۲۳ آبان ۱۳۹۵،‏ ۱۹:۰۱
کد خبر: 82306797
۰ نفر
زيستگاه هاي حيات وحش در قلب ايران

اصفهان - ايرنا - مناطق حفاظت شده و پناهگاه هاي حيات وحش، بخشي از منابع طبيعي استان اصفهان است كه از لحاظ نگهداري، تكثير جانوران، حفظ وضع طبيعي و احياي رُستني ها داراي اهميت خاصي است.

به گزارش ايرنا، استان اصفهان داراي چهار پارك ملي و پناهگاه حيات وحش است كه به استناد تعاريف مندرج در متن قوانين مربوطه، اين مناطق يك زيست بوم طبيعي فعال است و پشتوانه حفاظت از ذخاير طبيعي كشور محسوب مي شود و هرگونه برداشت و شكار در آنها ممنوع است.

** پارك ملي و پناهگاه حيات وحش قميشلو**
اين منطقه با وسعت 113 هزار هكتار در 45 كيلومتري شمال غرب شهر اصفهان قرار دارد.
منطقه قميشلو به دليل داشتن ارزش زيستگاهي ويژه و وجود قلعه ها و بناهاي مربوط به عصر قاجار حائز اهميت است.
اين منطقه شامل دو بخش ارتفاعات و دشت است كه مهمترين ارتفاعاتش، عمركوه، موستان، زنگاري، دم زرد، اتابكي، دربند، كپه پلنگي و دُم دراز نام دارد.
بخش عمده اقليم اين منطقه، نيمه خشك بياباني و قسمت هاي كوچكي در ارتفاعات داراي اقليم نيمه مرطوب است.
منابع آبي منطقه قميشلو شامل چشمه ها، چاه ها و تعدادي قنات است.
از چشمه هاي مهم منطقه مي توان از چشمه هاي كرلياس، كهوك، موشي، چاله آبي، ون، مو، بيد، سنجد، خداداد، لاسميان، دره فراخ، گرم و لامو و از چاه هاي معروفش مي توان از چاه محمودي، چاه محمدي، چاه خرسك، چاه ميرزا قاسم بيك و چاه دم زرد نام برد.
پوشش گياهي قميشلو شامل انواع گياهان بوته اي و درختچه اي است و از گونه هاي شاخص گياهي آن مي توان به درمنه دشتي، انواع گون، بادام كوهي، خارشتر و جاشير اشاره كرد.
تاكنون تعداد 344 گونه گياهي متعلق به 223 جنس و 55 خانواده در منطقه قميشلو شناسايي و ثبت شده است.
همچنين تعداد 37 گونه پستاندار، 82 گونه پرنده، 32 گونه خزنده و دو گونه دوزيست در اين منطقه وجود دارد.
' قوچ و ميش اصفهان'، گونه شاخص جانوري منطقه قميشلو محسوب مي شود و از گونه هاي جانوري ديگر مي توان به گرگ، كفتار، شغال، قوچ و ميش، كل و بز، آهو، انواع جوندگان، انواع پرندگان بخصوص كبك، تيهو، دليجه، دليجه كوچك، عقاب صحرايي، عقاب طلائي، انواع چكچك و انواع چكاوك اشاره كرد.

