موج‌هاي فرهنگ و دوستي كردستان در سواحل خزر

هفته نامه سيروان چاپ سنندج در جديدترين شماره خود و در مطلبي با عنوان 'موج‌هاي فرهنگ و دوستي كردستان در سواحل خزر' به بررسي دستاوردهاي برگزاري هفته فرهنگي كردستان در انزلي پرداخته است.

در ادامه اين مطلب به قلم فيض‌الله پيري آمده است: ايرانياني كه بعد از ظهر روزهاي بيستم تا بيست و ششم شهريور ماه، منطقه ي آزاد انزلي رابراي گذراندن ساعتشان انتخاب مي كردند، برنامه هاي متفاوت فرهنگي را براي نخستين بار در اين منطقه تجربه مي كردند؛ تجربه اي كه از حس مشترك شادي و زيبايي و عرفان و ديدن سوغات ها و لباس و غذا و صنايع دستي كردستان شكل مي گرفت. كردستان همه اين زيبايي هاي فرهنگي و مردم شناسانه را به سوغات آورده بود تا به ايرانيان ديگر ارائه كند. هفته اي فرهنگي كه لبخند را بر لبان حاضران شناند، هيجان و شادي آفريد، خاطره ي زيبا در ذهن ماندگار كرد و و زيبايي و صلح دوستي و فرهنگ اصيل كردستاني ها به ديگر ايرانيان معرفي كرد.
هفته فرهنگي استان ها با توافق مناطق آزاد تجاري كشور با وزارت كشور انجام مي شود و كردستان با انرژي و آمادگي خاص پيشتاز و آغازگر اين برنامه ها بود. آن گونه كه مسئولان مناطق آزاد مي گويند، سالانه دو تا سه استان برنامه هاي فرهنگي را در منطقه ي آزاد انزلي ارائه مي كنند. اين منطقه كه در 20 كيلومتري شهر انزلي قرار دارد، بخش تجاري و گردشگري آن شامل مراكز بزرگ خريد و گردشگري در سواحل خزر است كه زمينه و پتانسيل اين را دارد تا يك روز كامل را با لحظات شادي و آرامش در اذهان هر خانواده ثبت كند.
هفته فرهنگي كردستان كه در قالب جشنواره ترنم دريا و در فضاي باز و در كنار مراكز تجاري و تفريحي برگزار شد، اين شانس را به مسافران و و شهروندان و كاركنان محلي را داد تا با بخشي از فرهنگ كردستان آشنا شوند و زيبايي هاي سرزمين تمدن و تاريخ و موسيقي را از نزديك ببينند. در هفته فرهنگي كردستان گروه هاي دف نوازي، نواي آسماني طريقت هاي عرفاني را طنين انداز كردند. گروههاي هه لپركي، سماع شادي آفرين و زيبا شناسانه توام با موسيقي سازدهل و سرنا ارائه دادند، گروههاي موسيقي با نغمات محلي كردي شورآفريني كردند و دسته هاي تئاتر خياباني نيز مردم را حول خود جمع كردند. اين در حالي بود صندلي ها در دوسوي خيابان گونه غرفه هاي صنايع دستي، پوشاك، خوراك و آش هاي محلي و صنايع دستي و گردشگري چيده شده بودند تا جمعي در ميان فرهنگ غني كردستان پوشيده شوند و حلقه فرهنگ كردستان آنها را به آغوش گيرد. استقبال از برنامه هانشان داد كه فرهنگ كردستان آشناي گم شده اي بود تازه پيدا شده و اينك مي توان از اين ديدار فرهنگي شكفت و شگفت زده شد، خوشحال شد. كردهايي كه به صورت اتفاقي از مناطق مختلف ايران از استانهاي شمالي تا گنبد كاووس و قزوين و مناطق كردنشين در اين برنامه شانس حضور پيدا كرده بودند، از ديدار هم نژادان خود شكفته و بويژه بعضا به هنگام اجراي نغمات موسيقايي و عرفاني كردستان اشك شوق و شادي مي ريختند و يا از شادي سرو پا نمي شناختند. برخي ديگر ايرانيان از جمله يك شهروند اصفهاني گفت: كردستان و نغمات عرفاني و فلسفي آن براي ما بسيار ارزشمند است و ايران آن را از دل و جان دوست دارد و بايد پاس بدارد. به گواه غرفه داران نمايشگاه صنايع دستي و خوراكهاي محلي كردستان، استقبال مردم رضايتبخش بوده اگرچه طبيعي است پاپدشي مانند «كلاش هورامان» در اين منطقه فروش كمتري داشته باشد. اما اكثر غرفه داران معتقدند كه اسكان و پذيرايي و ميزباني بندر انزلي و همكاري آنها با مجموعه نمايشگاه در حد بالايي بوده، اگرچه تبليغات محيطي لازم در سطح شهر و اطراف منطقه ي آزاد صورت نگرفته بود. با اين حال شركت كنندگان هدف اصلي خود را معرفي فرهنگ كردستان به ديگر ايرانيان را اصل موضوع قلمداد مي كنند كه هنوز براي بسياري از ايرانيان اين زيبائي ها ناشناخته مانده است و چه بجا استاندار كردستان در سخنراني افتتاحيه تاكيد كرد كه براي شناخت ايران، بايد كردستان را شناخت و بدون شناخت كردستان، شناخت ايران ممكن نيست.

