مقصر زیان 2میلیارد دلاری

تهران- ایرنا- بنا بر اعلان مسوولان، سهل انگاری و بی تدبیری دولت پیشین در خرید اوراق بهادار خارجی و سرمایه‌گذاری‌های دلاری، سبب ساز زیان 2 میلیارد دلاری كشور و به خطر افتادن دارایی هایی شده كه دیوان عالی آمریكا آن را به نفع برخی شهروندان این كشور مصادره كرده است. روزنامه های امروز به طور ویژه به پوشش این موضوع پرداختند.

این گزارش نگاهی به سرخط اصلی خبرها و همچنین نوشته های سرمقاله نویسان و نویسندگان روزنامه های امروز یكشنبه 5 اردیبهشت 1395خورشیدی انداخته و مهم ترین موضوع های مورد توجه این روزنامه ها را بررسی كرده است.

***سهل انگاری و خسارت 2 میلیارد دلاری
رای تازه دیوان عالی آمریكا مبنی بر اختصاص نزدیك به 2 میلیارد دلار از دارایی های مسدود شده ایران به خانواده های قربانیان انفجار بیروت در سال 1983 میلادی، كه به دستاویزی تازه برای حمله به دولت و برجام تبدیل شده است در روزنامه های امروز ریشه یابی شد.
روزنامه «شرق» در گزارش خود نوشت: اجرای پرداخت دو میلیارددلار غرامت از دارایی‌های بلوكه‌شده ایران در آمریكا به تازگی دستاویزی برای مخالفان دولت شده تا نشان دهند برجام نتوانسته موفقیت‌آمیز باشد. ادعای ارتباط بلوكه‌شدن دو میلیارد دلار دارایی ایران از همان ابتدا توسط مقامات ارشد دولت و بانك مركزی رد شد. دیروز ولی‌اله سیف برگی دیگر از این ماجرا را رو كرد كه نشان می‌دهد باز هم پای دولت احمدی‌نژاد در میان است.
به نوشته این روزنامه، رییس كل بانك مركزی در واكنش به توقیف بیش از 2 میلیارددلار از دارایی‌های كشورمان با حكم دیوان‌عالی آمریكا به بهانه واهی مشاركت ایران در انفجار پایگاه تفنگداران دریایی آن كشور در بیروت، گفت: متاسفانه در دولت گذشته، هنگام خرید اوراق بهادار و سرمایه‌گذاری‌های دلاری، سهل‌انگاری‌ شده و دقت كافی و احتیاط‌های لازم صورت نگرفته است. متاسفانه در دولت گذشته با وجود هشدارهای دلسوزانه كارشناسان و مدیران بانك مركزی مبنی ‌بر پرهیز از سرمایه‌گذاری روی اوراق بهادار دلاری و اینكه این رفع ممنوعیت دائمی نیست، این اوراق را خریداری كردند و این‌گونه زمینه تضییع حقوق ملت ایران را پدید آوردند.
روزنامه «قانون» هم در گزارشی با اشاره به سخنان تازه «اسحاق جهانگیری» مبنی بر اینكه «در دولت پیشین تصمیم گرفته شد بخشی از منابع بانك مركزی در اروپا مدیریت شود. با بی تدبیری كامل دو میلیارد دلار اوراق آمریكایی خریداری شد و در بانك های اروپایی نگهداری شد» و با اشاره به اظهارات «ولی الله سیف» رییس كل بانك مركزی كه ابراز داشت «اگر آن اوراق بهادار دلاری در آن زمان با كارگزاری آمریكایی ها خریداری نمی شد، وجهی وجود نداشت كه اكنون توقیف شود» آورد: درحالی كه رسانه های اصولگرا (به ویژه چند خبرگزاری) با فرار به جلو سعی در رفع اتهام از دولت قبل داشتند، مشخص شده كه سهل انگاری «مشكوك» دولت قبل در خرید اوراق قرضه در آمریكا منجر به این شد كه آمریكا به راحتی پول ایران را تصاحب كند. سوال اینجاست: چرا اوراق قرضه دلاری از طریق بانك های آمریكایی خریداری شد و با وجود خطرهای آشكار به طرز بسیار «مشكوك» و «سئوال برانگیزی» بی توجهی شد تا آمریكا بتواند با یك حكم قضایی آنها را تصاحب كند؟
