سفر ظریف به آمریكای لاتین؛ كلید تحول تراز تجاری ایران با این منطقه

تهران- ایرنا- سفر وزیر امورخارجه جمهوری اسلامی ایران به آمریكای لاتین با هدف توسعه دامنه ارتباطات سیاسی- اقتصادی بویژه تقویت تعاملات تجاری با كشورهای این منطقه با اتكا به تولید درونزا و برونگرا در بخش خصوصی صورت گرفته است.

به گزارش ایرنا، «محمدجواد ظریف» وزیر امورخارجه جمهوری اسلامی ایران، پس از سفر به كشورهای اروپایی،‌ آسیایی و آفریقایی این بار آمریكای لاتین را برای رایزنی های دیپلماتیك و اقتصادی برگزید.
سفر 6 روزه ظریف به منطقه آمریكای لاتین كه از سی و یكم مردادماه آغاز شده است، در فضای پسابرجام و با توجه به سیاست های بالادستی نظام بویژه اقتصاد مقاومتی برای تولید درونزا و برونگرا رخ می دهد.
كشورهای مقصد سفر ظریف (كوبا، نیكاراگوئه، شیلی، اكوادور، بولیوی و ونزوئلا) از ظرفیت های فراوانی برای افزایش تعاملات مالی- بازرگانی و اجرای طرح های مشترك اقتصادی برخوردارند كه برای درك آن باید نگاهی به وضع تجارت خارجی ایران و سهم هر یك از این كشورها از این میزان انداخت. البته پیش از آن باید دید وضع تراز تجاری جمهوری اسلامی ایران چگونه است.
میزان تجارت خارجی ایران از آغاز امسال تا پایان مردادماه براساس تازه ترین آمار گمرك جمهوری اسلامی ایران، به 35 میلیارد و 817 میلیون دلار رسید كه صادرات غیرنفتی 19 میلیارد و 108 میلیون دلار (10.22 درصد افزایش در همسنجی با پارسال) و واردات در این مدت 16 میلیارد و 709 میلیون دلار (2.85 درصد كاهش در مقایسه با پارسال) بود.
از آنجا كه گمرك جمهوری اسلامی ایران تا لحظه انتشار این گزارش، جزییات مربوط به تجارت با كشورهای مختلف را در بازه چهار ماهه نخست ارایه كرده است بنابراین میزان تجارت خارجی كشور در این دوره ملاك قرار می گیرد.
از این رو بررسی آمار منتشر شده از سوی گمرك جمهوری اسلامی ایران نشان می دهد در چهارماه نخست امسال ارزش كل صادرات كشور 16 میلیارد و 288 میلیون و 696 هزار و 805 دلار و ارزش واردات به ایران 12 میلیارد و 281 میلیون و 885 هزار و 316 دلار بود.

** كوبا
در چهارماه نخست امسال ارزش صادرات كالای ایران به كوبا 21 هزار و 931 دلار بود كه در یك محموله شامل رادیاتور و قطعات مربوط به سواری، وانت و تراكتور كشاورزی از گمرك غرب تهران به آن كشور فرستاده شد.
پس از بررسی اطلاعات منتشر شده از گمرك جمهوری اسلامی ایران، هیچ اطلاعاتی درباره واردات از این كشور در دوره چهار ماهه به دست نیامد.
همچنین واردات پارسال از این كشور 194 هزار و 63 دلار و صادرات به كوبا یك میلیون و 504هزار و759 دلار بود.
بنابراین تراز تجاری ایران با این كشور در چهارماه نخست امسال همانند پارسال مثبت بوده است.

** نیكاراگوئه
چه در دوره چهارماهه امسال و چه پارسال، درباره واردات یا صادرات ایران و نیكاراگوئه هیچ اطلاعاتی از گمرك جمهوری اسلامی ایران یافت نشد.

** شیلی
صادرات به شیلی در چهارماه نخست امسال 130 هزار و 67 دلار بود كه از گمرك اصفهان در كاشان (كف پوش)، غرب تهران (دو سری كالا شامل كف پوش، فرش ها و دست بافته ها)، شهیدرجایی (پنج محموله شامل خرما، مربا، ژله، مارمالاد،‌پوره و خمیر میوه) و حوزه تجاری فرودگاه امام خمینی (ره) (500 كیلوگرم زرشك تازه) صادرات صورت گرفت.
در این دوره آماری درباره واردات از این كشور به دست نیامد بنابراین می توان نتیجه گرفت تراز تجاری ایران با این كشور مثبت بوده است.
این،‌ در شرایطی است كه پارسال یك میلیون و 26 هزار و 822 دلار به شیلی صادرات داشتیم. در برابر، 18 میلیون و 499 هزار و 682 دلار واردات (خمیرچوب شیمیایی، ماشین های غربالگر، پشم شانه زده، لعاب، سولفات پتاسیم،‌ ماهی، الیاف غیرسنتتیك و شیره ها و عصاره های نباتی) ثبت شد كه تراز تجاری را به سود شیلی رقم زد.

