۱۵ اردیبهشت ۱۳۹۵،‏ ۱۷:۱۴
کد خبر: 82061893
۰ نفر
گوش تالاب انزلی از وعده ها پر است

انزلی- ایرنا- روزگاری نه چندان دور تالاب انزلی همانند دریای زمردین كوچكی با گلهای لاله و نیلوفر و مریم آبی ، ماهیان نقره فام و پرندگان رنگین بال زینت یافته بود .

روستاییان در حاشیه تالاب برای خود كلبه هایی ساخته بودند و از نیهای سبز تالاب زیرانداز و سفره و ساك و كلاه حصیری می بافتند.
از خاك رس كنار تالاب ظروف سفالی می ساختند و با لوتكا و كرجی از میان آبراهه های تالاب برای خرید و فروش به بازارهای محلی می رفتند.
ماهیان تالاب و ماكیان محلی غذای سفره هایشان بود و از آب آن نه تنها برای كشاورزی بلكه برای پخت و پز استفاده می كردند .
اما بر اثر ناآگاهی آدمیان و بی توجهی متولیان امروزه این تالاب بیش از نیلوفران آبی و ماهیان و ماكیان شاهد انبوه رسوبات، فاضلابهای صنعتی بیمارستانی و خانگی ،زباله و سموم كشاورزی است .
تالابی كه با گلها و گیاهان زیبا و پرندگان رنگین بال و چشمه های جوشان در بسترش تكه ای از بهشت را می مانست به آبراهه ای آلوده ، بدبو و بد منظر تبدیل شد .
به گزارش ایرنا، سرانجام در سال 1389 سازمان حفاظت محیط زیست كشور از وخامت حال تالاب انزلی آگاه شد و از عزمشان برای احیای تالاب سخن گفتند ، اما به اذعان متولیان و كارشناسان ،عملیات احیاء تاكنون موفق نبوده است .
به عنوان نمونه می شود به اعتراف معاون تالاب های سازمان حفاظت محیط زیست كشور مبنی بر بی اثر بودن اقدامات صورت گرفته برای احیای تالاب در اواخر سال گذشته و هشدار نماینده آژانس بین المللی همكاری های ژاپن(جایكا) نسبت به اثرات نامطلوب كم آبی و كاهش شدید عمق تالاب اشاره كرد .
*شریانهای مرگ به جای حیات
فاضلابهای صنعتی ، بیمارستانی ،خانگی و سموم كشاورزی نیز همچنان در حال ورود به شریانهای تالاب و بحرانی كردن حال تالاب است.
رییس اداره حفاظت محیط زیست انزلی با اشاره به فرسایش خاك در بالا دست و ورود حجم زیادی از رسوبات بعنوان یكی از مشكلات مهم تالاب انزلی گفت : نه فقط در حوزه آبخیز سه هزار و 610 كیلومتر مربعی تالاب انزلی بلكه در كل كشور دچار مشكل فرسایش و هدر رفت آب و خاك از دست دادن منابع هستیم .
اكبر میغی اظهار كرد : رودخانه های ورودی به تالاب انزلی كه از آنها به عنوان شریانهای حیات یاد می شد اكنون به كانالهای مسموم كننده ای تبدیل شده اند.
وی خاطرنشان كرد : كاهش ارتفاع آب خزر در حدود یك متر و كاهش نزولات جوی و انباشت رسوبات ، عمق تالاب انزلی را به طور متوسط به یك و نیم تا دو متر كاهش داده است .
*تالاب انزلی روی تخت اورژانس
تالاب انزلی اكنون حكم بیماری را دارد كه به بخش اورژانس بیمارستان منتقل شده است ، اما آیا بستری بودن در این بخش و تحت نظر داشتن و هر از گاهی دارویی مسكن یا سرمی تزریق كردن دردی از این بیمار دوا می كند !؟
جمعی از كنشگران اجتماعی و محیط زیستی انزلی و گیلان اخیرا در دیداری با فرماندار انزلی ضمن اعتراض نسبت به روند كند طرح احیای تالاب خواستار اقدامات عملی جدی و نظارت بر روند كارهای انجام شده برای نجات تالاب شدند.
تسریع در تكمیل شبكه های فاضلاب نوین و تصفیه خانه فاضلاب، آبخیزداری در حوزه بالادست و جلوگیری از فرسایش و ورود رسوبات ، جلوگیری از مصرف سموم كشاورزی و ورود آن به منابع آبی ، مدیریت پسماند و جلوگیری از دفع زباله درون رودخانه ها و تالاب از خواسته های مهم سازمانهای مردم نهاد زیست محیطی گیلان است .
آنها همچنین از تعدی زمین خواران به اراضی اطراف تالاب ، ورود انواع فاضلابهای بیمارستانی و سموم كشاورزی ،شكار بی رویه پرندگان ، ورود گیاهان مهاجم غیربومی ، سدسازی ها و طرحهای فاقد ارزیابی زیست محیطی در گیلان كه منجر به افزایش مشكل برای این تالاب و طبیعت زیبای استان می شود انتقاد كردند.
به گفته آنها ظرفیتهای نهفته در تالاب نادیده گرفته شده و سهم خواهی های نادرست جای خود را به بهره برداری خردمندانه داده است .
این در حالی است كه گذشته از تاثیرات مثبت بصری و اقلیمی ارزش اقتصادی هر هكتار تالاب 18 هزار دلار ولی ارزش اقتصادی هر هكتار زمین كشاورزی تنها 95 دلار برآورد شده است.
