عملكرد فرهنگیان در ترازوی سنجش

تهران-ایرنا- 'فرم ارزیابی عملكرد كارمندان رسمی' این روزها در بین فرهنگیان و معلمان در مدارس دست به دست می شود، فرمی كه تحلیل و برداشت های متفاوتی از آن شده است.

به گزارش خبرنگار فرهنگی ایرنا، این ارزیابی كه با گذشت حدود سه ماه از آغاز سال تحصیلی به مدارس ارایه شده، به نظر می رسد با اندكی تاخیر به دست معلمان رسیده است، معلمی كه در ابتدای سال تحصیلی و بر اساس معیارهای آن زمان كه مورد تایید طرفین یعنی مدیر و معلم قرار گرفته، ارزشیابی شده است، اینك دوباره مورد ارزشیابی قرار می گیرد.
معاون سابق توسعه و پشتیبانی وزارت آموزش و پرورش 12 شهریور ماه امسال در تشریح چگونگی اجرای مرحله دوم رتبه بندی معلمان پیش بینی كرده بود كه كمتر از 200 هزار نفر از فرهنگیان امسال مشمول رتبه بندی و ارتقای رتبه شوند و به ازای ارتقای رتبه متناسب با جدول موجود، مشمول افزایش درصدی از فوق‌العاده شغل خواهند شد.
مدیر كل امور اداری و تشكیلاتی وزارت آموزش و پرورش نیز 24 آبان ماه اظهار داشت: ' این فرم توسط سازمان مدیریت ابلاغ شده و فقط مختص آموزش و پرورش نبوده و تمامی دستگاه ها از آن استفاده می كنند بنابراین در مواردی باعث ایجاد ابهاماتی برای معلمان شده است.'
سید حسن حسینی درمورد اعمال برخی موارد در فرم ارزشیابی نظیر اختصاص امتیاز به دوره های ضمن خدمت افزود: در چنین مواردی حداقل امتیاز لحاظ می شود تا همكاران فرهنگی با مشكل مواجه نشوند.
وی با اشاره به اینكه وزارت آموزش و پرورش تابع ضوابط ارایه شده از سوی سازمان مدیریت است، بیان كرد: آموزش و پرورش این فرم ارزشیابی را طراحی نكرده لذا نارسایی هایی در برخی بندهای آن وجود دارد كه با اتخاذ سیاست هایی در چهارچوب قانون سعی خواهد شد تا كمترین مشكل برای معلمان ایجاد شود.
در این میان فرهنگیان و معلمان انتقادهایی به این فرم ارزیابی دارند و معتقدند كه با توجه به محدودیت بودجه و اعتبارات از سوی وزارت آموزش و پرورش و نیز برای به حاشیه بردن اجرای مرحله دوم رتبه بندی معلمان؛ این كار به گونه ای سرگرم كردن معلمان برای از رده خارج كردن آنان از شمول طرح رتبه بندی است.
كارشناس مسایل آموزش و پرورش نیز در تشریح جزییات این فرم با عنوان 'ارزیابی عملكرد كارمندان رسمی' گفت: عوامل ارزیابی در این فرم شامل 10 مورد بوده و جمع امتیازات كسب شده 120 است.
علی پورسلیمان اظهار داشت: نكته مهم آن است كه تمامی كادر اداری و آموزشی در مدرسه حتی نیروهای خدماتی باید مطابق این فرم ارزشیابی شوند به عنوان مثال در بخش (ی) مربوط به 'شركت در همایش ها، گردهمایی ها و تدوین گزارش تخصصی مرتبط با شغل مورد تصدی' كه شامل 10 امتیاز می شود، یك نیروی خدماتی و یا سرایدار مدرسه چه گزارش تخصصی باید بنویسد؟ از سوی دیگر، این گزارش های تخصصی به صورت دقیق برای مدیران و معلمان تببین نشده است.
