تفسير ستيزه جويانه از اسلام، مانع تكوين عقلانيت اعتدالي است

قم- ايرنا- رئيس دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم با اشاره به ضرورت تلاش نخبگان جهان اسلام براي پايان دادن به وضعيت تاسف باركنوني منطقه گفت: تفسير ستيزه جويانه و انحصارطلبانه از اسلام مانع اصلي تكوين عقلانيت اعتدالي در جهان اسلام مي شود.

به گزارش ايرنا، حجت الاسلام والمسلمين احمد واعظي شنبه شب كنفرانس بين المللي گفت وگوهاي فرهنگي ايران و جهان عرب در عرصه اعتدال و عقلانيت در قم افزود: عناصر فرهنگي در جهان اسلام بايد دولتمردان خود را به سمت همگرايي و وحدت تشويق، ترغيب و آنها تحت فشار قرار دهند.
وي گفت وگوهاي تقريبي را در شرايط كنوني براي جهان اسلام بسيار مهم دانست و خاطرنشان كرد: لازم است جهان اسلام گفت وگوهاي تقريبي خود را با جديت دنبال و مشتركات را برجسته كنند تا مسلمانان آشنايي عميق و منصفانه اي نسبت به هم داشته باشند.
واعظي ادامه داد: فرهنگ سازي و گفتمان سازي عمومي و نخبگاني مي تواند عقلانيت، اعتدال و وحدت را در جهان اسلام ايجاد كند.
رئيس دفتر تبليغات حوزه علميه قم خاطرنشان كرد:متاسفانه گروه هايي با تفسيرهاي خاص خود از آموزه هاي ديني، برخي آموزه ها را برجسته كرده واز داخل جامعه اسلامي دنبال مخالف سازي هستند.
واعظي ادامه داد: ما بايد آموزه هاي اسلامي را كه مي تواند مبناي تمدن سازي قرار گيرد را ترويج و آنها را گسترش دهيم.
وي افزود:عقلانيت واعتدال از يك سو مربوط به حوزه نظري و از سوي ديگر مربوط به رفتار، كنش و عمل اجتماعي است، هر چند گرايش هاي فكري منشاء هرگونه عمل، كنش افراطي وغيرعقلاني است ولي زماني كه افراطي گري و دوري از عقلانيت و اعتدال خود را در كنش هاي اجتماعي نشان ندهد، حساسيت برانگيز نخواهد بود.
واعظي در ادامه بيان كرد: زماني كه افراطي گري، رفتارهاي نامتعادل و غيرعقلاني خود را بروز و ظهور مي دهد حساسيت زا خواهد بود و ريشه آن نيز باورمندي ها و گرايش هاي معرفتي است كه بدور از اعتدال و عقلانيت شكل مي گيرد.
وي گفت: آنچه مقوله عقلانيت و اعتدال را با دشواري هاي زيادي مواجه مي سازد آن است كه فعالان صحنه افراط گرايي و رفتارهاي نامتعادل و بدور از عقلانيت، در نگاه خود، افراط گرا و انسان هاي بدور از عقلانيت نيستند.
وي ادامه داد: مقوله اعتدال نيز مانند عقلانيت تفسيربردار است و كنشگراني كه از نگاه ديگران، رفتار و كنش غيراعتدالي ونامعقول دارند از منظر خود رفتار عقلاني انجام مي دهند.
واعظي گفت: در شرايط كنوني در جهان اسلام، تابلوي دردآوري ترسيم شده و با صحنه بسيار تلخي از درگيري، واگرايي و چالش ها مواجه هستيم.
وي ادامه داد: خشونت مذهبي و برادر كشي در جهان اسلام به عنوان يك حقيقت تلخ بيداد مي كند و جوامع اسلامي با تمام وجود اين تلخي هاي ناشي از از دست دادن عزيزان، آوارگي، نابودي اموال و از دست دادن مظاهر تمدن خود را لمس مي كنند.
واعظي گفت: آنچه امروز در جهان اسلام رخ مي دهد امر تازه و بي سابقه اي در تاريخ نيست و درمقايسه وسيع تري در قرن 16 و 17در اروپا، با اين امور غيرعقلاني و جنگ هاي داخلي در برخي كشورهاي غربي مواجه بوديم.
وي خاطرنشان شد: خشونت مذهبي، جنگ داخلي و فقدان عقلانيت و اعتدال سابقه روشني در تمدن معاصر غربي دارد و اوج اين بي خردي و فقدان اعتدال را در جنگ جهاني اول و دوم مي بينيم كه رقم تلفات آن دهها ميليون انسان است.
واعظي گفت: جهان غرب با به رسميت شناختن تكثرگرايي و نسبي گرايي معرفتي، ترويج سكولاريسم و جدايي مذهب از سياست و نهادسازي هاي بين المللي مانند سازمان ملل و شوراي امنيت توانست بر اين وضعيت غيرعقلاني غلبه كند و در چارچوب اين عقلانيت، وضعيت متعادلي را براي خود ايجاد كند.
وي ادامه داد: اما سوال مهم اين است كه آيا ما مي توانيم در جهان اسلام نيز براي رفع واگرايي و چالش هاي موجود خود، عقلانيت شكل گرفته در غرب را نيز تجربه و به كار بگيريم؟.
واعظي گفت: ما در جهان اسلام بايد دنبال تشكيل عقلانيت اسلامي و مبتني بر ارزش هاي ديني باشيم كه بر اساس آن عقلانيت، بر مشكلات موجود پيروز شويم.
واعظي خاطرنشان كرد: اين عقلانيت اسلامي، ضلع هاي مختلفي دارد كه از ميان آنها، عناصر فرهنگي مي توانند در شكل گيري عقلانيت اسلامي و رفع مشكلات تاثير بيشتري داشته باشد.
وي تصريح كرد: مهمترين اقدام فرهنگي اين است كه بايد هرگونه تفسير از اسلام كه بخواهد ستيزه جويانه و انحصارطلبانه خود را حق مطلق بداند و مقابل خود را كافر دانسته و با خشونت با او رفتار كند، بايد منزوي شود.
كنفرانس بين المللي گفت وگوهاي فرهنگي ايران و جهان عرب در عرصه اعتدال و عقلانيت' شنبه شب در سالن اجتماعات پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي برگزار شد.
اين كنفرانس فردا « يكشنبه » نيز با برگزاري چهار پنل تخصصي ادامه پيدا مي كند و قرار است 30 ايده نيز در آن مطرح شود. مراسم اختتاميه اين كنفرانس عصر يكشنبه برگزار خواهد شد.
7401/ 6133/ **شبس *خبرنگار- بهمن اطمينان* انتشاردهنده: بهمن بامداد**