۱۷ شهریور ۱۳۹۵،‏ ۱۴:۳۸
کد خبر: 82221670
۰ نفر
گركه (گرمك) كردستان محصولي بدون نياز به آبياري و سم پاشي

سنندج- ايرنا- همه ساله در اين فصل، بازارهاي ميوه و تره بار كردستان شاهد ورود انواع ميوه ها و محصولات تابستاني است كه يكي از اين محصولات خوشرنگ و بو خربزه محلي يا همان گركه ديم است كه با ورود به بازار در اين ايام با استقبال گرم مردم و مهمانان تابستاني اين استان رو برو مي شود.

به گزارش خبرنگار ايرنا، گركه ديم يك نوع خربزه محلي است كه به دو صورت ديم و آبي كشت مي شود كه نوع ديمي آن از طعم و رنگ و بوي خاصي برخوردار است كه در نوع آبي آن كمتر ديده مي شود.
زمان كشت گركه در مزارع كردستان همزمان با كشت انواع صيفي در اواخر ارديبهشت و اوايل خردادماه است كه در اين مدت بارش هاي بهاري به پايان رسيده و خاك داراي رطوبتي كم و تنها قابليت رويش گركه ديم دارد.
زمين مورد نياز كاشت گركه ديم بايد در فصل كشت بهاره شخم زده شود تا بذر علف هاي هرز آن رشد كرده و خاك رطوبت كافي از باران هاي بهاري را كسب كند و در فصل مناسب دوباره كشت شود.
به طور معمول گركه ديم بايد زماني كشت شود كه پس از كشت آن و حداقل تا قبل از رويش آن هيچ باراني نبارد تا سطح بالايي خاك را سفت نكند و جوانه ها به خوبي بتوانند از خاك سر درآورده و خاك هم رطوبت كافي براي رشد داشته باشد.
پس از رويش دانه ها ديگر بوته آن نيازي به آبياري ندارد و از رطوبت خاك و هوا، آب مورد نياز خود را تامين مي كند بوته در طول دو ماه رشد كافي كرده و پس از گلدهي، محصول آن شروع به رشد مي كند كه در ابتداي هر دانه محصولي كه در اصطلاح محلي به آن 'بروله' مي گويند به اندازه يك نخود بوده و سپس رشد كرده و بزرگ و بزرگتر مي شود.
در اين مدت گركه داراي طعمي بسيار تلخ بوده و تنها سطح پوست آن را مي توان خورد و قسمت گوشت و دانه آن بسيار تلخ است از هر بوته گركه به تناسب كوچكي و بزرگي آن بيش از 15 الي 20 گركه با شكل كروي و بيضي در اندازه هاي مختلف رشد مي كند سرشاخه هاي هر بوته كه به آن 'ترز' مي گويند، در چهار جهت رشد مي كند و گل مي دهد.
برخي از سرشاخه هاي بوته براي دريافت نور و هواي بيشتر با استفاده از بوته ساير گياهان و با پيچيدن در دور آنها از سطح زمين جدا شده و به رشد خود ادامه مي دهد.
در اواسط تابستان هواي اين منطقه تغيير پيدا مي كند و به دليل رطوبت هوا در شب هنگام و آفتاب روز گركه ديم كم كم شروع به رسيدن مي كند و اولين محصول با طعمي شيرين و پرآب به رنگ زرد طلايي در مي آيد.
به طور معمول در اولين برداشت ها از هر بوته تنها يك تا دو گركه برداشت مي شود كه اندازه هاي آن درشت بوده و هر دانه از 250 گرم تا يك كيلوگرم وزن دارد. در بين مردم محلي گركه ديم نيز داراي انواع مختلفي است كه طعم هاي متفاوتي دارند به عنوان مثال نوع 'گركه روشه' كه داراي پوستي خشن و خط خطي است، داراي طعم شيرين مايل به ترش است.
نوع شمامه اي خوش بو با طعمي شيرين و داراي پوستي صاف با راه راه هاي از بالا به پايين است خرچه، فاتي بور، كالكي سپي، مشهدي و قره خرچه نيز از ديگر انواع گركه است كه در مزارع به صورت ديم و در اندازه هاي مختلف كشت مي شود.
در اين فصل هنگام گذر از كنار مزارع گركه ديم، بوي خاص گركه هاي رسيده از فاصله صد متري به مشام مي رسد و گركه هاي زرد طلايي و مايل به سرخ از لاي بوته هاي سبز رنگ نمايان مي شود.
گركه نيز مانند خربزه در قسمت مياني خود داراي چهار رديف دانه است كه دانه هاي آن نيز پس از خشك شدن قابليت مصرف دارند و در صورت نگهداري در شرايط مناسب براي سال آينده نيز به عنوان بذر از آن استفاده مي شود.
كشاورزان هر روز صبح براي چيدن گركه ها به مزارع مي روند و پس از برداشت، آنها را براي فروش به شهرها مي آورند و در برخي موارد خريداران شهري نيز در جستجو گركه ديم به مناطق روستايي مي روند و در سر زمين گركه ها را از كشاورزان مي خرند.
گركه ديم تنها محصول صيفي اين منطقه است كه بدون هيچ آبياري و كود شيميايي رشد مي كند و به همين خاطر اين ميوه خريداران ويژه اي دارد و مردم شهر و روستا با اشتياق خاصي آن را خريداري و مصرف مي كنند.

