توافق محرمانه آمریكا و روسیه برای آتش بس در سوریه / متن كامل

تهران – ایرنا – متن توافق محرمانه آمریكا و روسیه برای برقراری آتش بس در سوریه كه مسكو بارها خواستار انتشار آن شده بود ولی با مخالفت طرف آمریكایی مواجه شد، سرانجام توسط خبرگزاری آمریكایی آسوشیتد پرس منتشر شد.

به گزارش ایرنا، این متن كه درتاریخ 9 سپتامبر (19 شهریور) مورد توافق دو طرف قرار گرفته بود، به شرح زیر است :
***كاهش خشونت، دسترسی مجدد نیروهای امدادی و پایه گذاری مركز عملیات مشترك
فدراسیون روسیه و ایالات متحده (از اینجا به بعد: 'دو طرف') با درنظر گرفتن اقدامات ویژه برای منطقه حلب، قصد تلاش مشترك برای تثبیت وضعیت در سوریه را دارند. تعیین دقیق خطوط مرزی مناطق تحت كنترل داعش، جبهه النصره ونیروهای معارض میانه رو ونیز تفكیك معارضان میانه رو و نصره همچنان یك اولویت اصلی است.
دو طرف یك روز و زمان مشخص را برای اجرایی شدن اقدامات ذیل تعیین خواهند كرد (در ادامه از آن به عنوان روز 'ر' یاد شده است)
1. در روز 'ر' تمام طرف های آتش بس در سوریه به مدت 48 ساعت متعهد به اجرای تمام مفاد توافق آتش بس مقرر شده در بیانیه مشترك فدراسیون روسیه و ایالات متحده مورخ 22 فوریه 2016 (سوم اسفند 1394) هستند. این مفاد به طور خاص شامل موارد زیر است: توقف تمامی حملات با استفاده از هرگونه تسلیحات ازجمله بمباران هوایی، راكت، خمپاره انداز وموشك های هدایت شونده ضد تانك (ATGM) ؛ خودداری از تصرف یا تلاش برای تصرف مناطق دیگر گروه های مشمول آتش بس ؛ اجازه دسترسی سریع، امن، بی مانع وپایدار آژانس های بشردوستانه به مناطق عملیاتی واجازه رسیدن كمك های فوری بشردوستانه به همه مردم نیازمند ؛ استفاده ی متناسب اززور (نه بیشتر و نه كمتر از آنچه برای پاسخگویی به یك تهدید ناگهانی لازم است) در هنگام دفاع. دو طرف روی تاریخ و زمان روز 'ر' توافق می كنند و آن را به اطلاع همه طرف ها خواهند رساند.
2. دو روز پس از روز 'ر' چنانچه آتش بس در سوریه مورد رضایت دو طرف واقع شده باشد، برای یك دوره زمانی دیگر تمدید خواهد شد. متعاقبا ممكن است روی تمدید آتش بس با همین شرایط به مدت نامحدود توافق صورت بگیرد. دو طرف از نفوذ خود روی طرف ها برای اجرای كامل مفاد توافق استفاده خواهند كرد.
3. اقدامات ویژه برای منطقه جاده كاستلو درحلب درمختصات تعیین شده به صورت مشترك، اجرایی خواهد شد :
الف. از روز 'ر' و حتی پیش از استقرار ایست های بازرسی در جاده كاستلو، كمك های بشردوستانه مطابق با مفاد توافق آتش بس و دستورالعمل های تعیین شده سازمان ملل متحد با هماهنگی نماینده های مربوطه این سازمان به انبارها تحویل داده خواهد شد. هیات نظارت سازمان ملل در مرز مشترك با تركیه به بازرسی و پلمب كامیون های در نظر گرفته شده ادامه خواهد داد. درب كامیون ها نمی تواند تحت هیچ نوع مجوزی از زمان بررسی و پلمب در تركیه تا زمان تخلیه در انبارهای سازمان ملل متحد و شركای آن در شرق و غرب حلب باز شود.