این روزنامه در ادامه نوشت: حكم ناعادلانه دادگاه آمریكا از سوی رسانه‌های خاص به طور ویژه بازتاب داده شد و در «مصاحبه‌های زنجیره‌ای» دولت به توپ بسته شد. اما هیچ كدام از مصاحبه كنندگان و مصاحبه شوندگان اعلام نكردند كه این حكم در چه زمانی صادر شده بود و محصول مدیریت چه كسانی در سیاست خارجی است. در خباثت آمریكایی‌ها هیچ تردیدی نباید به خودمان راه بدهیم. آمریكایی كه اسناد 28 صفحه‌ای ارتباط عربستان با حمله 11 سپتامبر را پانزده‌سال است تعمدا منتشر نمی‌كند، اما به دلایل واهی دست در جیب ملت ایران كرده و از آن دزدی می‌كند. اما در اینجا روی سخن با موج سواران داخلی است كه در دولت معجزه هزاره سوم، قرص «سكوت» خورده بودند و جز كف و سوت زدن برای مدل سیاست‌خارجی او كار دیگری بلد نبودند، اما امروز حتی نگفتند كه «این دولت قبل بود كه در یك كشور متخاصم (بخوانید آمریكا) میلیاردها دلار سرمایه گذاری كرده است.
روزنامه «ابتكار» هم در سرمقاله خود نوشت: رادیكال ها می دوند و رادیكالیسم در فضای پسابرجام جولان می دهد. هرچه در چنته دارند به میدان می آورند تا از شیرینی آن فتح بكاهند و آخرین نمونه، این برداشت 2 میلیارد دلاری از حساب دارایی های بلوكه شده ایران به اشارت دیوان عالی ایالات متحده.
ابتكار در ادامه آورد: به امیدواران و دل بستگان به صلاح و اصلاح كه دیده نگران به این تندوری ها دوخته اند اما باید مژده داد كه درخت این توافق،‌ نیرومندتر از آن است كه به بادهایی از این دست بلرزد. برجام،‌ به روزگار خود آمده است. محصول خردمندی جماعتی از هر دو سو بوده و مجموعه ای از لازم و ملزوم ها، جمع آمده اند تا آن را بسازند و ساخته اند. بعید است كه رادیكال ها با هرچه در توان دارند بتوانند بنیان آن را بلرزانند. خراش انداختن و زخمكی زدن بر آن البته بعید نیست. اما بار برجام بر شانه های دو ملت استوار است و دستاورد كوشش صلح طلبان و اصلاح گران است و در آن منافع همگان درج است. منافع همگان، البته به غیر آنان كه منافع خویش را و خویشان را به منافع ملتی ترجیح می دهند و پیشه شان،‌ به هم ریختن هر نظمی است. چرا كه در نابه سامانی و ناهمزبانی ها،‌ كسبی دارند و فایده ای می برند.
روزنامه های منتقد دولت چون «كیهان» و «جوان» اما مانند روزهای گذشته بر برجام تاختند و از نقض تعهدات طرف غربی سخن راندند.
روزنامه جوان در گزارش نخست خود با عنوان «پاسكاری برجام بین آمریكا و اروپا» نوشت: در شرایطی كه مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در تهران از امریكا خواسته بود تا موانع اجرای برجام را برطرف كند و گفته بود كه مفاد حقوقی در مقایسه با گذشته كاملا متفاوت است و هیچ دلیلی وجود ندارد كه بانك های اروپایی به ایران نیایند. با این حال جان كری، وزیر خارجه امریكا با رد ادعای كارشكنی واشنگتن در مسیر اجرای برجام، توپ را در زمین اروپایی ها انداخت و گفت كه برای معامله با ایران هیچ مشكلی وجود ندارد. بانك ها و مؤسسات ملی بین المللی نباید از بحث تحریم ها هراسی داشته باشند چون دیگر تحریمی وجود ندارد.

