جويبار ، قلب تپنده سفال مازندران

ساري-ايرنا- در برهه زمان كنوني كه از كارگاههاي سفال پزي در شهرهاي و روستاهاي مازندراني ديگر اثري باقي نمانده است ، فعاليت كارگاه سفال پزي در ' كلاگر محله ' جويبار جاذبه ميراث فرهنگي و تاريخي اين استان به شمار مي رود .

جويبار يكي از شهرستان هاي مركزي مازندران است كه از شمال به درياي مازندران ، از جنوب به شهرستان قائمشهر ، از شرق به شهرستان ساري و از طرف غرب به شهرستان بابلسر متصل است .
كلاگر محله يا كوزه گر محله يكي از محله هاي قديمي جويبار است كه در سال هاي نه چندان دور كارگاههاي سفال پزي استاداني همچون 'غلامعلي چيني ساز'' ، ' عزيزالله فكوري' ، ' عظيم بخشي'، ' يوسف طالبي' و 'سبحان نجفي' اين محله را به عنوان يكي مناطق فعال و پرتكاپو در زمينه سفالگري معرفي مي كرد .
**تداوم تپش قلب سفال مازندران در كلاگر محله جويبار
زمان زيادي از آن دوران نگذشته است كه سفال هاي دست ساخته هنرمندان مازندراني از قدره(كاسه آش) ، گومبكا( ظرف مخصوص نگهداري نيشكر)گرفته تا دوشون (ظرف مخصوص توليد كره) ، گل لوه (ظرف مخصوص درست كردن ماست) ونمك شور( ظرف مخصوص نگهداري نمك) بازارهاي اين استان را در قبضه خود داشت و كارگاههاي تونلي پخت سفال در محلات و مناطق مختلف مازندران فعال بودند.
حال كه امروز از آن هنر ديرينه مازندران كه سابقه اش به هشت هزار سال قبل از ميلاد بر مي گردد چيزي زيادي باقي نمانده است ، كوره سفال پزي استاد رمضانعلي چيني ساز در منطقه قديمي و خانه شخصي اين هنرمند به مكاني مناسب براي ديدن هنر ديرينه كشور و خريد اين محصولات تبديل شده است .
كوره سفال پزي، سفالينه ها و كار سفالگري استاد چيني ساز چنان شهرت جهاني يافت كه گردشگران خارجي رنج سفر را تحمل كرده و با سفر به كلاگر محله جويبار از آن ديدن مي كنند .
هنر دست استاد چيني ساز پرآوازه و جهاني است تا جايي كه خودش مي گويد كه زن جهانگرد فرانسوي پرسان پرسان براي ديدن محل كار و هنر دستش به كارگاهش آمد ، كارگاهي كه به واقع هم زيباست و هم پرسش انگيز براي ذهن هاي كنجكاو كه چگونه دست ساخته هاي زيبا از چنين جايي به خانه هاي اعيان و اشراف راه مي يابد.
هنر سفالگري مازندران هم اكنون تنها در كلاگر محله و در كوره سفال استاد چيني ساز نفس مي كشد و شايد اين آخرين فرصت براي مسافران نوروزي باشد كه با سفر به مازندران سري هم به شهر جويبار و كارگاه سفالگري اين هنرمند پير ولي جوان دل بزنند.
رمضانعلي چيني ساز ، سفالگري است كه پنج نسل از خاندانش و به مدت 300سال دراين حرفه مشغول به كار بوده اند و او آخرين بازمانده اين هنر در مازندران است .
اين هنرمند مازندراني كه از طبيعت زيباي مازندران براي نقش و نگار زدن بر دست ساخته هايش بهره مي گيرد ، مي گويد : نقوش ساده مزين به حيوانات ، طبيعت و مناظر زيبا در سفال هاي كشف شده شمال كشور هم مشهود است .
چيني ساز گفت: ظروف سفالي ساخته شده در اين كوره ها توسط افراد با حمل بر روي حيوانات و رفتن به محلات در شهرها و روستاهاي استان فروخته مي شد .
وي در توضيح تاريخچه سفالگري مازندران گفت: كلا به معناي كوزه است و در شهرستان هاي قائمشهر ، بابل و جويبار محله اي به نام كلاگر محله وجود داشت كه اهالي اين مناطق سفال گران مطرحي بودند.
چيني ساز تغييرشيوه زندگي و روي آورن مردم به ظروف امروزي بارنگ و لعاب را زمينه ساز ركود استفاده از ظروف سفالي در جامعه و توليد اين محصولات دانست .
وي گفت: با تغيير سبك توليد محصولات سفالي و ساخت اشيا تزييني به دنبال ايجاد بستري براي ايجاد رغبت در مردم براي استفاده از اين محصولات بودم .
چيني ساز رونق بخشيدن دوباره اين هنر را مستلزم يك عزم همگاني فرهنگي و هنري دانست و گفت : بنده به عنوان يك سفالگر تنها توليد كننده اين آثار هستم و محروميت هنر مي بايست با تلاش مسئولان و دست اندركاران رفع شود.
وي به اخذ مهر اصالت يونسكو به دو ظرف سفالي لبنيات و گومبكا اشاره كرد و گفت : ورود سازمان هاي جهاني براي حفظ هنرهاي سنتي نشانگر ارزش و جايگاه اين هنرهاست كه بايد درجامعه ماهم موردتوجه قرار بگيرد .
سفال هاي كلاگر محله جويبار مي تواند سوغات و رهاورد خوبي از مازندران باشد.
** جمعه بازار ، بازار سنتي مازندران بابيش از يك قرن قدمت
جمعه بازار جويبار را نه به خاطر بازار بودنش بلكه به خاطر حفظ بافت سنتي و قديمي اش كانون توجه قرار دارد .
جمعه بازار جويبار يكي از بازارهاي سنتي مازندران با سابقه فعاليت بيش از 150 ساله ، از بازارهاي شلوغ و پرتردد استان است كه فروشندگاني از اقصي نقاط مازندران و گاهي استان هاي شمالي در اين شهر حضور مي يابند .
قيمت مناسب و ارائه محصولات و توليدات سنتي و محلي مازندران در جمعه بازار جويبار اين مكان را به فضايي مناسب براي حضور مسافران تبديل كرده است تا با سپري كردن روزي از سفرشان به جويبار در اين بازار از نزديك با فرهنگ ، آداب ، رسوم و توليدات مازندراني ها آشنا شوند .
18 كيلومتر ساحل بكر و زيبا و وجود بيش از 20 اثر تاريخي ثبت شده در ميراث ملي از جمله پل تاريخي خشته پل جمعه بازار ، سيكاپل ، پل آزان ، خانه تقوايي شهر جويبار ، آستانه مقدسه امامزاده قاسم اسماعيل كلا بزرگ ، پير درويش سروكلا ، شاهرضا ، امامزاده حبيب و چهل تن كوكنده ، تكيه و سقاتالار بيزكي از مكان هاي تاريحي و جاذبه هاي گردشگري جويبار است كه امسال همچون سال هاي گذشته آماده ميزباني و حضور مسافران نوروزي است.
2096/1654

سرخط اخبار استان‌ها