وی با بیان اینكه برخی معلمان و فرهنگیان برای كسب امتیاز این بخش اقدام به كپی كردن مطالب دیگران در اینترنت حتی به نام خود و ارایه آن كرده اند، یادآورشد: كاری كه دانش آموزان هم غالبا درمورد تكالیفی كه به نام 'تحقیق' از آن ها خواسته می شود انجام داده و تحویل همین معلمان می دهند.
وی ادامه داد: در بخش (د) فرم ارزیابی عملكرد كارمندان رسمی یعنی 'تشویق در طول دوره ارزیابی' وضعیت در نقاط مختلف كشور یكسان نیست به عنوان مثال در برخی استان ها، مدیران كل برای جلب نظر معلمان به راحتی برای آنان تقدیرنامه صادر می كنند كه نمونه ای از آن در استان آذربایجان شرقی است كه به یك باره 70 هزار تقدیر نامه برای معلمان استان صادر می شود درحالی كه در شهر تهران تاكنون هیچ یك از مدیران كل این كار را انجام نداده اند.
این كارشناس حوزه آموزش و پرورش با بیان اینكه در این بخش 10 امتیاز به كسب عنوان كارمند نمونه در سطح دستگاه و 15 امتیاز برای دریافت تقدیر نامه یا نشان دولتی از رییس جمهور اختصاص داده شده است، گفت: مسوولان باید مشخص كنند كه از جامعه 970 هزار نفری فرهنگیان كشور، چند درصد و یا چه تعداد شامل این مورد می شوند؟
پورسلیمان خاطرنشان كرد: از نكات دیگر این فرم كه البته نسبت به فرم قبلی عینی تر و قابل اندازه گیری است بند (ج) مربوط به 'رعایت نظم و انضباط اداری' است كه در اینجا تاكید شده كه سه ردیف اول یعنی حضور منظم (تاخیر در ورود و تعجیل در خروج به ازای هر ساعت بیش از 24 ساعت در سال، یك امتیاز منفی) و غیبت (به ازای هر روز، سه امتیاز منفی) بر اساس مستندات، سامانه حضور و غیاب و توسط واحد منابع انسانی تكمیل می شود.
وی ادامه داد: اگر چه این بند قابل توجه است اما مساله این است كه به دلایل مختلف اجرا نمی شود و بسیاری از فرهنگیان امتیاز كامل آن را می گیرند و یكی دیگر از نكات مهم و قابل توجه كه تعمدا مورد غفلت و البته بی مهری قرار گرفته است موضوع 'دوره های ضمن خدمت' است كه امتیاز این دوره ها كم شده است.
مدیر صدای معلم با اشاره به اینكه مهم ترین عامل در افزایش بهره وری و كارایی كاركنان یك سازمان، بحث آموزش ضمن خدمت است، گفت: وزارت آموزش و پرورش از آن جا كه بودجه قابل توجهی برای این بخش ندارد و یا در نظر نمی گیرد تنها 6 امتیاز را به آن اختصاص داده است ضمن آن كه مطابق نظرسنجی كه تاكنون انجام گرفته است 72.8 درصد از فرهنگیان، آموزش های ضمن خدمت را غیرمرتبط و ناكارآمد ارزیابی كرده اند.
پورسلیمان با اشاره به اینكه این میزان امتیاز به هیچ وجه با 'نظام آموزش حرفه ای' كاركنان سازگار و مناسب نیست، اظهار داشت: اگر قرار است تحولی در رفتار حرفه ای و یا كیفیت آموزشی صورت بگیرد مهم ترین آن سرمایه گذاری در 'آموزش معلمان' است.
وی بیان داشت: معلمان بر اساس این فرم باید برای ارتقا از رتبه خبره به ارشد 102 امتیاز و از ارشد به عالی 108 امتیاز كسب كنند.
این كارشناس مسایل آموزش و پرورش یادآورشد: بند نهم از ماده ششم وظایف شورای عالی آموزش و پرورش بر بررسی و تصویب نظام ارزشیابی آموزشی و پرورشی كشور تاكید می كند كه این مساله شامل معلمان نیز می شود.
