مبارزه در میدان برای جذب گردشگران

بجنورد-ایرنا- خراسان شمالی با دارابودن جاذبه های طبیعی منحصر به فرد، یكی از مناطق مستعد توسعه زیرشاخه های مختلف گردشگری محسوب می شود كه گردشگری ورزشی یا مبتنی بر ورزش های بومی و بازی های محلی، از این جمله است اما بسترسازی برای بهره گیری موثر از این ظرفیت ها را كمتر شاهد بوده ایم.

به گزارش ایرنا، بی گمان امروزه صنعت گردشگری یكی از بزرگترین و پربازده‌ ترین فعالیت های اقتصادی است كه بالاترین میزان ارزش افزوده را ایجاد می‌كند و مستقیم و غیرمستقیم، دیگر فعالیت های اقتصادی و فرهنگی را تحت تاثیر قرار می‌دهد. گردشگری یكی از منابع عمده درآمدزایی و ایجاد اشتغال در جهان به شمار می‌آید، به طوری كه بسیاری از آن به عنوان صنعت اول دنیا یاد می‌كنند و خیلی از كشورها مثل اسپانیا، فرانسه و ایتالیا بخش اعظمی از درآمد ارزی خود را از طریق جذب گردشگر به دست می‌آورند. گرچه گردشگری به تنهایی نمی‌تواند منجر به توسعه كشور شود ولی با ورود گردشگر به تدریج نیاز به تغییر و ایجاد امكانات برای اقامت، جابجایی و دیگر فعالیت های مربوط، توسعه دیگر بخش ها را نیز در پی خواهد داشت و در دراز مدت باعث افزایش امكانات و تاسیسات زیربنایی در مناطق گردشگرپذیر خواهد شد.
استان خراسان شمالی دارای فرهنگی غنی و تاریخچه ای دیرین است كه در كنار طبیعت زیبا و بی نظیرش می تواند زمینه ساز جذب گردشگر و سرآمد استان های دیگر باشد. به گفته كارشناسان، به نظر می رسد توجه بیش از پیش به بازی های محلی و ورزش های بومی اقوام این استان می تواند در قالب گردشگری ورزشی یا روستایی، توسعه اقتصادی و اجتماعی این خطه را تسریع كند.
****ورزشی كه با پوست و خون مردم استان پیوند خورده
گردشگری ورزشی به عنوان یكی از بارزترین بخش های این صنعت در جهان امروزه به خوبی جای خود را باز كرده و سالانه میلیون ها گردشگر برای دیدن بازی های المپیك یا تماشای بازی های جام جهانی فوتبال یا مسابقات مختلف دیگر به كشورهای میزبان سفر می كنند و در كنار بازدید از مسابقات، از جاذبه های گردشی و بازارهای سنتی و كالاهای موجود در بازار نیز خرید می كنند كه این امر به خوبی اهمیت بسیار بالای این بخش را نشان می دهد.
یكی از راه های جذب گردشگر به استان خراسان شمالی هم معرفی هر چه بهتر و بیشتر ورزش های محلی مردم این خطه، به ویژه كشتی با چوخه است كه در واقع بزرگ ترین سرمایه و معروف ترین ورزش بومی سنتی استان محسوب می شود. ورزشی كه به نوعی با پوست و خون مردم ما پیوند خورده و دارای تاریخچه ای دیرین و كهن است.
كشتی با چوخه كه بیشتر در میان ایلات كرد و ترك خراسان رواج داشته، از دیرباز حتی به طور سنتی در مراسم عروسی و جشن های نوروز در روستاها برگزار می شده است كه بعدها در مناطق دیگر هم رواج پیدا كرد و اكنون نیز مسابقات آن تقریبا به طور مرتب در نواحی شمال شرق كشور برگزار می‌شود. بر گذاری این مراسم یكی از بارزترین ویژگی‌های فرهنگی اجتماعی و بومی محلی خراسان بزرگ به ویژه منطقه شمال خراسان سابق و استان خراسان شمالی فعلی است و در این منطقه كشتی با چوخه نه تنها به عنوان یك ورزش بلكه به عنوان یك آیین فرهنگی پهلوانی در تمام شئون زندگی مردم جریان دارد.