***ظریف در نیویورك، عراقچی در وین
دیدار و گفت وگوی «محمدجواد ظریف» وزیر امور خارجه كشورمان با «جان كری» در نیویورك برای تسهیل در اجرای تعهدات صورت گرفته در برجام و برگزاری سومین كمیسیون مشترك ایران و 1+5 درباره برجام در وین با حضور «سیدعباس عراقچی» در روز جمعه یكی از مهمترین سوژه های خبری- تحلیلی روزنامه های امروز بود. خطاب كری به بانك های خارجی مبنی بر اینكه «از معامله با ایران نترسید» و امضای قرارداد فروش آب سنگین ایران به آمریكا در سومین كمیسیون مشترك برجام مهمترین موضوع های مورد توجه روزنامه های امروز بود.
روزنامه «اعتماد» در گزارش خود آورد: چند و چون لغو تحریم‌های ایران در سایه برجام تنها دستور كار روی میز جان كری و جواد ظریف در هتل پلاس نیویورك نبود كه در كوبرگ وین هم معاونان وزیر امور خارجه و تیم كارشناسی ایران به ریاست حمید بعیدی‌نژاد، سوژه سومین كمیسیون مشترك بررسی اجرای برجام را اجرای برجام اعلام كردند. پس از نشست روز جمعه، سیدعباس عراقچی چند دیدار دوجانبه با همتاهای خود در ١+٥ را در كوبرگ پیش برد و پس از پایان این جلسات بود كه هلگا اشمید، معاون هماهنگ‌كننده سیاست خارجی اتحادیه اروپا از توافق كشورهای اروپایی برای اطمینان‌دهی به نهادهای اقتصادی برای لغو تحریم‌های ایران خبر داد.
روزنامه «جهان اقتصاد» هم در یادداشتی با اشاره به سفر ظریف به نیویورك و تكاپوی دیپلماتیك عراقچی در وین نوشت: (این دولت) دیپلماتیك ترین دولت تاریخ جمهوري اسلامي است. در هیچ یك از دولت هاي پس از انقلاب اسلامي دیپلمات ها از چنین نفوذ گسترده و حضور قدرتمندي برخوردار نبوده اند. دلیل چنین پدیده اي را نخست باید در ماموریت ویژه این دولت براي پایان دادن به بحران پرونده هســته اي جستجو كرد. وعده اي كه مهم ترین شــعار انتخاباتي حسن روحاني بود و در پیروزي قاطع او در انتخابات ریاســت جمهوري سال 92 نقشي قاطع داشت.
در ادامه می خوانیم: حصول توافق هسته اي میان ایران و 5+1 تنها یك مرحله از فرآیند طولاني تنش زدایي میان ایران و غرب است و اجراي برجام راه دشواري است كه نیــاز به تداوم مذاكره و گفتگوهــاي دیپلماتیك دارد. این البته مســاله اي غافلگیر كننده اي براي دولت حســن روحاني نبود. درست بعد از به انجام رسیدن برجام، و در پي سوالات متعدد خبرنگاران و اصحاب رسانه هاي گروهي در مورد گام بعدي در بهبود رابطه ایران و آمریكا، مقامات دولت به این پاســخ بسنده مي كردنــد كه دولت ترجیح مي دهد روي اجراي برجام تمركز كند. پاسخي محافظه كارانه كه نشان از پیش بیني دولت از وجود برخي موانع داشت. با این حال به نظر مي رسد كه این موانع بیش از پیش بیني هاي معمول دولت روحاني بوده است. گره خوردن كار مبادلات بانكي ایــران به دلیل پرهیــز ترس آلود بانك هــاي اروپایي مقامات دولتي را به تحرك بیشــتر واداشته است. بعد از آن كه ســیف رئیس بانك مركزي در نیویورك به شدت از عدم عمل طــرف آمریكایي به تعهداتش انتقاد كرد. جواد ظریف هم در دیدار با موگریني از لزوم ملموس شدن دستاوردهاي برجــام براي مردم ایران ســخن گفت، امري كــه تلویحا به لزوم رفع هر چه ســریعتر موانع براي اتصال اقتصاد ایران و جهان اشاره داشت. با این حال به نظر مي رسد كه مشكلات اجرایي برجــام دیپلمات هاي دولت روحانــي را به تحرك گسترده تري براي حل آن واداشته است.