** اكوادور
درباره واردات یا صادرات ایران و اكودور نه در دوره چهارماهه امسال و نه پارسال، هیچ اطلاعاتی از گمرك جمهوری اسلامی ایران یافت نشد.

** بولیوی
در چهارماه نخست امسال صادرات ایران به بولیوی از گمرك كرمانشاه شامل قیر و آسفالت به ارزش 11 هزار دلار می شد. در این دوره هیچ كالایی از این كشور به ایران وارد نشد.
بر پایه بررسی گزارش های گمرك جمهوری اسلامی ایران،‌ پارسال ارزش صادرات به بولیوی 473 هزار و 794 دلار بود و درباره واردات از این كشور اطلاعاتی وجود نداشت.
بنابراین تراز تجاری ایران با این كشور در چهارماه نخست امسال همانند پارسال مثبت است.

** ونزوئلا
ارزش صادرات به ونزوئلا در چهارماه نخست امسال 488 هزار و 254 دلار بود كه از سه گمرك حوزه تجاری فرودگاه امام خمینی (چهار محموله شامل مكمل های دارویی، بازوهای انتقال نیرو و دسته محور، اجزا و قطعات بدنه سواری، وانت و تراكتور كشاورزی و كف پوش)، غرب تهران (اجزا و قطعات بدنه سواری، وانت و تراكتور كشاورزی) و شهیدرجایی (قیر و آسفالت) صورت گرفت.
با توجه به اینكه در این مدت وارداتی از ونزوئلا ثبت نشده، تراز تجاری ایران با این كشور مثبت است.
ایران پارسال از این كشور 11 هزار و 240 دلار واردات داشت و 85 هزار و 502 دلار كالا به آنجا صادر كرد و تراز تجاری را به سود خود رقم زد.

** وضع صادرات ایران به 6 كشور
با بررسی وضع تجارت خارجی ایران با 6 كشور آمریكای لاتین كه مقصد سفر وزیر امورخارجه قرار گرفته اند، می توان به ضعف ها و قوت های كنونی در این عرصه پی برد.
تحلیل آمار گمرك جمهوری اسلامی ایران نشان می دهد صادرات چهارماهه امسال به این كشورها در مجموع 651 هزار و 252 دلار بود كه ونزوئلا با 488 هزار و 254 دلار در جایگاه نخست، شیلی با 130 هزار و 67 دلار در رتبه بعدی، كوبا با 21 هزار و 931 دلار در رده سوم و بولیوی با 11 هزار دلار در جایگاه چهارم این فهرست قرار می گیرند.
جالب اینكه پارسال میزان صادرات به این 6 كشور 2 میلیون و 90 هزار و 877 دلار بود كه در آن دوره برخلاف چهارماه نخست امسال، به ترتیب شیلی، كوبا و بولیوی قرار داشتند و ونزوئلا به جایگاه چهارم رفته بود.
با توجه به فقدان اطلاعات مربوط به صادرات پارسال و چهارماهه امسال به نیكاراگوئه و اكوادور، این دو كشور در پایان فهرست دیده می شوند.

** وضع واردات ایران از 6 كشور
پس از بررسی آمار گمرك جمهوری اسلامی ایران، اطلاعاتی درباره واردات چهارماهه امسال از این كشورها به دست نیامد.
پارسال میزان واردات از این 6 كشور 18 میلیون و 704 هزار و 985 دلار بود كه همانند آمار مربوط به صادرات، به ترتیب شیلی و كوبا قرار داشتند اما در جایگاه سوم ونزوئلا به چشم می خورد و آماری درباره واردات از بولیوی ثبت نشده بود.
بولیوی نیز مانند نیكاراگوئه و اكوادور با توجه به فقدان اطلاعات مربوط به واردات پارسال در پایان فهرست قرار گرفت.