هر ساله جماعت بسیار زیادی برای دیدن رقابت نامداران این ورزش داغ و پر هیجان در شهرهای این استان گرد هم می آیند و كنار میدان مبارزه یا همان گود كشتی می نشینند و با حرارت خاصی پهلوانان را تشویق می كنند.این ورزش سنتی و بومی سراسر هیجان و مبارزه است بیشتر مبارزه ها نفس گیر داغ دنبال می شود. در واقع آنقدر دور میدان مبارزه شلوغ می شود كه جا برای سوزن انداختن هم نمی ماند. جماعت هیجان زده در حالی كه میان حركت دست و پای پهلوانان غرق شده اند مدام ورزشكاران محبوب خود را حتی با نام كوچك فریاد می زنند.
بدون شك یكی از جذاب ترین و زیباترین ورزش های استان كه حتی می تواند به عنوان یك برند جهانی نیز مطرح شود، كشتی با چوخه است چون این ورزش باستانی اینك به نوعی در تمام كشور از جایگاه با اهمیتی برخوردار است و شاید توجه بیشتر به آن باعث رشد و توسعه صنعت گردشگری استان شود.
***دیرینه ترین ورزش پهلوانی ایران
باید بگوییم این ورزش از معروف‌ترین و دیرینه ترین ورزش‌های محلی ایران است و به نوعی تمام ورزش های پهلوانی كشور نیز از همین ورزش ریشه می گیرد و آنقدر در فرهنگ و آیین گذشتگان ما برگزاری این مراسم مهم بوده كه به جزئی ناگسستنی از زندگی آنان تبدیل شده بود و بعدها در گذر زمان به ورزشی پر مخاطب و خاص بدل شد.
اما اقدام های متولیان برای حفظ، نگهداری و معرفی هر چه بهتر و بیشتر این ورزش سنتی چه بوده است؟
معاون گردشگری اداره كل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان در این زمینه می گوید: از ورزش های ویژه استان كه به نوعی در تمام كشور نیز برجسته و آشنا برای همه است، می توان به جشنواره های اسب اصیل تركمن و كشتی باچوخه اشاره كرد.
مینا هاشمی برگزاری این جشنواره ها را فرصت بی نظیری برای استان می داند و می افزاید: برگزاری این آیین ها و جشنواره ها و مسابقات به خصوص در ایام نوروز مسافران و مخاطبان بسیار زیادی را به خود جذب می كند و هر ساله در 14 فروردین ماه افراد زیادی برای دیدن یكی از بزرگ ترین اتفاقات ورزشی استان دركنار گود زینل خان اسفراین گرد هم می آیند و خیلی از مسافران برنامه ریزی خود را به نحوی انجام می دهند تا به دیدن این اتفاق ویژه ورزشی موفق شوند.
وی با اشاره به این كه وقتی مسافری چه داخلی و چه خارجی وارد استان بشود و برای بازدید از این آیین ها در استان بماند، فرصتی كم نظیر و بسیار خوبی برای رشد استان به وجود می آید، تصریح می كند: گردشگری و جذب گردشگر به خودی خود نیازمند به وجود آمدن زیرساخت هایی است كه ما هنوز در بخش ایجاد بیشتر این زیر ساخت ها با مشكلات زیادی رو به رو هستیم و بیشتر تلاش ما هم در این است كه در ابتدا زیر ساخت های لازم را برای راحتی هر چه بیشتر گردشگران به وجود بیاوریم.
وی به منابع محدود مالی موجود برای ایجاد بسیاری از زیرساخت ها اشاره و اظهار می كند: ایده های بسیار وجود دارد و داریم به شكلی برنامه ریزی می كنیم كه در تمام استان گردشگر داشته باشیم؛ مثلا در شیروان پیگیر آن هستیم كه با همكاری منابع طبیعی این شهرستان در كنار گود كشتی باچوخه، میدان اسب دوانی نیز راه اندازی كنیم و برنامه هایی نیز در بخش بوم گردی و طبیعت گردی وجود دارد اما همان گونه كه گفتم، منابع ما محدود است و امكان اجرای خیلی از ایده ها پایین است.
وی با تاكید بر فرهنگ سازی درست بین جامعه عنوان می كند: در این زمینه سازمان ها و ادارات موجود به تنهایی نمی توانند كاری از پیش ببرند و این مسئله به نوعی فرهنگ سازی بین مردم نیاز دارد. چون هدف اصلی ما در واقع برند سازی برای استان است. درواقع این استان با این پیشینه فرهنگی، هنری و تاریخی غنی می تواند برندهای زیادی برای معرفی و جذب گردشگر داشته باشد و تمركز ما نیز باید بر این باشد كه این ظرفیت های بی شمار را به عنوان یك برند به جهان معرفی كنیم.