روزنامه «آرمان» هم در یادداشتی با اشاره به اینكه همگرایی تهران و واشنگتن درجهت حل وفصل موضوعات باقی مانده در راستای اجرایی كردن تعهدات صورت گرفته است، آورد: هم‌اكنون قبل ازگذشت یك فصل ازاجرایی شدن برجام،آنان می‌خواهند كه تمامی پیامدهای ناشی از تحریم‌ها در این بالغ بر سه دهه بیشتر به فوریت از جامعه ایران خارج شود. به نظر می‌رسد این درخواست تا حدود زیادی موجب شده كه كشورمان وزیرامورخارجه اش را مامور كند تا زمینه تسریع بخشی برروند اجرای تعهدات بین‌المللی نسبت به ایران را بعد از برجام دنبال كند. دیدارظریف وكری درآمریكا را باید دراین معنا تجزیه وتحلیل كرد. دیدارآنها و فقدان گزارش عملیاتی ازسوی آنان به رسانه را باید در این راستا مورد ارزیابی قرار داد. چون نشست كاری برمبنای بحث و گفت‌وگو در جهت اجرای تعهدات متقابل ارزیابی می‌شود. لذا باید گفت این معنا تاحدود زیادی نمایانگر آن است كه جلسه ظریف و كری ادامه خواهد یافت و شاید بتوان اثرات و نتیجه این مذاكرات را در حوزه عمل به تعهدات سازمان‌های بین‌المللی درجهت كاهش فشار ناشی از تحریم‌های قبلی نسبت به ایران ردیابی كنیم.
روزنامه «اطلاعات» هم در یادداشتی در مورد قرارداد فروش آب سنگین به آمریكا آورد: این برای اولین بار در تاریخ سیاسی ایران و آمریكا است كه یك قرارداد رسمی ‌همكاری (در چارچوب برجام) امضاء می‌شود. علاوه بر آن، این قرار داد بعد از همكاری در حوزه هواپیمایی برای اولین بار در حوزه انرژی هسته‌ای در حالی كه برای بیش از یك دهه آمریكا با فعالیت‌‌های هسته‌ای ایران مخالفت می‌كرد‌، امضاء می‌شود. ارزش این قرارداد 8 میلیون و 600هزار دلار و قرار است این محموله آب سنگین این هفته تحویل طرف آمریكایی داده شود.

***بازتاب گوناگون سخنان روحانی
سخنان تازه «حسن روحانی» رییس جمهوری در دومین سمینار بین‌المللی محیط زیست، دین و فرهنگ در روزنامه های امروز بازتاب گوناگون و زیادی داشت.
برخی از روزنامه ها چون «افكار»، ابتكار و اطلاعات بخشی از سخنان روحانی را مبنی بر اینكه «نخستین ندای گفت و گوی تمدن ها، تعامل ادیان و جهان عاری از خشونت از ایران برخاست» برجسته كردند.
روزنامه اعتماد هم در گزارش خود در این مورد نوشت: روسای جمهوری از دولت‌های اصلاحات و اعتدال، كارنامه‌ای درخشان از خود در جامعه جهانی به جای گذاشته‌اند. كارنامه‌ای كه نام ایران را به عنوان منادی گفت‌وگوی تمدن‌ها و جهان عاری از خشونت به ثبت رساند تا حسن روحانی آن را در میان خوشحالی‌های امروزش جای دهد. رییس‌جمهور با افتخار از دو شعار سال‌های گذشته ایرانیان یاد می‌كند. گفت‌وگوی تمدن‌هایی كه همتای او در دولت اصلاحات، از تریبون ملل متحد اعلام كرد تا در سال‌هایی كه نظریه جنگ تمدن‌ها بر سر زبان‌ها بود، ٢٠١١ را به نام خود رقم زند و جهان عاری از خشونت، كه خود فریاد آن را در نخستین حضور در مجمع سالانه ملل متحد سر داد.
برخی روزنامه ها چون «اقتصاد پویا» و «تعادل» هم بخش دیگری از سخنان روحانی در مورد ضرورت توجه به محیط زیست در راستای نیل به توسعه پایدار را در عنوان گزارش های خود برجسته كردند.
برخی دیگر از روزنامه ها چون «رسالت»، «شهروند» و «جهان صنعت» هم از زبان روحانی در تیتر گزارش مرتبط خود نوشتند: اگر ایران نبود با دولت تروریستی داعش مواجه بودیم.
*** گروه پژوهش و تحلیل خبری
**پژوهشم**9275**9279