ب. سازمان هلال احمر عربی سوریه (یا هر نهاد مورد توافق دیگر) در اولین فرصت ممكن دو ایست بازرسی (در مناطق توافق شده) مستقر می كند تا پیش از استقرار ایست های بازرسی اصلی توسط دفتر سازمان ملل متحد برای پروژه های خدماتی (UNOPS) بررسی كند كه تنها كامیون های بازرسی شده توسط هیات نظارت در جاده تردد كنند و پلمب درب كامیون ها شكسته نشده باشد. یك واحد متشكل ازحداكثر 20 نیروی مسلح در هر شیفت كاری كه مورد تایید دولت و معارضان باشد، وظیفه تامین امنیت نیروهای هلال احمر را به ترتیب در دو انتهای غربی و شرقی جاده كاستلو بر عهده خواهد داشت. سازمان ملل (از دور یا نزدیك) بر فعالیت تمامی پرسنل مستقر در ایست های بازرسی نظارت خواهد كرد. این ایست های بازرسی دراولین فرصت ممكن به نیروهای مستقل بین المللی تحت هدایت UNOPS (یا هر نهاد مورد توافق دیگر) تحویل داده خواهد شد. ایست های بازرسی بین المللی برای تردد بدون محدودیت و تدریجی تمامی كاروان های كمك های بشردوستانه، بازرگانی وغیرنظامی درجاده كاستلو و نیز اطمینان از عدم استفاده از این جاده برای انتقال تسلیحات مورد بهره برداری قرار خواهد گرفت. این مراحل زمانی كه مسئولان ایست های بازرسی با همفكری سازمان ملل متحد و دو طرف، شرایط را برای تردد امن و منظم مناسب ارزیابی كنند، به سرعت اجرایی خواهد شد.
پ. همزمان با استقرار ایست های بازرسی هلال احمر (یا هر نهاد مورد توافق دیگر) كه در پاراگراف سوم بخش 'ب' به آن اشاره شده است، نیروهای حامی دولت و واحد های نظامی معارض به طور همزمان از جاده كاستلو عقب نشینی می كنند و این منطقه یك منطقه غیرنظامی تلقی خواهد شد.
نیروهای دولتی باید :
- تسلیحات سنگین نظیر خودروهای جنگی زرهی و پیاده نظام (به غیر از مدل های BTR-60 و BMP-1 بدون ATGM)، تانك ها، توپخانه و خمپاره انداز را تا فاصله سه هزار و 500 متری شمال جاده عقب ببرند.
- تیربار های سنگین نظیر BTR-60 و BMP-1 بدون ATGM را تا فاصله دو هزار و 500 متری شمال جاده عقب ببرند.
- تمامی نیرو های خود به غیر از آنهایی كه در قرارگاه های دیده بانی مستقر هستند را تا فاصله یك كیلومتری شمال جاده عقب ببرند. نیروها باید تنها تسلیحات و تیربار سبك به همراه داشته باشند.
- تمامی تسلیحات، تجهیزات و نیروهای بخش جنوبی جاده را تا فاصله 500 متری عقب ببرند.
- حداكثر دو قرارگاه دیده بانی در فاصله حداقل 500 متری از جاده كاستلو برپا كنند. محل قرارگاه ها با توجه به وضعیت منطقه مورد توافق قرار خواهد گرفت. حداكثر 15 نفر مجهز به تجهیزات نظارتی و سلاح سبك برای مقاصد دفاعی مجاز به استقرار خواهند بود.
- مانع تردد كاروان های كمك های بشردوستانه، غیرنظامی و بازرگانی در جاده كاستلو نشوند.
- مناطق تخلیه شده از نیروهای معارض را تصرف نكنند و مواضع خود را در منطقه غیرنظامی مستقر نكنند. قرارگاه های دیده بانی مستثنی هستند.
