ترك اعتياد با گياهان دارويي؛ سراب يا واقعيت

تهران- ايرنا - استفاده از گياهان دارويي هميشه در فرهنگ ما جايگاه خاصي داشته و همه ما از گل گاو زبان و سنبل الطيبي كه مادربزرگ‌هايمان دم مي‌كردند، خاطره داريم؛ اما امروزه طب سنتي شكل و شمايل تازه ‌اي پيدا كرده و پزشكان متخصصي دارد كه با حساب و كتاب بيمارانشان را درمان مي‌كنند.

به گزارش خبرنگار علمي ايرنا، براي رهايي از چنگال اعتياد كه از روياهاي همه خانواده هاي درگير آن و معتاداني است كه خواسته يا ناخواسته، كم يا زياد گرفتار اين بلاي خانمان برانداز شده اند روش هاي مختلفي ممكن است مورد استفاده قرار گيرد كه يكي از آن ها مصرف گياهان دارويي و طب سوزني است. البته شايد يكي از دلايل اقبال گياهان دارويي براي ترك اعتياد باور عامه مردم مبني بر بي‌ضرر بودن آنها است.

***طب سنتي چيست
طب سنتي مجموعه‌اي از دانسته‌ ها، مهارت‌ ها و اعمال كه بر پايه نظريه ‌ها، باورها و تجربه ‌هاي بومي فرهنگ‌ هاي مختلف است، كه در حوزه بهداشت براي پيشگيري، تشخيص، بهبود و مداواي بيماري ‌هاي جسمي و ذهني مورد استفاده قرار مي‌گيرد.
طب سنتي در بسياري نقاط جهان وجود دارد و مورد استفاده قرار مي گيرد كه از جمله مشهورترين انواع آن مي‌توان به طب سنتي چين، طب سنتي ايراني و گياه ‌درماني اشاره كرد.

***تعريف اعتياد
به لحاظ مفهومي، اعتياد يك بيماري اصلي، مزمن و عصبي است، كه در اثر عواملي ژنتيكي، فيزيولوژيك و اجتماعي رشد و بروز پيدا مي ‌كند، به طوري كه وجه مشخصه اين بيماري اختلال در كنترل انجام عملي، يا احساس اجبار در انجام يك عمل مشخص، با وجود آگاهي نسبت به عواقب خطرناك آن مي باشد.
وابستگي به مواد (مواد مخدر و دخاني)، يا عادت هاي ناهنجار، يك اختلال روان پزشكي بوده كه از يك سو، معناي لغت خوشبختي را در زندگي فرد و خانواده او از بين مي برد و از سوي ديگر آسيب هاي اجتماعي و اقتصادي بيشماري را به همراه دارد.
البته عادتهاي ناهنجار و اعتيادهاي رفتاري مستقل از مواد شيميايي تا همين سالهاي اخير هم در طبقه‌ بندي‌ هاي رسمي به عنوان اعتياد محسوب نمي ‌شدند و مدت كوتاهي است كه اعتيادهايي مانند اعتياد به اينترنت، اعتياد به كار و اعتياد به بازي ‌هاي كامپيوتري به عنوان شكلي از اعتياد طبقه‌بندي شده و مورد توجه قرار مي‌گيرند.

