اعتماد به نقل از قاسم محبعلي: ائتلاف‌هاي امروز در سوريه، همكاري‌هاي دوران گذار است

تهران- ايرنا- «ائتلاف‌هاي امروز در سوريه، همكاري‌هاي دوران گذار است»، «بهت و شوك در غروب جماران »، «دلسرد نشده‌ام»، «رحلت سردار سازندگي در سالروز درگذشت اميركبير» و «در سوگ اميركبير انقلاب» از مهم ترين موضوع هاي اختصاصي روزنامه اعتماد در شماره دوشنبه 20 دي است.

**ائتلاف‌هاي امروز در سوريه، همكاري‌هاي دوران گذار است
قاسم محبعلي، مديركل اسبق خاورميانه وزارت امور خارجه در گفت‌وگو با اعتماد گفت: صحنه سوريه، صحنه‌اي نيست كه بازيگري بخواهد بازيگر ديگري را حذف كند. اينكه تا چه اندازه روسيه و تركيه بخواهند با ايران هماهنگي داشته باشند، بستگي به شرايط آينده و توافقات بعدي دارد اما بايد متوجه بود كه صحنه امروز سوريه، صحنه متغيري است و شرايط به گونه‌اي نيست كه بخواهد در بلندمدت پايدار باقي بماند. همكاري‌ها و ائتلاف‌هاي امروز، همكاري‌ها و ائتلاف‌هاي دوران گذار هستند. چرا نقش تركيه در اين مدت اهميت يافته است؟ پس از آنكه امريكا با انتخابات رياست‌جمهوري روبه‌رو شد و امروز هم دوران گذار و انتقال قدرت را سپري مي‌كند و از طرفي، تنش‌هايش نيز با روسيه افزايش يافته است، موقتا بازيگر اصلي در صحنه سوريه نيست. اين كاهش وزن موقتي كه تا ٢٠ ژانويه ادامه خواهد داشت، موجب شده تا نقش طرف‌هاي منطقه‌اي اهميت پيدا كند و مسكو، آنكارا را جايگزين واشنگتن براي پيشبرد مساله سوريه بكند، چون در مذاكره با او، هم امتيازات بيشتري را مي‌گيرد و هم امتيازات كمتري را مي‌دهد. تركيه نيز ترجيح مي‌دهد دوران خلأ قدرت در امريكا و در زماني كه تنش‌هايش با امريكا و اتحاديه اروپا پس از كودتاي نافرجام اخير فزوني يافته است، خود را به مسكو نزديك كند. اولويت يافتن مسائل امنيتي هم اين نياز را در تركيه بيشتر كرده است.

**بهت و شوك در غروب جماران
ديگر بين ما نيست، او كه در بزنگاه‌هاي تاريخ در كنار مردم بود، او كه در سوگش غروب جماران هم تمام ناشدني بود و هرچه در آن بود، بغض بود و بهت و افسوس. در جماران و در چشم‌هاي همه، از مردم عادي گرفته تا مسوولان و شخصيت‌ها چيزي جز بهت و بغض ديده نمي‌شد. يار ديرين امام به امام پيوست. ٣٧ سال پس از آنكه امام، پس از ترور ناموفق آيت‌الله هاشمي‌رفسنجاني خطاب به بدخواهان گفت «هاشمي زنده است چون نهضت زنده است»ديگر اين نهضت، هاشمي ندارد. مرگ آرام و خاموش آيت‌الله آنقدر سريع و غيرمنتظره بود كه هيچكس حتي لباس سياه هم بر تن نداشت. حالا هاشمي پس از سال‌ها مبارزه، شكنجه و تخريب در جماران آرام گرفته است. سال‌هاي سخت ديشب در يك غروب زمستاني براي آيت‌اللهي كه خيلي‌ها آن را پشتوانه نظام مي‌دانستند تمام شد.