**پارك ملي و پناهگاه حيات وحش كلاه قاضي**
اين منطقه با مساحت حدود 50 هزار و 911 هكتار در جنوب شرقي اصفهان و در مجاورت شهر جديد بهارستان واقع است.
سيماي اين منطقه در يك طبقه بندي كلي شامل كوهستان ها و صخره هاي پرشيب و مرتفع و نيز دشت ها و همواري هاي وسيع است.
رشته كوه كلاه قاضي كه از شمال غربي به جنوب شرقي پارك ملي كلاه قاضي امتداد يافته و بهترين زيستگاه را براي حيات وحش منطقه شكل داده است.
همچنين رشته كوه هاي ته كوه شيدان و رشته كوه قارنه از ديگر زيستگاه هاي كوهستاني پارك ملي كلاه قاضي محسوب مي شود.
پارك ملي كلاه قاضي داراي آب و هواي خشك، سرد و شرايط اقليمي بياباني است و در حد فاصل مناطق كويري كوهستاني و در رديف مناطق استپي نيمه بياباني طبقه بندي مي شود.
از مهمترين چشمه هاي اين منطقه مي توان از چشمه اشك، ني، تاكي، دره بيد، توتي، طاقاري، صنمبر، گنجشكي، دره ني و لاتاريك نام برد.
انواع گياهان بوته اي و درختچه اي در اين منطقه رويش دارد و تيپ اصلي پوشش گياهي آن درمنه زار است.
تاكنون تعداد 252 گونه گياهي متعلق به 192 جنس و 46 خانواده در كلاه قاضي ثبت شده است.
همچنين تعداد 17 گونه پستاندار، 44 گونه پرنده، 11 گونه خزنده و يك گونه دوزيست در اين منطقه شناسايي و ثبت شده است.
'كَل و بُز'، گونه شاخص جانوري منطقه كلاه قاضي است و از ساير گونه هاي جانوري منطقه مي توان به پلنگ، گرگ، كفتار، گربه وحشي، سمور سنگي، قوچ و ميش، آهو، تشي، انواع خزندگان، انواع پرندگان بخصوص كبك، تيهو، كوكر شكم سفيد، انواع چكچك، انواع چكاوك، عقاب صحرائي، عقاب طلائي، دليجه و بحري اشاره كرد.

**پناهگاه حيات وحش عباس آباد**
اين منطقه با وسعت حدود 305 هزار هكتار در يكصد كيلومتري شمال شرق شهر نايين واقع شده است.
رشته كوه عظيم و بلند اين منطقه با چشم انداز بديع و زيبا شامل 48 درصد كوهستان صخره اي و صعب العبور با قُلل مرتفع و باشكوه و تپه ماهورهاي وسيع، 43 درصد دشت ،6 درصد زيستگاه ماسه اي و تاغزار و 3 درصد اراضي سيلابي و آبي در پهنه فلات مركزي ايران است كه چشم انداز متفاوتي از ساير مناطق محيط زيست را نشان مي دهد بنابراين انواع شكل حيات از گونه هاي كوه زي، دشت زي و در زيستگاه هاي آبي اش، گونه هاي آبزي را مي توان ديد.
حيات وحش پناهگاه عباس آباد شامل 43 گونه پستاندار، 89 گونه پرنده دائمي، 179 گونه پرنده مهاجر و فصلي، 24 گونه خزنده، برخي دوزيستان و طيف وسيعي از بندپايان بوده كه به عنوان ذخاير ارزشمند و متنوع ژنتيكي محسوب مي شوند.
اين پناهگاه داراي جمعيت قابل توجهي از گونه هاي مهم، كمياب يا در خطر انقراض در سطح ملي مانند هوبره، يوزپلنگ، پلنگ، شاه روباه، جبير، گربه شني، كاراكال، زاغ بور، شاهين، بحري، بالابان، عقاب طلايي، دليجه، بوف، روباه شني، وارانوس و خانواده افعي ها است كه مورد توجه ويژه سازمان هاي بين المللي است.
پناهگاه حيات وحش عباس آباد با موقعيت منحصر به فرد خود در مركز زيستگاه هاي يوز پلنگ كشور و در مركز ثقل شبكه مناطق حفاظت شده چهارگانه نقش حساس ارتباطي داشته و علاوه بر اهميت سرشار ذاتي و بومي، به لحاظ اين ويژگي 'كريدور حيات' محسوب مي شود.