*** گياهان دارويي ترك اعتياد سراب يا واقعيت
هر چند دست اندركاران حوزه طب سنتي معتقد هستند كه برخي از گياهان دارويي مي تواند در تسريع درمان اعتياد كمكي موثر باشد و علائم آن را كاهش دهد تا فرايند ترك اعتياد راحت تر و قابل تحمل تر انجام شود، اما درعين حال در كنار آن مهمترين عامل ترك اعتياد را اراده فرد، حمايت خانوادگي، دوستان و عوامل اجتماعي مي دانند.
آنها بر اين باورند كه فرد معتاد با اراده قوي مي تواند براعتياد، هرچه قدر شديد، طولاني و به هر چيزي كه باشد، غلبه كند، و فرد معتاد مي تواند از چنگال اين پديده شوم رها شود.
حال نكته مهم اينجاست؛ طب سنتي و سوزني چه نقشي در ترك اعتياد دارند و آيا واقعا مي توانند كمك كننده باشند؟
گياهان دارويي و طب سوزني يكي از درمان هاي كمكي ترك اعتياد هستند و روند درمان اعتياد را تسريع مي بخشند و از علائم ترك اعتياد مي كاهند؛ اين سخنان مشاور بين الملل دفتر طب سنتي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي در باره تاثير گياهان دارويي در ترك اعتياد است.
دكتر اميرهومن كاظمي در گفت و گو با خبرنگار علمي ايرنا با اشاره به مزيت هاي گياهان دارويي و طب سوزني، گفت: گياهان دارويي و طب سوزني مي توانند از درمان هاي كمكي موثر براي ترك اعتياد و كاهش علائم آن باشند.
وي ادامه داد: اين روش مي تواند به فرد معتاد كمك كند تا مشكلاتي مانند يبوست، بي خوابي، بيقراري، پرخاشگري و اختلالات گوارشي را در دوران ترك اعتياد، كمتر كند.
وي گفت: هرچند روشهاي مختلفي براي درمان فرد معتاد وجود دارد اما پزشكان طب سنتي و فعالان طب سوزني با بهره گيري از ظرفيت آنها در صدد كمك رساندن به اين افراد هستند.
مشاور بين الملل دفترطب سنتي وزارت بهداشت با اشاره به اينكه طب سوزني از روش هاي درماني كم عارضه و كمكي بسيار مناسبي براي ترك اعتياد است كه مي تواند سبب كاهش تمايل به مصرف مواد مخدر شود، گفت: در اين شيوه درماني، فرايند ترك اعتياد راحت تر و قابل تحمل تر مي شود.
كاظمي به استفاده از طب سوزني دربسياري از نقاط دنيا براي ترك اعتياد اشاره كرد و گفت: از اين روش در كشور ما هم استفاده مي شود كه مي تواند روش مناسبي براي درمان اعتياد باشد.
عضوهيات علمي دانشگاه علوم پزشكي تهران بااشاره به اينكه در طب سوزني مشكل اعتياد در مدت 2 هفته تا 2 ماه برطرف مي شود، افزود: اين روش ضمن كاهش علائم ترك اعتياد، احساس بي ميلي به هر نوع اعتياد اعم از سيگار يا شيشه را در فرد معتاد ايجاد مي كند.
طب سوزني مهمترين شاخه طب سنتي چين است كه با قرار دادن سوزن‌ هاي بسيار نازك در نقاط خاصي از بدن كه به گذرگاه‌هاي انرژي معروف هستند، سبب تسكين درد يا درمان برخي از بيماري هاي خاصي در افراد مي ‌شود.
براساس تئوري طب سوزني، اين نقاط بر روي مسيرهاي خاصي از بدن با نام گذرگاه meridian قرار دارند كه انرژي حيات كه در زبان چيني به آن «چي» (QI) گفته مي‌شود در آنها جريان دارد.

** توجه بيشتر به فرآورده هاي گياهي ترك اعتياد
وي با اشاره به اينكه داروهاي گياهي محدودي در اين زمينه در كشور وجود دارد، افزود: در دنيا تركيباتي از داروهاي گياهي كه مي تواند در اين زمينه كمك كند وجود دارد كه اميدواريم در كشور ما هم اين موضوع مورد توجه بيشتر قرار گيرد.
كاظمي اظهار اميدواري كرد كه فعاليت هاي جدي تري در اين زمينه انجام گيرد تا در آينده شاهد ورود تعداد بيشتري از محصولات گياهي استاندارد به بازار باشيم.
مشاور بين الملل دفترطب سنتي وزارت بهداشت اظهار كرد: با تلاش انجام گرفته تعدادي داروهاي گياهي با اخذ مجوزهاي لازم وارد بازار شده كه مورد استقبال مردم هم قرار گرفته اند كه اين روند بايد با شتاب بيشتري ادامه يابد.

