۲۳ فروردین ۱۳۹۵،‏ ۱۵:۴۷
کد خبر: 82030567
۰ نفر
پیامدهای سفر پادشاه عربستان به مصر

تهران- ایرنا- «سلمان بن عبدالعزیز» در نخستین سفر خود به مصر در جایگاه پادشاه عربستان سعودی، كوشید تا به رغم برخی اختلاف های سیاسی بین ریاض و قاهره، روابط دوجانبه را مستحكم تر از قبل سازد.

امروز دوشنبه 23 فروردین ماه، آخرین روز از سفر پنج روزه ملك سلمان به مصر است. این سفر در زمانی انجام شد كه هر 2 كشور به نوعی به یكدیگر نیازمندند.عربستان پس از ناكامی های پی در پی در سیاست های منطقه ای خود، به ویژه پس از توافق هسته ای ایران با غرب، پیروزی های پیاپی نیروهای ارتش سوریه بر مخالفان مورد حمایت عربستان و همچنین بی نتیجه بودن یك سال جنگ علیه یمن، نیازمند تقویت و بازسازی موقعیت منطقه ای خود از راه تحكیم روابط با دیگر كشورهای موثر همچون مصر است.
عربستان سعودی به دنبال جلب حمایت سیاسی مصر برای رویارویی با مسایل و چالش های منطقه ای است. علاوه بر آن سعودی ها در صددند از ظرفیت ارتش بزرگ و قدرتمند مصر كه تجربه جنگ های متعددی را دارد در جهت تحقق اهداف خود استفاده كنند.
در برابر، مصر نیز در برهه كنونی به سبب كاهش درآمدهای گردشگری و سرمایه گذاری خارجی به پول و سرمایه عربستان نیاز دارد. دولت «عبدالفتاح السیسی» با بحران های اقتصادی و مالی شدیدی رو به رو است و برای بهبود شرایط كشورش چشم به هدایای گرانبهای عربستان دوخته است. در جریان همین سفر بود كه حدود 20 توافقنامه و یادداشت تفاهم بین 2 كشور در زمینه هایی چون برق، مسكن و انرژی هسته ای امضا شد.
ریاض و قاهره همچنین در زمینه احداث یك پل ارتباطی روی دریای سرخ برای اتصال 2 كشور به توافق رسیدند. این پل كه در نوع خود اولین است و قاره آفریقا و آسیا را به هم مرتبط می كند، موجب افزایش چشمگیر حجم مبادلات بین 2 كشور خواهد شد. رییس جمهوری مصر در این باره اعلام كرد كه این پل به نام سلمان بن عبدالعزیز نامگذاری خواهد شد.
در مورد فضای كلی مناسبات ریاض و قاهره كه اكنون گرم به نظر می رسد باید گفت در جریان روی كار آمدن ژنرال السیسی در پی كودتا علیه «محمد مرسی»، عربستان از السیسی حمایت كرد. با این حال، مصر و عربستان در سال های اخیر در بسیاری از مسایل دارای تفاوت دیدگاه جدی با یكدیگر بوده اند و اولویت های 2 طرف به خصوص در قبال مسایل منطقه ای یكسان نیست. در این فضا، اشتراك هایی كه به برخی از آن ها اشاره شد، رهبران ریاض و قاهره را وادار می كند تا با هم روی یك شاخه بنشینند.
مصر در هیچ یك از پرونده های مهم منطقه ای از جمله پافشاری عربستان بر بركناری «بشار اسد» رهبر دمشق یا درگیری زمینی در یمن و همچنین اعلام آمادگی سعودی ها برای اعزام نیرو به خاك سوریه، با عربستان هم نظر نبوده و آن چنان كه سعودی ها انتظار داشته اند، رفتار نكرده است. حتی در برخی موارد قاهره درست در نقطه مقابل ریاض موضع گیری كرده است. به عنوان مثال، قاهره در اعلام حمایت از دخالت نظامی روسیه در سوریه یا موضع گیری چندی پیشِ وزیر امور خارجه مصر در قبال اعلام آمادگی عربستان در زمینه اعزام نیرو به سوریه و شخصی خواندن این تصمیم، در مقابل سعودی ها قد علم كرد.
با تمام این اوصاف سعودی ها حاضرند در عرصه رقابت با ایران و به منظور پیگیری سیاست یارگیری، هرچند با دادن امتیازهای فراوان، مصر را با خود همراه كنند. البته مصر هم از این برگ برنده خود به خوبی بهره برداری می كند. به عبارت دیگر، سردی روابط ایران و مصر را می توان ناشی از تنش میان تهران و ریاض دانست كه البته به ابزاری برای مصری ها جهت بهره جویی اقتصادی از سعودی ها تبدیل شده است.
در این سفر دیدیم كه «سامح الشكری» وزیر امور خارجه مصر در سخنانی از ایران انتقاد و تهران را به تلاش برای گسترش نفوذ خود در كشورهای همجوار متهم كرد. وی تاكید كرد به همین دلایل است كه مصر تا این لحظه با ایران قطع ارتباط كرده است. چرب زبانی مصری ها برای مهمان سعودی خود به همین جا ختم نشد و آن ها شبكه المنار لبنان، وابسته به حزب الله را از فهرست كانال های ماهواره «نایل ست» حذف كردند.
در ارتباط با مسایل و رقابت های منطقه ای با ایران، بخصوص بر سر بحران پیچیده سوریه، سعودی ها افزون بر مصر نیازمند همراه ساختن تركیه با خود هستند. این در حالی است كه روابط قاهره و آنكارا در پی حمایت تركیه از اخوان المسلمین و رییس جمهوری پیشین مصر دچار تیرگی است.
با توجه به آنچه گفته شد، یكی از موضوع های مهمی كه پادشاه كهنسال عربستان در این سفر پنج روزه در مورد آن با السیسی مذاكره كرده، مساله برطرف ساختن تنش در روابط آنكارا- قاهره است، به ویژه آنكه پادشاه عربستان اندك زمانی پس از سفر خود به قاهره، به دعوت رسمی «رجب طیب اردوغان» رییس جمهوری تركیه به این كشور سفر می كند. ملك سلمان در كنار دیدار با مقام های ترك، در نشست سران سازمان همكاری های اسلامی در استانبول كه در روزهای 26 و 27 فروردین برگزار می شود، شركت می كند. دور از ذهن نیست كه ملك سلمان در سفر به قاهره در صدد راضی كردن السیسی برای سفر به تركیه و شركت در نشست یادشده بوده است. در واقع پادشاه سعودی نقش میانجی را بین تركیه و مصر به عهده گرفته است و تمام سعی خود را برای بهبود روابط این 2 كشور و نزدیكی آنها به هم به كار بسته است.
در پایان می توان گفت سریال شكست های عربستان در پرونده های مختلف منطقه ای، حكام سعودی را بر آن داشته است تا با سفر به مصر، هم اختلافات سیاسی دوجانبه را بر طرف كنند و هم با میانجیگری و برقراری مصالحه بین آنكارا و قاهره ، ائتلافی برای نجات و تقویت موضع خود در مسائل و بحران های چند لایه منطقه به وجود آورند.
فرجام سخن آنكه عربستان هم به دلیل رقابت های منطقه ای با ایران و هم جلوگیری از قدرت یافتن مجدد اخوان المسلمین در مصر به حفظ رابطه نزدیك با دولت السیسی نیاز دارد و مصر هم به دلیل نیازهای اقتصادی نمی خواهد دست رد به سینه حكام سعودی بزند.
**گروه پژوهش و تحلیل خبری
پژوهشم**س.س**9279