** هفته فرهنگي در همگرايي ملي موثر است
استاندار كردستان اما در نشست مقدماتي با رئيس منطقه ي آزاد انزلي و همكارانش و پيش از آغاز رسمي آيين افتتاحيه گفت: برگزاري هفته فرهنگي كردستان در بندر انزلي فرصت مغتنم و مناسبي براي معرفي فرهنگ و هنر كُردي است كه در همگرايي ملي نيز موثر است.
عبدالمحمد زاهدي ابراز عقيده كردكه منطقه آزاد تجاري و صنعتي بانه و مريوان اگر اجرايي شود استان كردستان از نظر صنعتي و تجاري رونق پيدا مي كند.
به گفته وي، دو شهر از نظر گردشگري نيز جز دو شهر زيبا و با اهميت كردستان است. زاهدي افزود: مطالعات طرح منطقه آزاد بانه و مريوان 10 سال پيش آغاز شده بود اما به هر دليلي مسكوت ماند كه بعدا در دولت يازدهم فعال و مطالعات آن بروز و محدوده آن مشخص شد. نيز او گفت: اين طرح در دولت و همچنين كميسيون اقتصادي مجلس مصوب شد و قرار است مهر سال جاري به صحن علني مجلس برود.
زاهدي به تشريح مزيت هاي منطقه آزاد بانه و مريوان پرداخت و گفت: اين طرح در محدوده دو مرز رسمي باشماق مريوان و سيرانبند بانه قرار دارد. وي با بيان اينكه مرز سيرانبند دو ماه گذشته گشايش يافته است، افزود: در مرز باشماق مريوان سالانه تا شش ميليون دلار ترانزيت كالا صورت مي گيرد.
استاندار كردستان گفت: وسعت منطقه آزاد بانه و مريوان كه دو منطقه منفصله با مديريت واحد است، هشت هزار و 300 هكتار است.
وي بيان كرد: در اين منطقه همچون شمال زمين از ارزش زيادي برخوردار است چون زمين ها عمدتا جنگل، مرتع و يا كشاورزي است.

** انزلي حامي منطقه‌ي آزاد مريوان-بانه
رئيس منطقه آزاد بندر انزلي نيز در اين نشست گفت: هفته آينده ديداري با 13 نماينده استان گيلان در مجلس شوراي اسلامي داريم كه با آنها براي راي آوردن منطقه آزاد بانه و مريوان رايزني مي كنيم. رضا مسرور گفت: منطقه آزاد انزلي تنها منطقه آزاد در شمال كشور است كه مساحت آن 9 هزار و 400 هكتار است.
وي اظهار كرد: در حال اجراي طرح توسعه اي به نام بندر كاسپين در اين منطقه هستيم كه هدف از آن تجارت با روسيه و كشورهاي حاشيه درياي خزر است.
به گفته وي اين طرح از سال 90 تا 92 متوقف بود اما در سال 93 با توان بخش خصوصي و سرمايه گذاري 300 ميليارد توماني آغاز شده است.
