۷ آذر ۱۳۹۵،‏ ۹:۵۸
کد خبر: 82324161
۰ نفر
كودكی با طعم مادری

تهران - ایرنا - نگاهش كه می كنی به نظر می رسد فقط 11 تا 12 سال سن دارد، كودكی را می توان در چشمان مظلومش دید، اما كودكی در بغل دارد، كودكی كه خودش كودكی نكرده، اكنون باید طعم مادری را بچشد.

به گزارش خبرنگار اجتماعی ایرنا، او اكنون باید با عروسك هایش بازی كند، اما بجای عروسك نوزادی را در بغل دارد و تجربه مادری را در كودكی تجربه كرده است. در این نوع ازدواج ها وقتی كودكی هنوز طعم كودكی را نچشیده است، باید خوی مادری را به خود بگیرد و عشقی كه او در كودكی از مادر و پدرش نگرفته، باید به نوزادش منتقل كند.
براساس تعریف كنوانسیون حقوق كودك، افراد كمتر از 18 سال، كودك محسوب می شوند. طبق آمارهای موجود، در ایران تقریبا حدود 17 درصد دختران پیش از رسیدن به سن 18 سالگی ازدواج می كنند و طبق آمار یونیسف سه درصد از دختران هم پیش از رسیدن به سن 15 سالگی ازدواج می‌ كنند.
در شبكه های اجتماعی هر روز خبر از ازدواج زودهنگام كودكان زیر 15 سال شنیده می شود، اما ازدواج هایی كه سرانجام ندارد و شاید قصه لیلا دختر 11 ساله ای كه در این شبكه ها منتشر شده بود همه شنیده باشند.
دختركی كه بخاطر ازدواج زودهنگام و تحمل نكردن زندگی مشترك، تن به خودكشی داد و سرانجام زندگی اش در سن 11 سالگی به مرگ ختم شد، مرگی كه همانند زندگی اش خیلی زودهنگام بود.
مریم دختری 13 ساله كه با گذشت دو سال از ازدواجش در یكی از روستاهای كشور، با مردی 25 ساله، غصه ازدواج و بچه داری ندارد، دردش فهمش از زندگی است، خود چیزی از زندگی نمی داند و حالا باید مفهوم زندگی را به فرزندش آموزش دهد.
وی با چشمانی اشك بار فقط به صورتم خیره می شود و چیزی نمی گوید، تنها سخنی كه به زبان می آورد،‌ چرا من؟
مادرش به سختی زندگی با همسرش اشاره می كند و می گوید: پدرش معتاد است، برای اینكه پول موادش را دربیاورد، دخترش را به پسر یكی از مواد فروشان داد، از آن روز تا حالا یك چشمم اشك و یك چشمم خون است،‌ دخترم هم همینطور.
دوباره از روزهای سخت زندگیش می گوید روزهایی كه با مواد، كتك، خشونت و بدرفتاری همراه بوده است، روزهایی كه دخترش را كه باید در آغوشش عروسك باشد، نوزادی دو ماهه در بغل دارد، به یاد می آورد.
خیلی شرایط سختی است، چون وقتی دخترم را می بینم كه با نوزادش در گوشه ای از اتاق هر روز گریه می كند كه چرا من زود ازدواج كرده ام، دلم خون می شود، چرا نباید دخترم اكنون با همبازی هایش در مدرسه یا كوچه بازی كند.
عاطفه كه اكنون 15 سال دارد و در 12 سالگی تجربه مادر شدن را داشته است، خیلی دردناك قصه زندگی اش را تعریف می كند.
دردی كه من دارم شما نمی دانید كه چیست، وقتی كه پدرم می خواست من را به زور راهی خانه بخت كند، با عروسكی كه از دختر همسایه مان به من هدیه شده بود رفتم، فكر می كردم خانه ای كه می خواهم بروم، چند كودك همبازی من در آنجا است، اما اینگونه نبود.
عاطفه نیز دردهای ناگفته اش در سه سال زندگی مشتركش را اینگونه بازگو می كند كه زندگی مشترك برای من همیشه طعم كودكی می داد اما این نبود و هر روز باید خانه را تمیز می كردم، آشپزی می كردم و هزاران كار دیگر كه دختران همسن و سال من خیلی از آنها این تجربه را ندارند.
كاش فقط خانه داری و آشپزی بود، زمانی به خودم آمدم كه دیدم نوزادی در آغوشم است و باید برایش مادری كنم، همیشه با شوهرم دعوا می كردم كه چرا ما باید اینقدر زود بچه دار شویم، اما این بگو مگوها نتیجه ای نداشت و در روزهای كودكی ام، مادر شدم.
مادری كه هیچ چیز از زندگی مشترك نمی داند، باید مادری كند، مادری كه از درد و رنج و یا خوشی و ناخوشی زندگی چیزی نمی داند باید مادری كند، اینها را وقتی فهمیدم كه حس مادری به من دست داد.
