خشكی تالاب گاوخونی ، تهدید بالقوه زیست محیطی در منطقه میانی كشور

اصفهان - ایرنا - تالاب گاو خونی كه از10 سال پیش به این سو رو به خشكی گراییده اكنون به معضل زیست محیطی تبدیل شده به گونه ای كه سلامت ساكنان منطقه میانی كشور تا پایتخت را به لحاظ كانون بالقوه تولید ریزگردها تهدید می كند.

این تالاب در فلات مركزی ایران در استان اصفهان و در انتهای مسیر زاینده رود قرار دارد كه در سال 1354 به ثبت كنوانسیون رامسر رسید و نام آن درفهرست تالاب های بین المللی قرار گرفت.
با خشكی زاینده رود به عنوان تامین كننده اصلی آب تالاب گاوخونی در سالیان گذشته، این تالاب نیز خشك شد و تهدید زیست محیطی آن نیز به لحاظ كانون بالقوه تولید و انتشار ریزگردها در منطقه میانی كشور بحدی افزایش یافت كه در سال های اخیر به عنوان نگرانی مردم منطقه و مسئولان مطرح شده است.
به گفته فعالان محیط زیست اصفهان، تالاب گاوخونی محل زیست تعداد زیادی ازفلامینگوها بوده كه اكنون از این تالاب مهاجرت كرده اند.
این تالاب كه در گذشته به عنوان یكی از معتدل ترین مكان های فلات مركزی ایران به شمار می رفت، در زمستان سال 65 پذیرای حدود 30 هزارقطعه پرنده بود اما امروز كمتر از 50 گونه پرنده در این تالاب حضور دارند و اكوسیستم آن نیز به شدت در حال تغییر است.
با روی كار آمدن دولت یازدهم تلاش های زیادی برای احیای این تالاب انجام شد و پس از سال ها،در سال 94 برای اولین بار حق آبه محیط زیست و پایداری رودخانه زاینده رود در برنامه ریزی توزیع منابع آب از سد زاینده رود تصویب شد و میزان 87 میلیون متر مكعب از حجم آب توزیعی به این بخش اختصاص یافت.
براساس این برنامه مقرر شد كه هر ماه حدود 10 میلیون متر مكعب آب از سد زاینده رود برای پایداری و حفظ اكوسیستم زاینده رود تخصیص یابد.
در برنامه یاد شده، این حجم آب رها شده در پایین دست شهر اصفهان با دریافت پساب تصفیه خانه جنوب اصفهان به سمت تالاب بین المللی گاوخونی تداوم یافته و از 28 آذرماه گذشته در ایستگاه هیدرومتری شاه كنار در هر ثانیه حدود یك و نیم متر مكعب مخلوطی از آب، پساب تصفیه شده و زهاب های كشاورزی به گاوخونی ریخته شد.
این اقدام در سال گذشته در پی سفر رئیس جمهوری به اصفهان و همچنین رئیس سازمان حفاظت محیط زیست كشور به شهر ورزنه واقع در شرق اصفهان انجام شد.
حسن روحانی سال گذشته درجریان سفر به استان اصفهان تاكید كرد: زاینده رود حتی باید با جریان حداقلی آب زنده نگه داشته شود و مردم اطراف این رودخانه و زیست بوم طبیعی این حوضه این حق را دارند كه سهمی از آب نیز به آنان و حیات رودخانه اختصاص یابد.
معصومه ابتكار نیز سال گذشته در سفر به منطقه شرق اصفهان از تالاب گاوخونی به عنوان یكی از عرصه های طبیعی در معرض تهدید یاد كرد.
وی هنگام بازدید از تالاب گاوخونی، این عرصه را یكی ازبا ارزش ترین تالابهای ثبت شده كشور در كنوانسیون رامسر برشمرد و افزود: دولت در نظردارد با همكاری وزارتخانه های نیرو و جهاد كشاورزی و كشاورزان منطقه با تعیین و تغییر الگوی كشت، این تالاب را احیا كند.
وی همچنین در همایش گردهمایی مدیران كل حفاظت محیط زیست استانهای كشور در اصفهان، برجاری ماندن آب در زاینده رود تاكید كرد.
این در حالیست كه امسال در پی خشك بودن تالاب وبی توجهی به احیای آن، دو نماینده اصفهان در مجلس شورای اسلامی در تذكری آیین نامه ای، احیای تالاب گاوخونی را خواستار شدند و نسبت به عواقب زیست محیطی خشك شدن این عرصه طبیعی هشدار دادند.