این دوستداران طبیعت متذكر شدند : تعدد مدیریت احیای تالاب فضایی برای انداختن مسئولیت ها به گردن دیگران را فراهم كرده است .
فرماندار انزلی با بیان این كه هویت انزلی به تالاب وابسته است ، عمق فاجعه را بیش از این ها خواند .
عبدالصمد صفرنژاد با اشاره به این كه احیای تالاب هزاران میلیارد تومان هزینه دارد اظهار كرد : نوش دارو بعد از مرگ سهراب به درد ما نمی خورد و روند كار احیای تالاب را باید ملی نگاه كرد .
وی خاطرنشان كرد : گرچه 86 درصد تالاب در حوزه انزلی واقع شده ولی این تالاب بین المللی است و همه نمایندگان استان گیلان در مجلس باید نسبت به وضعیت آن حساسیت نشان دهند.
فرماندار انزلی هشدار داد : علاوه بر مشكلات ذكر شده با سندهای جعلی هكتارها تالاب را خشك كرده و با ساخت اسكله های غیرقانونی و توسعه بی رویه قایقرانی تالاب را زشت و نابسامان كرده اند.
*نگاهی به اقدامات انجام شده و در حال اجرا
برای احیای تالاب انزلی ستادی متشكل از استانداری گیلان ، اداره كل حفاظت محیط زیست ، سازمان آب منطقه‌ای، جهاد كشاورزی، منابع طبیعی، مدیریت بحران استان گیلان تشكیل شده است .
بررسی موضوع تعیین حد بستر تالاب انزلی و اصلاح مرز تعیین شده ، معرفی پروژه های احیای تالاب انزلی در راستای روند اجرایی نمودن خروج تالاب انزلی از فهرست مونترو، اجرای پروژه های عملیات آبخیزداری از سوی اداره كل منابع طبیعی استان در حوزه های بالا دست شهرستان فومن از جمله موارد صورت گرفته در زمینه احیای تالاب عنوان شده است .
منصور سربازی معاون فنی اداره كل حفاظت محیط زیست گیلان در مصاحبه با ایرنا اظهار كرد : از شهریور 94 بر اساس محورهای اجرایی پروژه هایی چون نقشه برداری ، ریشه كنی نیزارها ، لایروبی محدوده طرح پناهگاه حیات وحش سلكه ، ساخت ایستگاه پمپاژ، احداث دریچه تغذیه كنترل آب در محدوده جنوبی و شمالی پناهگاه ، ترمیم بازوهای حاشیه پناهگاه حیات وحش سلكه درحال اجرا است .
وی ، طراحی و اجرای حوضچه آرامش آب و ترسیب رسوب در مسیر رودخانه های عمده منتهی به تالاب ،طراحی و اجرای تالابهای مصنوعی در مسیر رودخانه های عمده منتهی به تالاب ، تهیه نقشه و گزارش مكانهای لایروبی در تالاب انزلی ،تعمیق ، لایروبی و بهسازی آبراه های تالاب انزلی را از دیگر برنامه های ترسیم شده عنوان كرد.
سربازی با اشاره به تهاجم گیاه غیربومی سنبل آبی مطالعه به منظور تعیین بهترین روش مبارزه با این گیاه ، مبارزه مكانیكی با آن ، گابیون بندی ، نهالكاری ، احداث بندهای چپری و بذرپاشی در منطقه سیامزگی شفت و ماسال را از جمله دیگر اقدامات انجام شده و در حال تداوم عنوان كرد.
به گفته وی تشكیل كارگروه و اجرای طرح احیاء به منظور كاهش رسوبات و آلاینده ها ، جلوگیری از برداشت و تثبیت پوشش گیاهی و خاك حوزه آبریز تالاب ، پی گیری موضوع راه اندازی و تكمیل شبكه و تصفیه خانه فاضلاب رشت انزلی ، رعایت حقابه و رژیم آبی تالاب ، جلوگیری از تصرف اراضی و تغییر كاربری اراضی ، الزام جدی طرحهای مشمول ارزیابی محیط زیست به تهیه طرح ارزیابی و عدم رها نمودن زباله در رودخانه ها و تالاب ازجمله دیگر اقدامات انجام شده و در حال اجرا در چهارچوب طرح احیاء است.
بدیهی است اقدام برای احیای تالاب علاوه بر بودجه نیاز به نگرش علمی ، مدیریت مناسب یكپارچه ، واگذاری امور به دست افراد مجرب و مجریان مسئول و دلسوز در همه بخشها ، به كارگیری تجهیزات نوین و نظارت دقیق و جدی بر روی اقدامات احیاء و عزم همگانی برای خودداری از آلوده سازی تالاب ، رودخانه ها و منابع طبیعی دارد.
تالاب انزلی با حدود 20 هزار هكتار مساحت و 380 هزار هكتار حوزه آبخیز علاوه بر تاثیرات اقلیمی و جلوگیری از بروز سیلاب نقش مهمی در اقتصاد ساكنان منطقه ایفا می كند.
این تالاب از مراكز مهم زمستان گذرانی پرندگان مهاجر، محل تخم ریزی ماهیان بومی خزر و رویشگاه گیاهان كم نظیری چون لاله تالابی و نیلوفر آبی است.
كارشناسان و كنشگران اجتماعی و محیط زیستی هشدار می دهند مبادا عملیات احیاء به گونه ای پیش رود كه سرانجام نعش تالاب انزلی روی دست ما بماند!
6030/6070