نمی دانستم كه مادر شدن چقدر سخت است ولی باید مادری می كردم، كاش زندگی من هم به گونه ای می گذشت كه كودكی را در كودكی و مادری را در بزرگسالی تجربه می كردم، اما تقدیر من این نبود و همه چیز برعكس شده و زندگی من با تلخی آغاز شده است.
درد اینها را فقط مادری می فهمد كه چند فرزند خردسال را بزرگ كرده و این كودكان مظلوم كه در كودكی ازدواج زودهنگام داشته اند، چه از زندگی مشترك می دانند كه انتهای این زندگی مشترك یا به طلاق می انجامد یا زندگی سرد و بی روح و گاها برخی هم می توانند از پس این زندگی خوب برآیند.
به همین منظور خبرنگار اجتماعی ایرنا برای پیگیری این موضوع و آسیب هایی كه گریبان این دختركان را می گیرد با چند تن از كارشناسان اجتماعی صحبت هایی داشته كه در پی آمده است.
مجید ابهری رفتار شناس اجتماعی در این باره می گوید: ازدواج های زودهنگام علاوه بر اینكه آسیب زا و موجب ناهنجاری های مختلف است خود نیز دارای مشكلاتی می باشد كه دامنگیر جامعه و خانواده های آنها می شود.
ابهری ادامه می دهد: افزایش بیوه های جوان و ‌فرار از خانه از جمله آسیب های ازدواج های نارس یا همان ازدواج های زودهنگام است كه باید از این نوع ازدواج ها با فرهنگ سازی جلوگیری كرد.
وی بی تفاوتی جنسی همراه با بی مبالاتی اخلاقی را به عنوان دومین گروه از ناهنجاری های این نوع ازدواج دانست و اضافه می كند: این نوع ازدواج ها، ازدواج هایی هستند كه بخاطر آداب و رسوم مانند ناف بری، خون بس، عقد آسمان بسته و امثال آنها اتفاق می افتد البته دردناك ترین بخش آن در تبدیل این پیوندها به داد و ستد مالی است.
این كارشناس و رفتارشناس اجتماعی می گوید: در این نوع ازدواج های غلط و زودهنگام متاسفانه دختری نوجوان به عقد مردی بزرگتر از پدر خویش درمی آید، البته بدون هیچگونه مقدمه و ارتباط قبلی و فقط بخاطر فشار اطرافیان صورت می گیرد.
وی تصریح می كند، در بررسی برخی از خودكشی ها و خودسوزی ها، ناخواسته بودن ازدواج و اجباری بودن آن به عنوان عامل محرك مورد استناد قرار گرفته و در این باره بیسوادی والدین و جهل اجتماعی آنها عامل اصلی رضایت پدر و مادر برای این پیوندها است.
ابهری ادامه می دهد: ظهور بیوه های جوان 16 تا 18 ساله عارضه اصلی این گونه ازدواج ها بوده كه با توجه به فرهنگ اجتماعی برخی از روستاها و شهرستان ها این گونه زنان به عنوان بیوه فقط می توانند به عنوان چندمین همسر یا همسر سایه انتخاب شوند.
وی خاطرنشان می كند: اطلاع رسانی یا آگاه سازی والدین و خانواده ها، تشدید مجازات والدینی كه فرزندان خود را مجبور به ازدواج می كنند می تواند از افزایش این نوع ازدواج ها جلوگیری كند.
این رفتارشناس اجتماعی اضافه می كند: حمایت های اجتماعی از این عروس های عروسك باز مانند حمایت مالی، معنوی و مشاوره ای دومین قدم برای پیشگیری از این نوع ازدواج ها است.
وی ابراز امیدواری كرد با اطلاع رسانی به خانواده ها و آگاهی بخشی درباره این نوع ازدواج ها، بتوانیم در آینده شاهد هیچگونه ازدواج زودهنگام یا نارس در جامعه نباشیم.

** ازدواج زودهنگام از هزاران آسیب تا نابودی فرد و قوانین ناكارآمد
عالیه شكربیگی جامعه شناس نیز در این باره به ایرنا می گوید: 20 درصد دختران ما درگیر ازدواج در سنین پایین هستند و این ریشه در چند مساله دارد كه اولین مساله باورهای سنتی است كه خانواده ها با توجه به باورهای سنتی مبتلای جامعه به چنین ازدواج هایی تن می دهند.
وی اضافه می كند: همچنین این ازدواج ها ممكن است ریشه در بلوغ زودرس در دختران ما داشته باشد كه این درصدی از آن را شامل می شود كه متاسفانه برخی از دختران خواهان ازدواج در این سنین هستند و به هر حال دلایل دیگری در این موضوع می تواند دخیل باشد كه همراهی با گروه دوستان و همسالان می تواند از این عوامل و علل ازدواج زودهنگام دختران در سنین پایین باشد.
وی ادامه می دهد: علاوه بر اینكه ممكن است پویایی و فعالیت خانواده ها در این گروه سنی كه ازدواج می كنند نقش داشته باشد؛ ولی باید قوانین این نوع ازدواج ها آسیب شناسی شود چرا كه قوانین ما در واقع ریشه در باورها، عرف و سنت جامعه دارد كه در قالب قوانین تصویب می شود.