سید ناصر موسوی لارگانی در جلسه علنی روز یكشنبه هفته گذشته مجلس در تذكری شفاهی، اظهاركرد:‌ اگر این تالاب احیا نشود گرد و غبار، نمك، گوگرد و سرب در فضا پراكنده خواهد شد و زندگی را برای مردم اصفهان با مشكل مواجه خواهد كرد.
نماینده مردم فلاورجان در مجلس با اشاره به وضعیت تالاب گاو خونی افزود: اگر به وضعیت تالاب گاو خونی رسیدگی نشود مشكلاتی برای استان های همجوار اصفهان و حتی تهران به وجود خواهد آورد.
وی خاطرنشان كرد: به طوری كه در آینده با پراكنده شدن گرد و غبار و نمك مواجه خواهیم شد و همچنین گوگرد و سرب بر سرمردم اصفهان ریخته می‌شود.
عضو كمیسیون اقتصادی مجلس با بیان اینكه اگر تالاب گاوخونی نجات پیدا نكند، زندگی برای مردم در اصفهان با مشكل روبرو می‌شود، بر لزوم رسیدگی به وضعیت تالاب گاوخونی و احیای آن تاكید كرد.
همچنین حیدرعلی عابدی نماینده مردم اصفهان در مجلس نیز با تشكر از دولت به دلیل استفاده از بنزین یورو 4، خواستار تشكیل كمیته‌ای برای رفع آلودگی هوای اصفهان شد.
نماینده مردم اصفهان در مجلس با تاكید بر ضرورت تشكیل كمیته‌ ای در جهت رفع آلودگی هوا در اصفهان گفت: ورود سموم خطرناك به تالاب گاوخونی در سال های گذشته باعث رسوب انواع فلزات و سموم خطرناك و سرطان زا در این تالاب شده است.
عابدی در نشست علنی مجلس شورای اسلامی پس از ارائه گزارش رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، گفت: توسعه پایدار و دوام منابع محیط زیست نیاز ضروری امروز جامعه است و اكنون در مباحث توسعه‌ای بدلیل بی توجهی به این موضوع شرایط قابل قبولی در كشور حاكم نیست.
نماینده مردم اصفهان در مجلس شورای اسلامی تاكید كرد: ورود سموم خطرناك به تالاب گاوخونی طی سال های گذشته باعث رسوب انواع فلزات و سموم خطرناك و سرطان زا در این تالاب شده است كه در صورت خشك شدن و تبدیل به ریزگرد مشكلات جدی برای سلامت كل كشور و مردم منطقه این حوزه از جمله یزد، كاشان ، تهران ، چهار محال و بختیاری و به تبع اصفهان به وجود خواهد آورد.
خشكسالی های دهه اخیر سبب كم شدن آب در زاینده رود و تالاب بین المللی گاوخونی واقع در یكصد كیلومتری شرق اصفهان كه آخرین محل جریان این رودخانه محسوب می شود، شده است.
در همین حال استاندار اصفهان خرداد امسال در همایش گرامیداشت روز جهانی محیط زیست، احیای زاینده رود و تالاب گاوخونی را از برنامه های دولت تدبیر و امید اعلام اما تاكید كرد: برای اجرای این برنامه، حداقل پنج سال زمان نیاز است.
رسول زرگرپور افزود: این دولت با اجرای طرح های كاهش آلودگی هوا و مقابله با گرد و غبار در عمل نشان داده كه دولتی زیست محیطی است.
وی افزود: استان اصفهان در ارائه راهكارهای علمی و عملی برون رفت از مشكلات زیست محیطی و مشاركت های بین بخشی، پیشگام و سرآمد است.
استاندار اصفهان گفت: كارگروه هایی برای اجرای سیاست های زیست محیطی نظام و طرح هایی برای رفع مشكلات زیست محیطی در استان اصفهان فعال شده است.
زرگرپور گفت: احیای حوزه آبریز زاینده رود، پدیده رو به رشد گرد و غبار، آلودگی های شدید خاك و تراكم جمعیت شهری در اصفهان از مهمترین چالش های استان است.
وی با بیان اینكه در استان اصفهان با مجموعه ای از مشكلات زیست محیطی مواجهیم، تصریح كرد: استان از نظر وضعیت زیست محیطی با شرایط مطلوبی كه در سند چشم انداز استان ترسیم شده است فاصله زیادی دارد و باید در جهت جبران این فاصله گام برداریم.
گ/6994/ 6022