وي با اشاره به اينكه در اين طرح 22 پُست اسكله پيش بيني شده است، اظهار كرد: دو هزار مليارد تومان ديگر براي اتمام اين طرح نياز است.
مسرور با بيان اينكه دو قوم گيلك و كُرد هم از نظر زبان وهم از نظر ظاهر شباهت هاي زيادي دارند، ابراز اميدواري كرد كه اين هفته فرهنگي موجب ارتباط بين دو استان گيلان و كردستان و مردمان آنها شود.
استاندار كردستان در اين سفر كه به مناسبت هفته فرهنگي استان كردستان در بندر انزلي صورت گرفته است به همراه معاونين از طرح هاي توسعه اي و گردشگري بندر انزلي نيز ديدار كرد.

** ديپلماسي فرهنگي در اولين هفته‌ي فرهنگي به نام كردستان
مديركل فرهنگي و ارشاد اسلامي استان كردستان آغازگر رسمي برنامه هاي هفته فرهنگي كردستان در بندر انزلي بود. حجت الاسلام رحيم جعفري با تجليل از جايگاه تاريخي و فرهنگي كردستان و با نام بردن از برخي خانواده هاي هنرمند كردستاني كه تاثير زيادي در عرصه ي فرهنگ و هنر ايراني داشته بند، گفت: برگزاري نخستين هفته فرهنگي استانها به نام كردستان آغازي است براي ديپلماسي فرهنگي داخلي و بايد در صحنه هاي فرهنگي توانمندي هاي فرهنگي همه مناطق ايران را معرفي كنيم. وي ادامه داد: هفته هاي فرهنگي استان هاي ديگر در كردستان، كيش ، قشم و تهران هم در آينده انجام خواهد داد وي با اشاره به اينكه آخرين هفته فرهنگي كردستان در دولت رئيس جمهور اصلاحات برگزار شد، گفت: در دوساله دولت تدبير و اميد با رويكردهاي اساسي فضاي باز فرهنگي و واگذاري امور فرهنگي به متوليان اصلي آن در استان كردستان حدود 51 درصد رشد كمي در حوزه هاي مختلف تئاتر ، سينما ، مراكز فرهنگي هم توليد و هم اجرا داشتيم و 67 درصد رضايتمندي ازمردم دربرنامه هاي فرهنگي دركردستان انجام شد.

** شش منطقه‌ي آزاد ميزبان هفته‌هاي فرهنگي استان‌ها
حجت الاسلام محمد علي زم ، چهره ي نام آشناي حوزه ي فرهنگ و معاون فرهنگي سازمان مناطق آزاد نيز در آيين افتتاحيه به اختصار سخن گفت. او گفت: افراد جامعه با قرار گرفتن دركنار هم و دريك تبادل انساني توليد فرهنگ مي كنند. وي افزود: فرهنگ ها تمدنها را مي سازد و زير بناي تمدن ها قرار مي گيرد.
زم در ادامه خاطر نشان كرد: ايران ما سرشار از قوميت ها و طوائف و مليت ها و بومها و اقوامي است كه هركدام براي خود داراي فرهنگ هاي مقتدري هستند كه ايجاد كننده تمدنها بوده و همه اين موفقيتها بر بال هاي ايرانيت و اسلاميت قراردارند و ايران مي تواند با فرهنگ هاي غني كه در ميان اقوام خود قرار دارد حرفهاي موثر و اثرگذار براي تغيير رويكرد جهاني بدون از خشونت و پر از مهر و مودت و انسان دوستي و انسان مداري داشته باشد.

** كردستان‌شناسي مقدمه ايران‌شناسي
استاندار كردستان هم در آيين افتتاحيه هفته ي فرهنگي كردستان در منطقه ي آزاد انزلي سخن گفت. نگته ي قابل توجه در سخنانه زاهدي اشاره او به ضرورت كردستان شناسي براي شناخت ايران بود. او به تاكيد گفت: كردستان را بايد شناخت تا ايرن را بشناسيم. اگر كردستان را نشناسيم ايران را نشناخته ايم.
