۲۶ اسفند ۱۳۹۴،‏ ۹:۰۵
کد خبر: 82004276
۰ نفر
نوروزخواني، رسمي ديرينه در تالش

آستارا، تالش - ايرنا - يكي ازآداب و روسم كهن ديار تالش در غرب گيلان، مراسم سنتي نوروزخواني است كه طبق آن، هنرمندان به در خانه هاي مردم مي‌روند و با خواندن آواز، نويد آمدن بهار را مي‌دهند.

بهاريه خوانان محلي تالش اين روزها در آستانه سال نو ايراني با خواندن اشعاري در وصف بهار در خيابان ها و معابر ، رسيدن نوروز باستاني را به مردم خبر مي دهند.
براساس اين آيين، در دهه آخر اسفند، گروه هاي دو يا سه نفره شب هنگام فانوس به دست به در خانه ها رفته و با خواندن اشعاري موسوم به بهار آمد ، مژده بهار را به خانه نشينان مي دهند.
اين رسم ديرين در روستاهاي تالش از اعتبار بالايي برخوردار است، چتوش خوانان بهار به حياط خانه مردم مي‌رفته و به در هر خانه‏اي كه مي‌رسند، اجازه نوروزخواني مي‌گيريند و اين شعر را مي‏خواندند: در اول عرض من باشد سلامي تو اي آقاي من، خوش فكر عالي بده اِذني بخوانيم چند كلامي.
اگر صاحب خانه مشكلي نداشت، مثلاً كسي از اعضاي خانواده او در آن سال فوت نكرده ، يا بيمار در خانه نداشت، به آنها اجازه مي شود. نوروزي خوان‌ها نيز اشعاري را در مدح ائمه اطهار(ع) مي‌خواندند، بعد از آن صاحب خانه هديه‌اي مثل پول، برنج يا تخم مرغ به آنها مي‌دهد، آيين توروز خواني ساليان سال است كه در تالش مورد توجه بوده و يكي از برنامه هاي مرسومي است در استقبال از سال جديد بواقع بايد گفت يكي از اين زيباترين مراسمي كه در روزهاي پاياني سال به بهانه استقبال از سال جديد برگزار مي شود ، آيين نوروز خواني است.
نوروزخواني از جمله آيين هايي است كه دگرگوني و تغيير و تحول و رسيدن به احسن الحال را نويد داده و يكي از مولفه هاي فرهنگي است كه ايرانيان با بهره گيري از آن به تكريم و نيايش پروردگار مي پردازند.
در اين آيين باستاني چاووش خوانان محلي تالش با خواندن اشعاري در وصف بهار در خيابان ها و معابر ، رسيدن نوروز باستاني را به مردم خبر مي دهند و آنها را براي ميزباني بهار آماده مي سازند.
پيچيدن صدايي حزين و دل انگيز ترنم فرا رسيدن فصلي از تحول و نورستگي و طراوت و شادابي را در گوشه و كنار شهر خبر مي دهد.
اين روزها در شهرها و روستاهاي تالش شاهد حركت چاووش خوانان محلي در خيابان ها و معابر و كوچه ها و محله ها هستيم كه با شعرهايي در وصف آمدن بهار و توصيف صفات خداوند و ائمه معصومين(ع) مردم را به تجديد حيات طبيعت نويد مي دهند.
چاووش خوانان كه از احترام و جايگاه خاصي در ميان مردم به ويژه در ميان اهالي روستاها برخوردارند ، با هدايايي از قبيل شيريني ، پول ، برنج و تخم مرغ از طرف مردم پذيرايي مي شوند.
كودكان و نوجوانان سنين 10 تا 18 سال بيشترين افرادي را تشكيل مي دهند كه از روستاها به شهر آمده و در وصف شكفته شدن شكوفه ها آمدن بهار را به مردم خبر مي دهند.
در برخي موارد نيز نوروز خوانان تالشي در قالب گروه و دسته هاي دو يا سه نفره به خانه ها مي روند و با سردادن نواي بهار آمد ، خوش آمد، مژده رسيدن طبيعتي نو را سر مي دهند.
اينها چاوشان بهاري هستند كه تالشان با آغوشي باز از آنها استقبال مي كنند و پس از نوروزخواني با انعامي قابل توجه كه اغلب پول يا تحفه مناسبي است ، از نوروز خوانان پذيرايي مي كنند.
اين رسم به خصوص در روستاهاي تالش از اعتبار و دوام بيشتري برخوردار است.
نوروز در ميان قوم تالش از جايگاه ويژه اي برخوردار است و تالشي ها به نوروز باستاني به ديده نوخواهي و تحول مي نگرند چرا كه معتقدند با نوروز، ديدگاه جديدي به زندگي گشوده مي شود.
طبيعت تالش نيز همراه با نوروز نورستگي را تجربه كرده و طراوت و شادابي و سرزندگي دوباره اي به خود مي گيرد.
پيوند آداب و رسوم و طبيعت در تالش ديرپاست، وقتي كه دختركان تالشي دامن دامن بنفشه هاي وحشي و خوش عطر كوهستان را مي چينند و در طاقچه هاي خانه خود در ليواني به نمايش مي گذارند ، آنوقت سر و كله نوروز خوانان تالشي پيدا مي شود تا فرارسيدن نوروز باستاني را با نغمه اي ديگر سر دهند و حال و هواي بهاري را به شب هاي مه زده و سرد و نمناك آخر زمستان تالش ببخشد.
نگاه دختران دم بخت از تالار خانه به نوروزخوانان نگاهي است كه نغمه سالي پر از اميد و آرزو را دارد و نغمه نوروز خوانان شايد نغمه آشناي جوان دم بختي است كه در هيبت نوروزخوان و آواز نوروزخواني بهار را مژده مي دهد و زندگي نو و طبيعتي نورسته و يا بر آوردن آرزويي در دل را نويد مي دهد.
آوازهاي نوروزخواني در تالش از يك غناي قابل توجه برخوردار است كه متاثر از فرهنگ و آداب و رسوم غني تالشان است.
موسيقي حزين و روح انگيز كه شنونده را به عمق هستي و آفرينش و خودآگاهي رهنمون مي سازد ، ريشه در بينش و آگاهي والاي تالشي ها دارد.
موسيقي و آوازي كه ضمير انسان را به عكس العمل وا مي دارد و به كرنش خالق يكتا مي خواند. در آوازهاي نوروزخواني تالشي ها پيوند و علاقه خود را به ائمه به خصوص امام علي(ع) فرياد زده و به نمايش مي گذارند و نوروز را با نام علي(ع)مي آرايند.
بدين ترتيب نوروز خواني در تالش و فرهنگ تالشي ها، تنها مژده جشني چند روزه و صوري نيست بلكه پيامي است كه هر ساله با مضامين خاص خود، تعالي شخصيتي و اجتماعي را خواستار شده و نورستگي طبيعت را با نوخواهي انسان پيوند مي زند تا در سايه توجه به عمق هستي و آفرينش و مرام و منش اولياي ديني، تحولي اساسي در منش شخصي و زندگي اجتماعي ايجاد شود و رذائل و زشتي ها وانهاده شده و تعالي زندگي بشري رقم بخورد.
شهرستان تالش در 110 كيلومتري غرب مركز استان گيلان واقع است.
گزارش از: سيدجلال سيدمحمدي
7106/2007