هنرمند البرزي، بنيانگذار شيوه هنري نقاشي بر قالي است

كرج- ايرنا- البرز پژوه و پژوهشگر فرهنگ و تاريخ البرز گفت كه استاد جمشيد اميني از طراحان نوين فرش ايران، بنيانگذار شيوه هنري نقاشي بر قالي است.

حسين عسكري روز يكشنبه در گفت وگو با خبرنگار ايرنا با اشاره به اينكه نوزدهم دي ماه سالروز درگذشت استاد جمشيد اميني است، افزود: او يكي از 3 شاگرد البرزي مكتب كمال الملك به شمار مي رود كه با حمايت و توصيه استاد كمال الملك، هنرمندانه فاصله نقّاشيِ رنگ و روغن و بافت قالي با پشم و كُرك را از ميان برداشت.
وي در خصوص زندگي اين استاد هنرمند، اظهار داشت: استاد اميني در سال 1282 در روستاي فَشَند واقع در غرب استان البرز ديده به جهان گشود، در 2 سالگي مادرش را از دست داد و در 5 سالگي به همراه خانواده اش راهي تهران شد.
وي ادامه داد: پدرش او را به مكتبي فرستاد كه داراي كارگاه قالي بافي بود، پس از 1 سال هنرآموزي نزد استاد غلامحسين قالي باف كرماني، در سال 1298 با ياري ميرزا علي خان محمودي كاشاني از شاگردان استاد كمال الملك، وارد مدرسه صنايع مستظرفه شد.
عسكري گفت: اين هنرمند طرّاحي را نزد استاد محمّد غفاري مشهور به كمال الملك فراگرفت و در آن مدرسه دار قالي برپا كرد و در سال 1307 در رشته گوبلن بافي ديپلم عالي گرفت؛ ديپلمي كه در سال 1318 از سوي وزارت معارف، معادل ليسانس هنرهاي زيبا تلقّي شد.
وي بيان داشت: او پس از كسب تجارب دوره جواني، وقت خود را بيشتر به آموزش هنرجويان هنرستان هاي هنرهاي زيبا اختصاص داد و در مهر 1337 بازنشسته شد.
اين البرز پژوه اضافه كرد: استاد اميني با حمايت و توصيه استاد كمال الملك، هنرمندانه فاصله نقّاشيِ رنگ و روغن و بافت قالي با پشم و كُرك را از ميان برداشت، به پرده ها جان داد نه به ياري قلم مو و رنگ بر بوم نقّاشي كه به مدد نخ و تار و پود بر دارِ قالي.
وي گفت: نخستين هنرمندي است كه به بافت فرش با استفاده از پرسپكتيو و سايه روشن پرداخت، او نقشه هاي سنّتي را بسيار آسان مي بافت اما تبحّرش در بافت فرش بدون نقشه و از روي تصوير بود.
عسكري افزود: به اين ترتيب بود كه استاد اميني، مبتكر شيوه هنري 'نقاشي بر قالي' در ايران شد و نخستين اثر هنري وي فرش 'نازي آباد' است كه زيرنظر استاد كمال الملك بافته شده است.
وي با بيان اينكه دكتر حسن اميني فرزند استاد اميني همچنان ادامه دهنده شيوه هنري پدرش است، اظهار داشت: تابلوهاي منظره، مرغ پابسته، پل ورسك، خلقت آدم (كپي از ميكل آنژ)، شير خفته، دو گنجشك نشسته، اينشتاين، اسب، گل هاي آفتابگردان، ضامن آهو و تصوير استادكمال الملك از ديگر آثار بي همتاي استاد اميني است.
وي گفت: اين قالي ها، چنان استادانه بافته شده اند كه حتّي از فاصله نزديك هم با نقّاشي تفاوتي ندارد. برخي از اين آثار در موزه هنرهاي ملّي، كاخ سعدآباد و كتابخانه مجلس شوراي اسلامي نگهداري مي شود.
وي افزود: آثار استاد اميني در نمايشگاه جهاني بروكسل سال 1958 ميلادي ديپلم گراندپري را براي او به ارمغان آورد.
عسكري ادامه داد: او درباره يكي از آثارش گفته است: 'پل ورسك را كه بافتم، قوام السلطنه آن را در سفري كه به شوروي داشت به مقام هاي آن كشور هديه كرد. بعد كه برگشت گفت آن قدر كه آن جماعت به پل ورسك احترام گذاشتند به من اعتنا نكردند. آنان همان كساني بودند كه كمال الملك را تبعيد كردند و او در سكوت و در غربت غريبانه در نيشابور مُرد.'
استاد اميني در 19 دي‌ 1377 درگذشت و سه روز بعد، در زادگاهش فشند از توابع شهرستان ساوجبلاغ به خاك سپرده شد.
از جمله توصيه هاي اخلاقي استاد به شاگردانش، پاكي زبان و احترام به زنان بود. او عقيده داشت كه مردان بزرگ را زنان پاكدامن و نجيب ساخته ‌اند، پس بايد به ستايش مقام زن و مادر پرداخت.
6156/1535خبرنگار: نوشين طهماسبي**انتشار دهنده:داريوش غفاري