پورسلیمان افزود: این فرم ارزیابی از طریق سازمان مدیریت و برنامه ریزی به معاونت توسعه و پشتیبانی وزارت آموزش و پرورش ابلاغ شده و توسط این معاونت به مدارس رسیده است.

* مهمترین مشكل آموزش و پرورش فرهنگ شفاهی غالب است
كارشناس مسایل آموزش و پرورش یكی از مشكلات مهم و راهبردی در جامعه بزرگ آموزش و پرورش را فرهنگ شفاهی غالب ذكر كرد و گفت: اغلب معلمان مجهز به دانش روز نیستند و حتی در زمینه مورد تدریس خود مطالعه نمی كنند از این رو برای تحول در این وضعیت باید از روش های علمی و قابل حصول بهره گرفت.
پورسلیمان ادامه داد: به عنوان مثال می توان از معلمانی كه كتاب می خوانند، بخواهیم تا خلاصه كتاب را برای اطلاع همكاران منتشر كنند و امتیازی قابل توجه برای آنان در نظر گرفته شود.
وی با اشاره به اینكه معلمی كه دانش آموزان را نسبت به محیط زیست علاقه مند می كند و حتی با كمك دانش آموزان كلاس، گامی در راستای پاكیزگی بر می دارد باید مورد تشویق قرار گیرد، اظهار داشت: معلمی كه بی تفاوت نیست و با رسانه ها ارتباط دارد و مطالبی را نگارش می كند باید مورد توجه جدی از سوی وزارت آموزش و پرورش قرار گیرد.
این كارشناس حوزه آموزش و پرورش خاطرنشان كرد: معلمی كه نسبت به مساله 'آموزش' حساس است و آن را به عنوان یك 'تغییر رفتار' در مخاطبان بویژه دانش آموزان جست و جو می كند، شایسته قدردانی از سوی دستگاه تعلیم و تربیت است.
پورسلیمان با بیان اینكه اگر قرار است 'مدرسه' به عنوان مركز یادگیری و سیاست گذاری باشد در عمل نیز باید چنین باشد، یادآور شد: نهادهایی مانند شورای معلمان باید در ارزشیابی تعریف شوند و نماینده معلمان می تواند در چرخه ارزشیابی نقش جدی تری داشته باشد.
وی اضافه كرد: افرادی كه به عنوان كارشناس اقدام به تدوین این فرم ارزشیابی كرده اند به نظر می رسد كه با واقعیت های مدرسه و حتی نظام آموزشی چندان آشنایی ندارند و آگاه نیستند كه حاكم كردن معیارهای خشك بوروكراتیك و بی روح و بی معنا به نوعی حركت در مدار 'مرگ مدرسه' است.
این كارشناس مسایل آموزش و پرورش، آموزش و تربیت را لازم و ملزوم یكدیگر دانست كه قابل تفكیك نیستند.
وی گفت: ارزشیابی كار یك معلم كه با تغییر رفتار دانش آموزان و تفكر آنان سر و كار دارد چیزی نیست كه بخواهد با ارایه چند كاغذ، سرهم بندی شده و از سر رفع تكلیف قابل جمع باشد.
پورسلیمان با اشاره به اینكه اگر قرار است معلم به عنوان 'كارگزار حرفه ای آموزش' مورد ارزشیابی قرار گیرد بهترین و تخصصی ترین مرجع باید همان 'سازمان نظام معلمی' باشد، اظهار داشت: از آن جا كه موضوع سازمان نظام معلمی در برنامه ششم توسعه آمده است ضرورت دارد تا تدوین این نظام و شكل گیری آن ، ارزشیابی جدید معلمان از دستور كار خارج و همان نظام ارزشیابی سابق با نظارت بیشتر معیار كار قرار گیرد.