استاندار كردستان گفت: برگزاري هفته هاي فرهنگي عامل هم افزائي وحدت ملي در كشور است و فرهيختگان استان كردستان همواره بر اعتلاي ايران تلاش كرده اند
زاهدي افزود: اقوام ايراني نيازمند شناخت متقابل هم هستند و برگزاري هفته هاي فرهنگي در كنار هم افزائي وحدت ملي موجب اقتدار فرهنگي و هنري كشور در عرصه هاي مختلف ملي و بين المللي مي شود.
وي با بيان اينكه براي شناخت بهتر اقوام ايراني بايد فرهنگ، هنر و منطقه كردستان را نيز شناخت اضافه كرد: فرهنگ و هنر ايران از مجموعه قوم هاي مختلف تشكيل يافته و در اين بين كردها اصيل ترين قوم آريائي هستند.
زاهدي گفت: استان كردستان داراي شخصيت هاي فرهنگي و هنري بزرگي است و ابراهيم يونسي از مترجمان بزرگ كشور از جمله اين فرهيختگاني هستند كه همواره براي اعتلاي فرهنگي ايران تلاش كرده اند. وي اضافه كرد: غنا و گستردگي فرهنگي كردستان در بين استان هاي كشور كم نظير است و امكانات گردشگري اين استان آماده پذيرائي از همه مردم ايران در فصل هاي مختلف سال است.
اشتراكات فرهنگي گيلان و كردستان فراوان است
مديرعامل سازمان منطقه آزاد انزلي از ديگر سخنرانان آيين افتتاحيه هفته فرهنگي كردستان در انزلي بود. رضامسرور با بيان اينكه استانهاي گيلان و كردستان داراي اشتراكات تاريخي و فرهنگي متعددي مي باشند، برگزاري چنين مراسم هايي را منشاء خير ارزيابي نمود و گفت: چراكه با افزايش برنامه هاي فرهنگي از اين دست، مردم با فرهنگ و آداب و رسوم قومي و قبيله اي ساير استانها بيشتر آشنا مي شوند.
او گفت: برگزاري هفته فرهنگي استان كردستان در راستاي تفاهم نامه منعقده ميان اين سازمان و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي است كه براي نخستين بار برپا مي شود.
رضا مسرور در مراسم افتتاحيه هفته فرهنگي استان كردستان كه به ميزباني منطقه آزاد انزلي برگزار شد، با بيان اينكه آثار تاريخي و ميراث فرهنگي علاوه بر ميراث ملي مي تواند داراي ارزش اقتصادي و موجب افزايش درآمد ملي و منطقه اي باشد، افزود: برگزاري هفته هاي فرهنگي موجب آشنايي با آداب و رسوم نقاط مختلف كشور مي شود.
رئيس هيات مديره و مديرعامل سازمان منطقه آزاد انزلي افزود: برگزاري هفته فرهنگي استان كردستان در راستاي تفاهم نامه منعقده ميان اين سازمان و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي است كه براي نخستين بار برپا مي شود.

** سخنان تاثيرگذار قطب‌الدين صادقي هنرمند نام آوازه ايران
قطب الدين صادقي از هنرمندان نام آوازه كردستان در عرصه تئاتر و تلويزيون از سخنرانان شب فرهنگي اورامان در هفته فرهنگي كردستان در انزلي سخنان تاثير گذار پيرامونت فرهنگ و تاريخ اورامان ايراد كرد. او از جمله با تشريح مختصر شرايط جغرافياي طبيعي اورامان، گفت گفت: در كنار اهميت پنانسيل هاي طبيعي آنچه حايز اهميت است، آنچيزي است كه كردها در طول تاريخ آفريدند و يكي از اين ويژگيهاي حيرت انگيز كردستان زبان و ادبيات است..
صادقي با اشاره به اينكه زبان و ادبيات تنها ميراث ماندگار كردها نيست، ادامه داد: از ديگر زيبايي هاي كردستان معماري منحصر بفرد آن است كه با توجه به شرايط جغرافيايي در مناطق مختلف كردستان در انطباق خارق العاده با طبيعت حيرت انگيز كردستان بهترين و زيباترين فضاي زيستي ممكن را خلق كرده است.
وي با ذكر اين نكته كه هورامان به عنوان بارزترين و زيباترين نوع تطبيق معماري كردستان با ذوق، مصالح و معماري داخلي است، ييان كرد: ارزش و جايگاه معماري اين منطقه در يونسكو ثبت شده است.