گروه های معارض نیز متقابلا موظف به اجرای اقدامات ذیل هستند :
- معارضان در انتهای شرقی جاده كاستلو متناسب با عملكرد واحد های شبه نظامی كرد واكنش نشان خواهند داد ؛ چنانچه كردها در منطقه شمال جاده كاسترو مستقر باشند، معارضان موقعیت خود را حفظ می كنند. در صورتی كه كردها 500 متر از شمال جاده كاستلو عقب نشینی كنند، منطقه تخلیه شده به عنوان منطقه غیرنظامی تلقی خواهد شد و معارضان هم باید 500 متر از شمال جاده عقب بروند.
- در انتهای غربی جاده كاستلو (خط واصل شمال جاده و مجتمع تجاری كاستلو) عقب نشینی نیروهای معارض مشابه عملكرد تشریح شده برای نیروهای حامی دولت است.
گروه های معارض كه در منطقه 'سی و یك – پانزده' از نقشه تهیه شده توسط روسیه تا مجتمع تجاری كاستلو مستقر هستند، باید :
- تسلیحات سنگین نظیر خودروهای جنگی زرهی و پیاده نظام (به غیر از مدل های BTR-60 و BMP-1 بدون ATGM)، تانك ها، توپخانه و خمپاره انداز را تا فاصله سه هزار متری شمال جاده عقب ببرند.
- مسلسل های BTR-60 و BMP-1 بدون ATGM را تا فاصله دو هزار و پانصد متری شمال جاده عقب ببرند.
- همه نیروهای خود را كه تنها به سلاح های كوچك و سبك مجهزند، هزار متر به شما ببرند.
- باید در طول جاده میان مجتمع تجاری كاستلو و میدان لیرمون همراه با سلاح هایشان عقب نشینی كنند و 500 متر به شمال جاده كاستلو بروند. این كار، همتراز عقب نشینی 500 متری نیروهای دولتی در جنوب جاده كاستلو است.
- مانع كاروان های كمك های بشردوستانه، غیرنظامی و بازرگانی در جاده كاستلو نشوند.
- مناطقی را كه نیروهای دولتی تخلیه كرده اند و منطقه غیرنظامی را اشغال نكنند. قرارگاه های دیده بانی مستثنی هستند.
- نیروهای معارض از هیچ تلاشی برای جلوگیری از ورود نیروهای جبهه النصره به منطقه غیرنظامی فروگذار نكنند.
ت. هر شهروند سوری از جمله معارضان به همراه سلاح های خود می توانند حلب را از طریق جاده كاستلو ترك كنند. هیچ آسیبی به آنان وارد نمی شود و باید بتوانند مقصد خود را انتخاب كنند. نیروهای معارض كه می خواهند با سلاح هایشان حلب را ترك كنند، باید زمان این كار و شمار نیروها و سلاح هایشان را پیشاپیش با نمایندگان سازمان ملل هماهنگ كنند. آسیبی به غیرنظامیان و معارضانی كه تابع آتش بس باشند و در حلب بمانند، وارد نخواهد آمد.
ث. ایالات متحده و روسیه به هرگونه نقض آتش بس در منطقه غیرنظامی رسیدگی خواهند كرد. در صورت نفوذ جبهه النصره به منطقه غیرنظامی پس از تاسیس مركز عملیات مشترك، آمریكا و روسیه طبق مفاد قید شده عمل خواهند كرد.