معاون دبیر كل شورای عالی آموزش و پرورش نیز درباره این فرم ارزشیابی كه در مدارس توزیع شده است، گفت: شورای عالی در جریان این فرم قرار دارد اما جزء موضوعات شورا نیست تا مورد بررسی قرار گیرد و یك كار اجرایی محسوب می شود.
احمد عابدینی اظهار داشت: جزییات و پی گیری های این فرم در اختیار اداره كل ارزیابی عملكرد و پاسخگویی به شكایات وزارت آموزش و پرورش است و اگر معلمان نسبت به فرم مذكور اعتراضی دارند می توانند به این اداره كل منعكس كنند.
وی تصریح كرد: البته اگر معلمان و فرهنگیان ایراد و انتقادی نسبت به فرم ارزیابی عملكرد كارمندان رسمی دارند، می توانند موارد را به شورای عالی آموزش و پرورش ارایه دهند تا در دستور كار شورا برای بررسی بیشتر قرار گیرد.
مدیر كل ارزیابی عملكرد و پاسخگویی به شكایات وزارت آموزش و پرورش نیز درباره این فرم به خبرنگار ایرنا گفت: ارزیابی كاركنان بر اساس مواد 81 و 82 فصل یازدهم قانون مدیریت خدمات كشوری از تكالیف قانونی دستگاه است و مسبوق به سابقه ای طولانی كه هر از گاهی با استخراج نظرات كاركنان و دریافت تجربیات جدید و سیر یشرفت علم در این حوزه دستخوش تغییرات مثبتی بوده است.
سیدرحیم میرشاه ولد اظهار داشت: بخشنامه 22 مرداد سال 1390 معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رییس جمهور مسوولیت اجرا و نظارت ارزیابی عملكرد كاركنان و مدیران را به حوزه ارزیابی عملكرد و پاسخگویی به شكایات دستگاه های اجرایی محول كرد.
وی افزود: اما در ادامه كار از تاریخ 13 بهمن ماه سال 1393 ارزیابی كاركنان با شیوه فرم های 120 امتیازی بر اساس دستورالعمل سازمان مدیریت و برنامه ریزی ابلاغ و به بالاترین مقام منابع انسانی دشتگاه واگذار شده است كه این واحد تحت امر معاونت توسعه مدیریت و پشتیبانی وزارت قرار دارد.
وی تصریح كرد: البته ارزیابی مدیران میانی و بالاتر كماكان با اداره كل ارزیابی عملكرد و پاسخگویی به شكایات دستگاه است و این ابلاغیه به دلیل متفاوت بودن دوره ارزیابی دستگاه آموزش و پرورش با سایر دستگاه های كشور كه در آموزش و پرورش سال تحصیلی یعنی از اول مهر تا پایان شهریور هر سال است.
مدیر كل ارزیابی عملكرد و پاسخگویی به شكایات یادآورشد: این در حالی است كه در دستگاه های دیگر سال مالی معیار دوره ارزیابی است بدین جهت با گذشت زمان و ورود آموزش و پرورش به سال تحصیلی، شرایط اجرایی ابلاغیه متناسب نبود لذا اجرای آن موكول دوره 95 - 94 شد.
میرشاه ولد بیان داشت: در دوره 95 - 94 تصمیم بر اجرایی شدن ابلاغیه شد لیكن برای واگذاری ماموریت به متولی قانونی آن نیازمند تغییرات و جابجایی های اداری و حتی ساختاری در سطح استان های كشور بودیم كه این امر خود نیازمند همفكری و همكاری های بین دستگاهی بود.
وی خاطرنشان كرد: شرایط سنجی وزارتخانه ما را بر آن داشت كه با لحاظ كردن برخی از موضوعات درون سازمانی، مكاتباتی با مسوولان ذیصلاح داشته باشیم و تمدید روال قبل را برای یك دوره دیگر مطالبه كنیم كه مورد موافقت واقع نشد.