وي را تاكيد بر اينكه علاوه بر ادبيات و معماري، يافته ها و ابداعات مردم كردستان نيز شايان توجه است، گفت: بارزترين اين ابداعات موسيقي مردم كردستان است كه موسيقي منحصر بفرد برآمده از جغرافيا و تاريخ وام گرفته شده از ويژگي هاي نژادي و باوري مردمان كرد است.
او موسيقي كردستان موسيقي را، معنوي، رازآلود و قابل تامل تحليل كرد و گفت: موسيقي كردستان به بسياري از نيازهاي معنوي زمان خود در مكانها و زمانها مختلف پاسخگو بوده است.
صادقي با بيان اينكه توليد صنايع دستي از ديگر مزيت هاي منحصربفرد كردستان است، اظهار كرد: صنايع دستي كردستان با توجه به نيازهاي زندگي مردم و متناسب با فصول و شرايط جغرافيايي دشت و كوه خلق شده است.
وي با يادآوري اين نكته كه آنچه به عنوان صنايع دستي كردستان از آن ياد مي شود حيرت انگيز است، افزود: صنايع دستي كردستان در طول گذر زمان حيات خود را حفظ كرده و به رغم تمام نوآوري تحميلي غرب هنوز هم مداومت تاريخي و فرهنگي خود را در زندگي مردم جاري و ساري ساخته است.
صادقي مكمل تمام ويژگي هاي خاص كردستان را جشن ها و آيين هاي كردستان دانست و گفت: آيين و جشن هاي سنتي كردستان در قالب هماهنگي شگفت انگيز با طبيعت براي جهان بيني زندگي پاسخي را يافته هويت جمعي را صيانت و تضمين كرده است. وي گفت: آيين و مراسمات باعث شده است تا مردمان كردستان در يك معنويت بسيار عميق و به دور از توهم در قالبي خلاق و سرشار از ارزش هاي ديني و عرفاني، تكيه گاههاي معنوي، فلسفي و ارزشي مستحكمي را به وجود آورده است.
صادقي زيباترين خاستگاه ارزشي آيين ها را محافظت و صيانت از هستي در مقابل تهاجمات طبيعي و غير طبيعي دانست و تصريح كرد: سرزمين غني و پرارزش كردستان بارها مورد يورش و دست اندازي دشمنان قرار گرفته است.
وي با تاكيد بر اين نكته كه كردستان هرگز به جايي تهاجم نكرده است، گفت: مردمان سربلند كرد همواره دفاع كرده اند و در غالب موارد توانسته دشمنانش را شكست داده و درخود تحليل كند.
صادقي با اعلام اينكه تهاجم گاه در قالب تحميل عناوين مختلف همچون هجيج (به معناي تبعخ دست دوم) بوده است، توضيح داد
: هرچند اين تحميل ناخواسته صورت گرفت اما نبايد از خاطر دورداشت كه هرگز فرهنگ و جهان بيني ناشي از اين تهاجم نتوانست در حافظه و خاطر مردمان كرد نقش بندد.
وي ضمن ابراز خرسندي از راه اندازي هفته فرهنگي، خاطرنشان كرد: فعاليت هاي فرهنگي از اين نوع منجر به نشان دادن قدرت ابتكار و انديشه نياكان ما و وصل انديشه، اقتصاد و فرهنگ به ساير نقاط كشور مي شود.

** ضرورت معرفي پتانسيل‌هاي فرهنگي كردستان
مديركل استان هاي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي بر معرفي هرچه بيشتر پتانسيل هاي فرهنگي استان كردستان به ديگر ايرانيان تاكيد كرد.
محمد مهدي احمدي در سومين شب هفته فرهنگي كردستان كه با عنوان شب فرهنگ اردلان و كلهر در فاز تجارت و گردشگري منطقه آزاد انزلي برگزار شد، با اشاره به اينكه فلسفه برگزاري هفته هاي فرهنگي استان هاي كشور ايجاد انسجام و يكپارچگي است، گفت: ظرفيت هاي پنهان فرهنگي در كشور بايد به جهانيان معرفي شود.