** بهره گيري از ظرفيت هاي گياهان دارويي براي درمان اعتياد
مديركل دفتر طب سنتي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي بر لزوم استفاده بيشتر از ظرفيت هاي گياهان دارويي براي درمان اعتياد و علائم آن تاكيد كرد و گفت: بايد از اين ظرفيت به نحو مطلوب استفاده شود.
دكتر محمود خدادوست با اشاره به اينكه در حاضر بسياري از داروها در حوزه مختلف استفاده مي شود پايه گياهي دارد، افزود: استفاده از ظرفيت گياهان دارويي براي كاهش علائم ترك اعتياد، امري پذيرفته شده است.
وي اظهار كرد كه تعدادي كارهاي تحقيقاتي و پژوهشي براي استفاده از گياهان دارويي در ترك اعتياد بايد افزايش يابد تا راهكارهاي مناسب براي درمان اين پديده شوم فراهم شود.
مديركل دفتر طب سنتي وزارت بهداشت به انجام مذاكراتي با رييس سازمان زندان ها و اقداماتي تاميني و تربيتي كشور اشاره كرد و گفت: رييس سازمان زندان ها اظهار تمايل كرده اند كه با همكاري محققان و پژوهشگران بتوانيم از ظرفيت گياهان دارويي براي ترك اعتياد و علائم آن بهره بيشتري ببريم.
خدادوست اظهار اميدواري كرد كه باتوجه حمايت سازمان زندان ها اين كار با سرعت بيشتري به نتيجه برسد و شاهد بهره گيري مناسب از ظرفيت هاي گياهان دارويي در اين زمينه باشيم.
وي، تعداد فرآورده هاي گياهي براي درمان اعتياد و علائم آن را در كشور را محدود دانست و گفت: كارهاي تحقيقاتي در اين زمينه كم است كه بايد با اتحاذ تدابير لازم اين روند تغيير يابد.
خدادوست بااشاره به اينكه شركت هايي داروسازي بايد با جديت بيشتري وارد اين كار شوند، گفت: شركت هاي دارويي بايد از كارهاي تحقيقاتي در اين زمينه حمايت و پشتباني بيشتري كنند.
مديركل دفتر طب سنتي وزارت بهداشت ادامه داد: با حمايت اين شركت ها شاهد افزايش فرآوردهاي گياهي براي درمان اعتياد و علائم آن در كشور خواهيم بود.

** تركيبات گياهي و طب سنتي جايگاه ويژه اي در ترك اعتياد دارند
عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشكي تهران گفت: تركيبات گياهي و طب سنتي جايگاه ويژه اي در ترك اعتياد دارند و بايد از اين ظرفيت استفاده بيشتري صورت گيرد.
دكتر عليرضا عباسيان اظهار كرد: متخصصان طب سنتي در كم كردن وابستگي به اعتياد افراد به مواد مخدر و اصلاح اين روند، نقش موثري دارند.
وي با اشاره به اينكه يك تيم بايد دست به دست هم دهند تا زمينه ترك اعتياد فراهم شود، اظهار كرد: پزشكان طب سنتي و داروسازي سنتي در كنار ساير متخصصان در صدد برطرف كردن اين معضل هستند.
عباسيان گفت: برخي از داروهاي ترك اعتياد به نام داروهاي گياهي به بازار عرضه مي شود كه قابل اعتماد نيستند و مردم بايد با تجويز افراد متخصص اقدام به مصرف دارو كنند.

** استفاده از گياهان دارويي براي ترك اعتياد اثبات نشده است
عضو هيات علمي دانشگاه شهيد بهشتي گفت: هر چند مطالب و دستورالعمل هايي در طب سنتي براي درمان اعتياد با استفاده از گياهان داوريي وجود دارد امااين موضوع هنوز به صورت مستند اثبات نشده است.
دكتر فراز مجاب اظهار كرد: طب سنتي مواردي را براي ترك اعتياد معرفي كرده است كه محققان بايد به صورت جدي به فعاليت هاي پژوهشي و تحقيق در اين زمينه بپردازند.
وي با اشاره به اينكه استفاده از گياهان دارويي در اين زمينه براساس تجربه هاي فردي يا گزارشات موردي انجام مي گيرد، گفت: برخي افراد از گياه دارويي خاص استفاده كرده و به نتيجه مطلوب هم دست يافته اند، اما اين مورد قابل تعميم به همه نيست.
مجاب به وجود تعداد محدودي از فرآورده هايي گياهي براي علائم ترك اعتياد در بازار اشاره كرد و گفت: فرد معتاد به هنگام ترك دچارعلائمي مانند بي خوابي و درد مي شود كه اين دارو مي تواند اين علائم را تسكين دهند تا فرد بتواند اين دوران را پشت سر بگذراند.
علمي ** 1201 **1440