**دلسرد نشده‌ام
آيت‌الله حالا ٨٢ ساله است. انتخاباتي مهم را پشت سر گذاشته و مردم پايتخت با راي بالايي او را به عنوان نفر اول به خبرگان فرستاده‌اند. براي انتخابات هيات رييسه نيامد. بعد از آن هم آنچنان فعاليتي نداشت. آيت‌الله دلسرد شده است؟ مي‌گويد: «نه». اين را پس از يك گفت و گوي يك ساعته با تاكيد گفت. درست در روزهايي كه همچون همه سال‌ها حملات به او در اوج است؛ در روزهايي كه البته شايد روزهاي آرام‌تري براي او باشد. پيچ راديو را كه باز كند در مسير رسيدن به كاخ مرمر در مجلس شوراي اسلامي كه سال‌ها خود اداره آن را بر عهده داشته كسي عليه‌اش صحبت نمي‌كند. نزديك‌ترين فرد به او سكان اداره اجرايي كشور را بر عهده دارد. به انتخابات هفت ماه ديگر اميدوار است و مي‌گويد بازهم گزينه نزديك به او شانس دارد. مجموعه اظهاراتش شايد نشان از اين داشته باشد كه آيت‌الله از اين روزها راضي است. گذشته‌اي هم هست كه او از آن ناراضي است. از آن هشت سالي كه از نگاهش تنها كارهاي نمايشي انجام شده بود. حسرت مي‌خورد كه سيد حسن خميني از ورود به مجلس خبرگان بازماند. از ردصلاحيت‌ها ياد مي‌كند و مي‌گويد خبرگان آن چيزي كه مي‌خواست نشد اما بازهم اين مجلس رامجلس مي‌داند كه خوب مي‌تواند وظيفه‌اش را اجرايي كند، وظيفه‌اي كه دعا مي‌كند هرچه ديرتر اين مجلس به صرافت انجامش بيفتد. آيت‌الله اكبر هاشمي‌رفسنجاني هنوز هم همان است. صبح روزنامه‌ها را خوانده و از تحليل‌هاي آنها باخبر است. از استعفاي وزير ارشاد تحليل خاص خودش را دارد و آنقدر كه سايرين را درگير كرده او درگيرش نمي‌شود. آن را طبيعي مي‌داند و مي‌گويد ماجراي فرهنگ در كشور همين‌گونه است و راه حل مذاكره با علماي قم را چاره‌ساز نمي‌داند. انتخابات خبرگان رهبري اما هنوز حلقه مبهم عملكرد او است.

**رحلت سردار سازندگي در سالروز درگذشت اميركبير
آيت‌الله اكبر هاشمي‌رفسنجاني درست روزي از دنيا رفت كه سياستمدار محبوب او در تاريخ ايران يعني ميرزا تقي خان اميركبير به قتل رسيد و ‌دار فاني را وداع گفت.نويسنده «اميركبير» نيم قرن بعد از انتشار كتاب خود در سالروز قتل ميرزا تقي خان ‌دار فاني را وداع گفت تا ملت ايران در يك روز به سوگ امير كبير ايران و سردار سازندگي بنشينند.آذر ماه همين امسال بود كه اعضاي هيات علمي پژوهشكده سازمان اسناد و كتابخانه ملي به‌همراه مدير و اعضاي مدرسه دارالفنون با آيت‌الله هاشمي ديدار داشتند. به روايت غلامعلي رجايي وقتي از در اتاق‌شان براي اين ديدار بيرون آمد كتابي را كه به نام اميركبير، قهرمان مبارزه با استعمار در٥٠ سال قبل نوشته‌اند زير بغل داشت. ايشان در ابتداي صحبت و بحث خود در آن جلسه درباره ميرزا تقي‌خان اميركبير، كتاب را باز كرد و از صفحاتي كه انتخاب كرده بود، چند صفحه را با تاني و به دقت خواند. بخش‌هايي كه خواند مربوط بود به اعزام سفيري از سوي اميركبير به اتريش تا معلماني را براي رشته‌هايي كه قرار بود در مدرسه تدريس شوند انتخاب كند و با خود به تهران بياورد. علت انتخاب اتريش هم اين بود كه اميركبير نمي‌خواست سايه استعمار بريتانيا بر سر اين مدرسه باشد.

** در سوگ اميركبير انقلاب
خبر كوتاه بود و بزرگ: آيت‌الله اكبرهاشمي‌رفسنجاني درگذشت. آن هم چند روزي پس از انتشار كليپي كه بغض و اشك او را براي اميركبير نشان مي‌داد. حالا اميركبير انقلاب ١٦٥ سال بعد و درست در همان روزي كه تيزي تيغ ميرغضب بر رگ دست امير سُر خورد، چشمانش را براي هميشه فرو بست تا زمستان ٩٥ پرده آخر حيات ٨٢ ساله آيت‌الله باشد. آيت‌الله اكبر هاشمي‌رفسنجاني در حالي قلبش راس ساعت نونزده و سي و شش دقيقه ١٩ دي ٩٥ در بيمارستان شهداي تجريش، همان بيمارستاني كه پس از ترور نافرجامش از سوي گروهك فرقان در سال ٥٨ يك بار ميهمانش بود براي هميشه از تپش ايستاد كه بي‌ترديد نامش با نيم قرن اخير تحولات ايران و انقلاب گره خورده و نمي‌شود تاريخ را در همه اين سال‌ها تورق كرد و رد پايي از او نديد.

** گروه اطلاع رساني
خبرنگار: مهدي احمدي** انتشاردهنده: شهربانو جمعه
پژوهشم**9370**9131