مدیر كل ارزیابی عملكرد و پاسخگویی به شكایات وزارت آموزش و پرورش افزود: به طور كلی ارزیابی كاركنان دارای یك چرخه چهار مرحله ای شامل گفت و گو یا مصاحبه آغاز دوره (تفاهم نامه)، ارزیابی مستمر عملكرد طی دوره و سنجش عملكرد و گفت گو یا مصاحبه پایان دوره (امتیاز ارزیابی) است.
میرشاه ولد اظهار داشت: از نظر محتوایی الگوی ارزیابی عملكرد كاركنان و مدیران دستگاه های اجرایی و آموزش و پرورش در برگیرنده ماموریت و وظایف شغلی و رفتاری و عملكردی در ابعاد عمومی و اختصاصی است كه بعد عمومی برای اكثر مستخدمین دولت یكسان است.
وی ادامه داد: بعد اختصاصی نیز مربوط به ماموریت و وظایف تخصصی و مختص هر مستخدم است كه از اسناد بالادستی و شرح وظایف مصوب كارمندان توسط مسوول بلافصل مستخدم استخراج و در جلسه آغاز دوره مورد توافق فی ما بین ارزیابی كننده و ارزیابی شونده قرار می گیرد كه این امر در شیوه ارزیابی قدیم و جدید یكسان است لذا بر اساس ابلاغیه تمامی كاركنان تا سطح مدیران میانی از فرم 120 و مدیران میانی و بالاتر با فرم یكصد امتیازی جدید ارزیابی می شوند.
مدیر كل ارزیابی عملكرد و پاسخگویی به شكایات وزارت آموزش و پرورش تصریح كرد: با ابلاغ این ماموریت در 11 مهرماه امسال، برای دوره 95 - 94 به اداره كل ارزیابی عملكرد و پاسخگویی به شكایات با توجه به ضیق وقت با انجام اقداماتی نظیر برگزاری جلسات توجیهی در ستاد و صف تهیه راهنمای عمل و قرار دادن در پورتال، جابجایی نمرات و بالا بردن امتیاز شاخص های امتیاز آور با مجوز و تشخیص شورای راهبردی توسعه مدیریت وزارتخانه چاره جویی های اداری در مواقع لزوم و توصیه های لازم برای پرهیز از موارد چالش زا، این كار مدیریت شد و اكنون در مراحل بررسی نهایی و قرار گرفتن در پرونده كاركنان است.
میرشاه ولد اضافه كرد: البته ابتدا نگرانی هایی در بین فرهنگیان به وجود آمد و در فضای مجازی هم به آن دامن زده شد ولی این نگرانی ها بسیار سریع برطرف شد چرا كه قاطبه فرهنگیان نمره ای بالاتر از كف لازم را كسب كردند فرم های جدید تفاوت كلی با فرم های قدیم ندارد و تقریبا تمام نكات فرم قدیم را به شكلی در بر می گیرد.
وی خاطرنشان كرد: برخی از موارد نیز كاملا جدید است مثل داشتن تقدیرنامه از رییس جمهور كه 15 امتیاز دارد و افرادی كه 10 نمره در قسمت تشویق و پنج نمره در قسمت كارمند نمونه كشوری یا معلم نمونه كشوری بیاورند نیز كل 15 امتیاز این بند را كسب می كنند سایرین هم با اخذ تقدیرنامه تا 10 امتیاز قسمت تشویق را كسب می كنند بنابراین منطقی است كه دریافت تقدیرنامه از رییس جمهور با سایر كاركنان در نهایت پنج امتیاز اختلاف داشته باشد.
میرشاه ولد افزود: وزارت آموزش و پرورش از پیشنهادها و انتقادات سازنده همكاران فرهنگی استقبال می كند.
فراهنگ**1883**1027**خبرنگار: مریم جلوداران**انتشار دهنده: محمدجواد دهقانی

سرخط اخبار دانشگاه و آموزش