسيدند تا ايشان كمك كاري را به استخدام درآورند.
وي افزود: برخي تصور مي كنند حضرت زهرا(س) به دليل كارهاي منزل از پدر خويش درخواست خدمتكار كردند و گويي رسول خدا(ص) به عنوان رئيس يك حكومت با درخواست دخترش براي خدمتكار موافقت مي كند، درحاليكه اينگونه نيست.
شايسته همچنين با بيان بخشي ديگر از مسووليت هاي اجتماعي فاطمه زهرا(س) گفت: حضرت زهرا(س) از اولين بنيانگذاران انصار المجاهدين بودند و از نظر عاطفي و فرهنگي به حمايت از خانواده هايي پرداختند كه همسرانشان در جنگ به شهادت رسيده بودند.
وي با بيان اين كه تاكنون درباره مسووليت هاي اجتماعي حضرت زهرا(س) كاري نكرده ايم، اظهار داشت: به عنوان نمونه درباره فدك مطالبي بيان شده ولي آيا پيامبر اداره فدك را به حضرت زهرا(س) بخشيدند يا با مديريت خود آن را هديه دادند تا عايدات آن به زندگي حضرت زهرا(س) وارد شود و آيا اين عايدات بايد صرف زندگي شخصي حضرت زهرا(س) مي شد يا صرف مستمندان و آيا مديريت مستمندان نيز با زهرا بود؟
شايسته ادامه داد: اگر جايگاه حضرت زهرا(س) از نظر اجتماعي به خوبي ترسيم نشود و با جايگاه عبادي يا سياسي آن حضرت جمع نشود، نمي توان براي زن مسلمان الگوسازي كرد از اين رو بايد شاخص ها را در اين زمينه استخراج كرد وگرنه برخي اينگونه برداشت مي كنند كه زن بايد در خانه بنشيند، به بچه داري بپردازد و هيچ مردي را نبيند و يا هيچ مردي او را نبيند.

** الگوسازي با ارائه تصويري صحيح از جايگاه زن ممكن است
رئيس كارگروه تعميق باورهاي ديني معاونت رسيدگي به امور زنان و خانواده نهاد رياست جمهوري گفت: اگر يك تصوير صحيح از جايگاه سياسي، اجتماعي و خانوادگي زن و مرد در جامعه ديني نداشته باشيم، نمي توانيم الگوسازي خوبي ارائه كنيم.
وي با بيان اينكه برخي نگاه ها به تضعيف دين مي انجامد، تصريح كرد: در زمان حكومت حضرت علي(ع) زنان بسياري تربيت شدند، به گونه اي كه 14 تن از اين زنان در زمان معاويه به دادگاه ظلم احضار مي شوند و اين زنان مجتهده، عاقل، رشيد و درستكار همواره از جايگاه ولايت دفاع مي كردند.
شايسته از «ام الخير» به عنوان نمونه اي از اين زنان ياد كرد كه تربيت شده مكتب اميرمومنان(ع) بود و بر اساس شواهد تاريخي، اين شيرزن در خط مقدم نبرد براي رزمندگان شعر مي خواند و در زماني كه معاويه او را تهديد به قتل كرد، اين زن افتخار خود را در اين دانست كه به دست شقي ترين افراد يعني معاويه به شهادت مي رسد.
وي گفت: زنان همواره استعدادهاي مختلفي در مديريت، درس خواندن و ساير فعاليت هاي اجتماعي دارند ولي خدا زن را مظهر اسم لطيف خود آفريده و نبايد اين مظهريت از بين برود، از اين رو زن در هر شغل و جايگاهي كه قرار دارد، بايد وظيفه اصلي خود را انجام دهد و مديريت لطافت و رحمت و محبت خانواده و جامعه را داشته باشد.

** آشنايي با زندگي حضرت فاطمه(س)
حضرت زهرا(س) در بيستم جمادي الثاني سال پنجم بعثت به دنيا آمد و در زمان واقعه شعب ابي طالب كه مشركان عرصه زندگي را بر مسلمانان تنگ كرده بودند، كودكي 2 ساله بود.
سكونت اجباري در شعب ابوطالب سه سال طول كشيد و فاطمه زهرا(س) در تمام سختي ها و گرفتاري ها، همراه پدر و شريك سختي هاي او بود و به فاصله اي اندك از پايان محاصره شعب ابوطالب، عموي پيامبر و خديجه، همسر او وفات يافتند و به اين ترتيب فاطمه(س) در پنج سالگي مادر خود را از دست داد.
حضرت فاطمه(س) در سال دوم هجري و در سن 9 سالگي با حضرت علي(ع) ازدواج كردند و حاصل اين وصلت آسماني چهار فرزند با نام هاي امام حسن(ع)، امام حسين(ع)، حضرت زينب(س) و حضرت ام كلثوم بود.
زندگي فاطمه زهرا(س) پس از رحلت رسول خدا(ص) همان گونه بود كه خود آرزو داشت و پس از چند ماه به ديدار پدر شتافت ولي در همين مدت نيز از هرگونه فداكاري در حق امام و شوهر خود يعني حضرت علي(ع)‏ و دفاع از اسلام فروگذاري نكرد و با تمام وجود به دفاع از حريم علوي پرداخت.
فراهنگ**1003** 1823 خبرنگار: محمدرضا جعفرملك * انتشار: طاهره نبي اللهي

سرخط اخبار فرهنگ