*** پایان باز و آینده ای روشن!
در گفت و گویی دیگر، این بار با نایب رئیس هیئت ورزش های روستایی استان همراه می شوم. وی به شكلی جامع تر به این سوژه می پردازد و می گوید: ورزش های روستایی و بازی های بومی محلی شامل ورزش های كلاسیك و بازی های بومی محلی است كه بیشتر در روستاهایی كه دارای سالن ورزشی ویا زمین های ورزشی روباز هستند، به شكل رقابتی و تفریحی برگزار می شود.
نعمتی با اشاره به اینكه بیشتر این بازی ها و ورزش ها در اعیاد مختلف به خصوص نوروز برگزار می شود، می افزاید: از جمله بازی های سنتی و بومی اقوام مختلف خراسان می توان به رقابت های كشتی باچوخه اشاره كرد كه همه ساله در سراسر استان برگزار می شود.
وی كشتی باچوخه را معروف ترین ورزش بومی محلی استان معرفی و تصریح می كند: این ورزش به شكل رقابتی در تمامی شهرستان ها برگزار و در نوروز با استقبال حداكثری مردم رو به رو می شود. وی با اشاره به این كه این رقابت ها به شكل كشوری و منطقه ای هر ساله برگزار می شود و در سال های گذشته احتی ز كشورهای دیگر نیز در این رقابت ها حضور داشتند، اظهار می كند: اجرای بازی های بومی محلی به شكل رقابت های تیمی و انفرادی و با عنایت به هم مرز بودن این استان با كشور تركمنستان و نزدیكی فرهنگ ها و قومیت ها و استقبال مرز نشینان استان از رقابت های سوار كاری و موسیقی های زنده و بازی های بومی محلی رایج در بین قومیت ها و برگزاری جشنواره های مشترك در استان های دارای مرز بین المللی در سال آینده از اهداف فدراسیون ورزش روستایی و بازی های بومی محلی و هیئت ورزش های روستایی استان خواهد بود.
وی برگزاری این گونه جشنواره ها در قالب استانی بین قومیت ها در فصول زمانی مشخص را باعث ایجاد شور و نشاط اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و ورزشی و احیای بازی های بومی محلی می داند و تاكید می كند: احیای بازی های بومی انفرادی همچون لَنگ كه با نام خراسان شمالی به ثبت كشوری نیز رسیده است، می تواند به رشد و توسعه این بازی كمك كند و از طرفی زمینه جذب گردشگر داخلی و خارجی را نیز به وجود می آورد.
وی با اشاره به این كه بازی های بومی محلی در كنار ورزش های مرسوم استان قرار می گیرد، می گوید: از جمله بازی های بومی محلی دیگر استان می توان به بازی های تیمی رقابتی مثل هفت سنگ، طناب كشی و كلاه پران اشاره كرد كه باید برای رشد و احیای این بازی ها نیز تلاش كرد.
وی در ادامه با تاكید بر اینكه تعامل با دیگر دستگاه ها و بهره گیری از توانمندی آن ها رسیدن به اهداف را میسر می سازد، بیان می كند: در همین زمینه تعاملاتی با آموزش و پرورش برای تشویق و ترویج بازی های بومی محلی در مدارس انجام شده است.
وی می گوید: با توجه به حمایت اداره كل ورزش و جوانان و مدیریت جدید آن با قرار دادن فضای مناسب برای پیگیری و انجام امور محوله به نام دفتر هیئت ورزش روستایی و هماهنگی و تعامل با دستگاه های متولی در سال آینده امیدواریم كه اهداف این هیئت در ایجاد شور و نشاط اجتماعی را شاهد باشیم.
به هر روی، استان ما با تمام پیش زمینه ها و توانمندی ها استعدادهای بسیار فراوانی در خود دارد كه هر لحظه آماده بالیدن و رشد كردن است و این توجه همگانی را می طلبد تا روی بخش های خاص و منحصر به فرد موجود ازجمله همین ورزش ها و بازی های محلی و بومی سنتی، نگاهی ویژه تر داشته باشیم و به نوعی در میدان های مختلف آستین بالا بزنیم و برای رشد و شكوفایی موطن خود دست به كار شویم؛ كاری شبانه روزی و خستگی ناپذیر تا آینده ای روشن و به نوعی پایانی باز باشد بر این ماجرا...
7184/1744
گزارش از : حسین حیدرزاده تنظیم: محسن داوری **انتشاردهنده: علی اصغرافتاده

سرخط اخبار استان‌ها