** پناهگاه حيات وحش موته**
اين منطقه با مساحت 205 هزار هكتار در شمال غربي استان اصفهان و در چهار شهرستان دليجان، ميمه، محلات و گلپايگان قرار دارد كه قسمتي از آن در استان مركزي واقع است.
سيماي كلي اين منطقه در يك طبقه بندي كلي شامل كوهستان ها و تپه ماهورهاي متعدد، همواريها و دشت هاي وسيع و نيز شوره زارهائي با گياهان مختص خود است كه هر يك از زيستگاه هاي مذكور شرايط زيستگاهي خاصي را براي حيات وحش منطقه ايجاد مي كند.
مهمترين ارتفاعات پناهگاه حيات وحش موته شامل رشته كوه هاي سي كلفتي است كه از ارتفاعات مرز غربي منطقه(بين گلچشمه و يكه چاه) آغاز شده است و با دربر داشتن كوه هاي مهم شيخ احمد، دو ساربان، پلنگي، بيد، اغلو، كوه سياه، كنه نو، گم گورمست،جاسوز قلعه سياه، خشكه در، سياه تير، تخته كوه، رزبيده، تخت احمد، زاغه، چال چشمه، خشكه در، فرخابه، لوراز، ريشاوند، پارسيوند و كوه هاي هستيجان در شمال شرق منطقه، مهمترين و بهترين زيستگاه هاي كوهستاني اين منطقه را تشكيل مي دهند.
همچنين مجموعه ارتفاعات جلدك در بخش جنوبي و جنوب غربي اين منطقه با كوه هاي مهمي همچون قاضي دره، كوه گچ، جلدك، پيسه كوه، شاهقلي و صالح پيغمبر بخش ديگري از زيستگاه هاي كوهستاني پناهگاه حيات وحش موته را تشكيل مي دهند.
از سوي ديگر پناهگاه حيات وحش موته به دليل داشتن دشت ها و همواري هاي بسيار وسيع كه زيستگاه گونه هاي دشت زي مهمي همچون آهو را شامل مي شوند، ويژگي هاي ممتاز و منحصر به فردي را براي اين منطقه به ارمغان آورده است.
علاوه بر زيستگاه هاي كوهستاني و دشتي مذكور، پناهگاه حيات وحش موته داراي زيستگاه تالابي مهم و حساسي شامل رودخانه شور رباط ترك و نيزارها و گزستان هاي انبوه حاشيه آن در امتداد بزرگراه اصفهان-تهران، شور گرد گاو در جنوب غربي تخت سرخ و در بند شور در حد فاصل كوه دو ساربان و تپه ماهورهاي قرم قرم است.
در اين منطقه انواع گياهان بوته اي و درختچه اي به ويژه درمنه، گون، خارشتر، جاشير، بادام كوهي، پسته كوهي وانجير وحشي رويش دارد.
در مجموع 478 گونه گياهي متعلق به 240 جنس و 53 خانواده در اين منطقه شناسايي شده است.
تعداد 25 گونه پستاندار، 88 گونه پرنده، 25 گونه خزنده و يك گونه دوزيست در اين منطقه شناسايي و ثبت شده است.
' آهوي ايراني' گونه شاخص جانوري در دشتهاي پهناور منطقه موته محسوب مي شود. از گونه هاي جانوري ديگر مي توان به قوچ و ميش، كل و بز، پلنگ، گربه وحشي، كفتار، گرگ، شغال، روباه، گراز، انواع جوندگان، انواع خزندگان، انواع پرندگان از جمله كبك، تيهو، كوكر شكم سياه، انواع چكچك، انواع چكاوك، شاهين، بالابان، دليجه و كركس اشاره كرد.
به گزارش ايرنا،بر اساس قانون شكار و صيد، هرگونه شكار در پارك هاي ملي پناهگاه هاي حيات وحش، ممنوع و مستوجب مجازات است.
بر همين اساس امسال از سوي سازمان حفاظت محيط زيست ممنوعيت هرگونه شكار و صيد در يك دوره پنج ساله با هدف بهبود تنوع زيستي در كشور مصوب شد.
گ/6027/6994
خبرنگار: آرزو فلاح** انتشار: محمدرضا شكراللهي
كانال اطلاع رساني : https://telegram.me/esfahanirna