** كاشت گركه نيازمند حمايت جهاد كشاورزي است
يكي از كشاورزان روستاي نجنه شهرستان بانه كه هر ساله در بخشي از زمين كشاورزي خود گركه مي كارد، گفت: به دليل سود اقتصادي كم در مقايسه با ساير محصولات، كشت گركه ديم در بين كشاورزان اين روستا جايگاه چنداني ندارد.
مصطفي احمدي افزود: در فصل برداشت گركه كه همزمان با رسيدن ساير ميوه ها در منطقه است، كشاورزان محصول خود را با قيمت بسيار نازلي به دلالان مي فروشند كه اين مقدار تنها شامل هزينه چيدن محصول هم نمي شود.
وي اضافه كرد: با توجه به اينكه اين محصول پس از برداشت كمتر از دو هفته ماندگاري دارد، لازم است كه كشاورزان خريداراني را قبل از شروع برداشت پيدا كنند.
او از عدم حمايت مسئولان براي يافتن بازارهاي فروش در خارج استان در راستاي حمايت از كشاورزان اين بخش انتقاد كرد و گفت: تاكنون هيچ تلاشي در اين زمينه صورت نگرفته و گركه ديم ناشناخته باقي مانده است.

**
كارشناس زراعت سازمان جهاد كشاورزي كردستان هم گفت: هر ساله در اين استان در مجموع بيش از 13 هزار و 485 هكتار به كشت صيفي و سبزيجات اختصاص يافته است.
عبدالسلام جعفري افزود: از اين مقدار در بيش از هشت هزار و 800 هكتار سيب زميني به صورت آبي و يك هزار و 465 هكتار گرمك به صورت ديم كشت مي شود.
وي اضافه كرد: به طور ميانگين از هر هكتار از مزارع گرمك كردستان بيش از 5.5 تُن محصول برداشت مي شود و ميزان توليد سالانه استان بيش از هشت هزار تُن است.
وي اظهار كرد: علاوه بر گرمك برخي صيفي جات ديگر در اين استان از جمله هندوانه، آفتابگردان و ذرت نيز به صورت ديم كشت مي شود.
هم اكنون گرگه با توجه به نوع و اندازه كوچكي و بزرگي آن به قيمت 15 هزار ريال تا 25 هزار ريال به فروش مي رسد و در بازار شهرهاي مختلف استان در مغازه هاي ميوه فروشي و فروشندگان دوره گرد به فروش مي رسد.

**خواص طبيعي گركه يا خربزه
باعث دفع مواد زايد و سموم موجود در خون شده و به فعاليت و شستشوي مثانه و كليه ها كمك كرده و از احتباس ادرار و سنگ مجاري ادرار جلوگيري مي كند و به واسطه آب زياد، مواد قندي را فوري جذب خون كرده به همين سبب باعث بالا رفتن قند خون و رفع خستگي و گرمازدگي مي شود.
اين خربزه به دليل مواد فيبري و وجود طعم و اسانس هايي كه دارد، يك محرك قوي شيميايي براي دستگاه گوارش است و مصرف آن براي مبتلايان به نقرس، رماتيسم، بواسير و به خصوص براي كساني كه از يبوست رنج مي برند، بسيار توصيه مي شود چون اين ميوه تاثير خاصي در تخليه ميكروب و عفونت هاي موجود در روده ها دارد.
با توجه به مشكل كم آبي در سالهاي اخير و سرازير شدن انواع محصولات كشاورزي به بازارها كه براي توليد آنها از مواد شيميايي و انواع سموم مختلف بهره گرفته شده، شناسايي يك نوع محصول ديم و فاقد سموم و مواد شيميايي در فرايند توليد آن بايد مورد توجه بيشتر كشاورزان و مسئولان قرار گيرد.
شناساندن اين محصول به عنوان يك محصول ارگانيك و مفيد براي سلامتي شهروندان با برگزاري جشنواره ها و نشست هاي تخصصي، يافتن راهكارهاي مناسب براي ترغيب بيشتر كشاورزان براي كاشت اين محصول، يافت بازارهاي داخلي و خارجي و ايجاد صنايع تبديلي براي نگهداري و بسته بندي اين محصول از جمله راهكارهاي مناسب براي گسترش كشت اين محصول در اين منطقه است.
استان كردستان يك ميليون و 120هزار هكتار زمين زراعي دارد كه سالانه بيش از سه ميليون تُن انواع محصولات زراعي، باغي و دامي در استان توليد مي شود.
بيش از 120 هزار بهره بردار در بخش هاي مختلف كشاورزي در استان كردستان مشغول به فعاليت هستند.
3020/1904