ج. در روز 'ر' نیروهای دولتی و معارض در الراموسه دسترسی امن، بی مانع و پایدار به كمك های بشردوستانه را به شرق و غرب حلب امكان پذیر می كنند. آنها همچنین به ترابریِ بازرگانی و تردد خودروها در جاده خان طومان در الراموسه كمك می كنند و در هماهنگی با سازمان ملل متحد، راهكاری را برای جلوگیری از ایجاد مانع در مسیر یاد شده تنظیم خواهند كرد. برای این منظور، كارگروهی فنی از دو طرف و سازمان ملل چهار روز پس از آغاز آتش بس تشكیل خواهد شد. تحویل كمك های بشردوستانه، طبق مفاد آتش بس و روند كار سازمان ملل و در هماهنگی با نماینده سازمان ملل متحد انجام می شود. نه نیروهای معارض و نه نیروهای دولتی به مناطقی كه در 'نقشه ضمیمه' طبق طول و عرض جغرافیایی تعیین شده است (و از این پس 'ناحیه' نامیده می شود) حمله نخواهند كرد. نیروهای معارض و نیروهای دولتی برای گرفتن زمین های 'ناحیه' تلاشی نخواهند كرد.
4 – طرف های درگیر به اطلاع یكدیگر می رسانند كه با تعهدات قید شده درباره مركز عملیات مشترك، موافقند. این موافقت، مناطقی كه ارتش سوریه نباید در آنها به جز برای پروازهای غیررزمی، عملیاتی انجام دهد و نیز مناطقی كه دو طرف باید در آن ها علیه جبهه النصره اقدام كنند را هم شامل می شود.
5 – دو طرف پس از آنكه تمهیدات پاراگراف های 1 تا 4 (به استثنای ایست های بازرسی UNOPS و ترابری در جاده كاستلو و اعمال ساز و كارهای نظارتی در پاراگراف سوم) را با تفاهم اجرا كردند و دستكم هفت روز از آتش بس گذشت، تاسیس مركز عملیات مشترك را اعلام می كنند.
پیوست:
- دو طرف، كارهای مقدماتی برای مركز عملیات مشترك را از روز 'ر' آغاز می كنند. این كارها، شامل رایزنی های اولیه و اشتراك گذاری اطلاعاتِ لازم برای تفكیك زمین های تحت كنترل جبهه النصره و گروه های معارض است. فرآیند جامع تعیین خطوط مرزی، پس از تاسیس مركز عملیات مشترك توسط كارشناسان انجام خواهد شد. دیگر مقدمات لازم در این رابطه همچنین شامل موارد زیر است: تبیین جزئیات میان مدت و بلند مدت ؛ تعیین راهكارهای عملی لازم در هماهنگی با آنچه پیشاپیش توافق شده است ؛ تصمیم گیری درباره اصلاحاتی مطابق با مفاد آتش بس كه موجب تسریع اجرای توافق شود.
- هر دو طرف در فاصله بین روز 'ر' و تاسیس مركز عملیات مشترك، هدف های عملی علیه جبهه النصره و داعش را مشخص می كنند. همزمان با حمله های آمریكا و روسیه در هماهنگی با مركز عملیات مشترك، همه حمله های هوایی سوریه چه با هواپیما و چه با بالگرد در مناطق مشخص شده در آتش بس، متوقف خواهد شد.
- دولت و گروه های معارض مشمول آتش بس باید در روز 'ر' تعهد خود را به آتش بس اعلام كنند. با هرگونه نقض آتش بس، پیش یا پس از تاسیس مركز عملیات مشترك، به شیوه هایی كه در بیانیه مشترك 22 فوریه 2016 و نیز دستورالعمل های عملیاتی استاندارد برای پشتیبانی از ترك مخاصمه مورخ 28 مارس 2016 توافق شده است، برخورد خواهد شد.
- دو طرف متعهدند كه استقرار دفتر سازمان ملل برای پروژه های خدماتی را در جاده كاستلو مطابق آنچه در پاراگراف '3' بند 'ب' آمده است، تسریع كنند.
- روز 'ر' از دوشنبه 12 سپتامبر ساعت 19 به وقت دمشق آغاز خواهد شد.
- هر كدام از طرف ها حق دارد اگر به این نتیجه رسید كه مفاد آتش بس اجرا نمی شود، از آن خارج شود.
اروپام ** 9386 ** 9163 **1859
مترجمان : مهران معینی جم، زمان رضا خانی**انتشاردهنده عزیز موسوی