** دستاوردهای سفر به آمریكای لاتین
سفر وزیر امورخارجه جمهوری اسلامی ایران به منطقه آمریكای لاتین پس از دو بار تاخیر صورت گرفت؛ آن هم به دلیل آنچه ظریف سی و یكم مردادماه در مراسم ضیافت شام سفیر جمهوری اسلامی ایران در كوبا آنها را «تحولات منطقه پس از اعدام شیخ نمر و همچنین تغییرات در برزیل» توصیف كرد.
هدف این سفر دوره ای همانگونه كه مقام های وزارت امورخارجه اعلام كرده اند تقویت روابط سیاسی و اقتصادی و تحقق نگاه متوازن به همه كشورها و مناطق جغرافیایی در سیاست خارجی جمهوری اسلامی است.
«مجید تخت روانچی» معاون اروپا و آمریكای وزیر امور خارجه، سی ام مردادماه از این سفر به عنوان «آغاز فصلی تازه در روابط ایران و آمریكای لاتین» نام برد و اطمینان داد این سفر نه فقط در زمینه سیاسی به تقویت پیوندهای دو طرف كمك می كند، بلكه ثمرات ارزشمندی نیز در زمینه های اقتصادی به همراه خواهد داشت.
همان روز «بهرام قاسمی» سخنگوی وزارت امور خارجه، در بیانیه ای اعلام كرد: در كنار تقویت روابط با همسایگان و كشورهای اسلامی كه همواره از اولویت های سیاست خارجی كشورمان بوده، توسعه همه جانبه مناسبات با كشورهای آمریكای لاتین و آفریقایی نیز همیشه در دستور كار قرار داشته است.
وی افزود: در فضای مثبت ایجاد شده پس از توافق هسته ای در یك سال گذشته و با چشم انداز روشنی كه پیش روی ملت ایران قرار دارد، كارآفرینان و شركت های ایرانی می توانند از حداكثر ظرفیت های فنی، مهندسی، مالی، تجاری و تولیدی خود در خارج كشور استفاده كنند.
حضور دهها شركت ایرانی در سفرهای دوره ای وزیر امورخارجه به مناطق مختلف جهان از اروپا، آسیا و آفریقا تا آمریكای لاتین در همین چارچوب و با هدف صدور خدمات فنی- مهندسی و ترویج صادرات غیر نفتی به عنوان اهداف اقتصاد مقاومتی صورت می گیرد.
ظریف نیز در كوبا با اشاره به همین موضوع گفت: با توجه به اهمیت آمریكای لاتین به همه دوستان اطمینان می دهم وزارت امورخارجه از هر تلاش و همكاری و ارایه دیدگاه و نظر به بخش خصوصی خودداری نمی كند و معتقدیم فرصت فراهم است و موانع رفع شده و زمینه برای استفاده از فرصت ها مهیاست.
در این سفر نمایندگان بیش از 80 بنگاه بزرگ اقتصادی خصوصی و دولتی، كارآفرینان و تولیدكنندگان ایرانی، وزیر امورخارجه را همراهی می كنند.
اهمیت جایگاه بخش خصوصی در این سفر با توجه به نشست های تجاری برنامه ریزی شده در هر یك از این كشورها روشن است.
سهم نه چندان قابل توجه 6 كشور آمریكای لاتین در تجارت خارجی ایران با همراه ساختن سرمایه بخش خصوصی و روابط بازرگانان دو كشور با ابزار دیپلماسی قابل ارتقاست.
از سوی دیگر، با توجه به محدودیت كالاهای صادراتی به آمریكای لاتین، باید متنوع سازی صادرات به این كشورها با توجه به نیازهای بازار هر یك از آنها در دستور كار قرار گیرد.
چنانچه بخش خصوصی بر اساس بایسته های صحیح اقتصادی برای دستیابی به سود پایدار با توجه به مزیت های رقابتی خود به بازار كشورهای آمریكای لاتین وارد شود یا سرمایه آنها را برای پیشبرد برنامه ها و طرح های داخلی جذب كند، ممكن است به پشتیبانی های سیاسی و تضمین های دولتی نیاز داشته باشد كه در این شرایط قدرت دیپلماسی به كمك می آید.
انتظار می رود با توجه به شرایط پسابرجام و افزایش تعاملات بین المللی در پی رفع محدودیت های سیاسی- اقتصادی وضع تجارت خارجی جمهوری اسلامی ایران با منطقه آمریكای لاتین بویژه 6 كشور كوبا، نیكاراگوئه، شیلی، اكوادور، بولیوی و ونزوئلا در مسیر تحولی قرار گیرد كه به نظر می رسد اكنون ظریف، كلید آغاز آن را با سفر به این منطقه چرخانده است.
گزارش از: مریم مسعود
اقتصام**1961** 2023