شكربیگی می گوید: قوانینی وجود دارد كه ازدواج گروه های سنی حتی كمتر از 13سال را قانونی می كند و طبق قانون ازدواج دختران در 9 سالگی اشكال ندارد و وقتی قانون این باور را در دسته هایی از جامعه ایجاد می كند طبیعی است كه این اتفاق در زندگی مردم رخ دهد.
وی ادامه می دهد: به طور كلی قوانین ما در این خصوص ناكارآمد است و قوانین ناقص نیز باعث می شود كه
چنین ازدواج هایی در جامعه شیوع یابد.
این جامعه شناس می گوید: این قوانین باعث می شود كه 20 درصد از دختران ما گرفتار این ازدواج ها شوند و به دلیل فقدان زندگی فردی، زناشویی و خانوادگی این نوع ازدواج ها خیلی زود به طلاق و سایر آسیب ها منجر می شود.
شكربیگی با بیان اینكه ما خواهان آسیب شناسی جدی این مساله هستیم، خاطرنشان می كند: نتیجه این نوع ازدواج ها این است كه بیوه های جوان در جامعه افزایش می یابد و ممكن است فرزندانی هم داشته باشند اما تكلیف این فرزندان چیست؟
وی اظهار می كند: متاسفانه در بحث حقوق خانواده ناكارآمدی قانونی داریم و در بسیاری از موارد باید آسیب شناسی كنیم و نقص، نبود و یا ضعف قوانین را بررسی كنیم كه اگر دختران در این سنین ازدواج می كنند چه باید كرد؟
این جامعه شناس ادامه می دهد: زندگی این دختران پس از ازدواج زودهنگام به پایان آن یعنی طلاق می رسد و گاها كه به طلاق نمی رسد منجر به خشونت خانوادگی می شود.
وی اضافه می كند: ممكن است یك درصد از این ازدواج ها آن هم به معنای واقعی نه با واقعیت به سرانجام برسد.
وی معتقد است كه كودكان و نوجوانان باید در این سنین كودكی و نوجوانی كنند و بار سنگین ازدواج را نباید به دوش آنها گذاشت و یك نفر را نباید به زندگی آنها وارد كرد.
شكربیگی اضافه كرد: در چنین زندگی هایی باورهای مردسالارانه وجود دارد و خشونت را در آن شاهد هستیم، البته همسركشی، كتك خوردن آنان و طلاق را حاصل این ازدواج ها می دانیم.
وی خاطرنشان می كند: پس از طلاق آینده این افراد تحت تاثیر قرار می گیرد و این پیشینه، زندگی این فرد را در آینده تحت الشعاع قرار می دهد.

**ازدواج دختران در سنین پایین جنایت است
وی اطلاع رسانی و آگاهی بخشی به خانواده ها برای جلوگیری از ترویج این نوع ازدواج ها و توانمندسازی زندگی زناشویی را از راهكارهای اساسی در این زمینه عنوان كرد و می گوید: باید با ارائه آموزش به والدین از ازدواج دختران در این سنین جلوگیری كنند چون یك جنایت علیه فرزندان آنها است و مجبورند تا پایان عمر با این شیوه نامناسب زندگی خود را ادامه دهند.
این جامعه شناس می گوید: اینكه در دوران نوجوانی و جوانی تكلیفی را بر عهده آنان بگذاریم یك نوع جنایت است و نباید آنها را وادار به زندگی اینچنینی كنیم چون این افراد نسبت به تكلیف خودشان آگاهی ندارد و نمی توانند زندگی را پیش ببرند و این فرد را به نابودی سوق می دهد.
شكربیگی ادامه می دهد: ما در جامعه شاهد هستیم كه ازدواج در سنین كودكی صورت می گیرد و ممكن است بعد از طلاق اول، آن فرد چندین بار دیگر ازدواج كند و دوباره طلاق بگیرد اما به خاطر زخمی كه از نظر روحی و روانی به آنها وارد می شود، نتواند با فرد دیگری زندگی عادی داشته باشد.
وی خاطرنشان می كند: این چنین ازدواج هایی در زمان های قدیم مرسوم بوده كه در آن زمان نیز همراه با ستیزه، خشونت، كتك كاری و قتل بوده اما چون آن زمان رسانه ها نبودند و اطلاع رسانی دقیقی صورت نمی گرفت،‌ كسی خبر از چنین زندگی هایی نداشت.
وی ابراز امیدواری كرد با فرهنگ سازی،‌اطلاع رسانی و آگاهی بخشی بتوان روی چنین مساله ای كار كرد و از هرگونه ازدواج زودهنگام كه هزاران آسیب و ناهنجاری به همراه دارد، جلوگیری كرد.
به هر روی هر نوع ازدواج زودهنگام علاوه بر آسیب روحی و روانی به كودكان و نوجوانان، ممكن است هزاران آسیب برای خانواده ها نیز به همراه داشته باشد، از این رو بهتر است خانواده ها بیشتر به این موضوع توجه داشته باشند.
اجتمام**7268 ** 1569
گزارشگر: مهناز بیرانوند *انتشار: علی حبیبی