وي افزود: استان كردستان امروزه به عنوان يكي از قطب هاي فرهنگي ايران محسوب مي شود و لازم است معرفي شايسته در اين زمينه صورت پذيرد. مدير كل استان هاي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي با بيان اينكه كردستان داراي فرهنگي غني و با اصالت است، اظهار داشت: استفاده از ظرفيت هاي فرهنگي كردستان مي تواند كمك شاياني به توسعه اين استان نمايد.
وي با تاكيد بر لزوم انتقال الگوهاي ايراني اسلامي به جوانان اظهار داشت: اينكه جوانان الگوهاي خود را از پيشينه تاريخي و فرهنگ غني ايراني اسلامي بگيرند بهترين راهكار براي مقابله با الگوهاي وارداتي است. مدير كل امور استانهاي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي بر بها دادن ظرفيت هاي فرهنگي استان ها و شهرستان ها تاكيدكرد و افزود: تمركز زدايي برنامه هاي فرهنگي يكي از سياست هاي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي است.
احمدي برگزاري هفته هاي فرهنگي را كاري ارزشمند خواند و گفت: متاسفانه الگوي متناسب با مسايل فرهنگي نداريم و اگر از زيست فرهنگي بايد از گذشته خود آگاه شويم و الگوهاي خود را از گذشتگان مي گيرند و اين مراسم ها فرصت مناسبي براي رسيدن به اين اهداف است.
احمدي با اشاره به اينكه امروز فرهنگ حرف اول را در جامعه مي زند نه قدرت اقتصادي و نظامي تاكيد كرد: فرهنگ مي تواند افكار عمومي را مديريت كند.

** هفته اي با برنامه‌هاي متفاوت فرهنگي
در هفته ي فرهنگي كردستان در بندر انزلي برنامه هاي متفاوتي برگزار شد. تجليل از مقام هنرمندمنداني چون قطب الدين صادقي، بهروز غريب پور و صديق تعريف از جمله ي اين برنامه ها بود. علاوه بر اين سه هنرمند، دكتر اسعد اردلان نيز از سخنرانان اصلي اين مراسم بود. هنرمنداني چون سعدالله نصيري، عادل نادري( با گروه حميد حاصلي /ئاگرين)، كمال قادري،ايوب خوشاب، علاءالدين نباتي(گروه موكريان)، جلال داوودي(گروه بي سنور) به موسيقي زيباي كردي را در ساحل انزلي براي ايرانيان طنين انداز كردند. همچنين گروههاي مداحي و دف نوازي آواي قدسيان(پرويز مندمي) و اخوان(مسعود مرادي) موسيقي عرفاني و خانقاهي كردستان را عرضه كردند و گروه هلپركي پيشوا و 12 سواره مريوان حاضران را با بزمهاي شادي كردستان آسنا كردند. گروه آبيدر نير نيز چند نغمه ي سنتي كردستان اجرا كرد. در حوزه تئاتر خياباني، عبيد رستمي كاري با عنوان«بووكه بارانه» ارائه كرد و هيوا اسدبيگي از سقز«سونامي جوراب» را اجراي عمومي كردند. شب آخر هفته فرهنگي كردستان در انزلي طبق برنامه شب آخرهفته فرهنگي دكتر نجم الدين جباري سخنراني كرد و چند برنامه موسيقي و هلپركي و دف نوازي نيز اجرا شد.
هر يك ازشبهاي هفته فرهنگي كردستان با عناوين اردلان و كلهر، موكريان، اورامان، گروس، سارال و شب فرهنگ ليلاخ نامگذاري شده و برنامه ويژه اين حوزه هاي فرهنگي شهرستانهاي كردستان برگزار مي شد.
صنايع دستي و غذاهاي محلي و غرفه هاي گردشگري و البسه كردستان نيز از محورهاي اين هفته فرهنگي بود. استقبال از اين برنامه هاي بويژه در شبهاي موسيقي كردستان به گونه اي بود كه جاي نشستن براي عده اي باقي نمانده بود و برخي مهمانان ايستاده برنامه هاي را به نظاره مي نشستند. همچنين بسياري از شهروندان كرد ساكن شمال كه از اين برنامه اطلاع يافته بودند، خود را به محل برگزاري رسانده بودند تا با فرهنگي آبا و اجدادي و مسافران فرهنگي كردستان ديداري تازه كنند.
1904