چگونه چهارشنبه آخرسال شاد و آرامي داشته باشيم

بوشهر- ايرنا - چهارشنبه سوري جشن بازمانده از نياكان در ايران باستان كه از آن به عنوان پيشباز نوروز ياد و با آميزه اي از آئين هاي گوناگون برگزار مي شد، امروز مانند ديگر رسوم دچار بدعت هايي شده كه ازشادي آن كاسته و نگراني توام با حسرت را به ارمغان مي آورد.

به گزارش ايرنا،طبق آئين باستان آخرين چهارشنبه سال، آتش بزرگي بر افروخته كه تا صبح روز بعد و برآمدن خورشيد روشن نگه داشته مي‌شد و مردم روي آن مي پريدند و در زمان پريدن مي‌خوانند 'زردي من از تو، سرخي تو از من'.
اين جمله نشانگر مراسمي براي تطهير و پاك‌سازي مذهبي است كه واژه 'سوري' به معني 'سرخ' به آن اشاره دارد.
به بيان ديگر مردم خواهان آن هستند كه آتش تمام رنگ پريديگي و زردي، بيماري و مشكلاتشان را بگيرد و به جاي آن سرخي و گرمي و نيرو به آنها بدهد.
چهارشنبه‌ سوري جشني نيست كه وابسته به دين يا قوميت افراد باشد و در ميان بيشتر ايرانيان رواج دارد.
در قديم چند روز پيش از نوروز مردماني به نام آتش‌افروزان كه پيام‌آور اين جشن اهورايي بودند به شهرها و روستاها مي‌رفتند تا مردم را براي اين آئين آماده كنند.
آتش‌افروزان، زنان و مرداني هنرمند بودند كه با برگزاري نمايش هاي خياباني، دست‌افشاني‌ها، سرودها و آوازهاي شورانگيز به سرگرم كردن و خشنود ساختن مردمان مي‌پرداختند.
آنها از هفت روز پيش از نوروز تا دو هفته پس از نوروز با پديد آمدن تاريكي شامگاه، در تمامي جاي هاي شهر و ده آتش مي‌افروختند و آن را تا برآمدن خورشيد روشن نگاه مي‌داشتند.
اين آتش، نماد و نشانه نيروي مهر و نور و دوستي بود هدف آتش‌افروزان برگرداندن نيروي فزاينده و نيك به مردمان براي چيره شدن بر غم و افسردگي بود.
اما دردهه هاي اخير اين مراسم شادي آفرين با توليد انواع مواد آتش زا، بمب هاي دستي و آتشبازيهاي خطرناك و حادثه ساز از حالت سنتي خود خارج شده و به روز بحران بويژه براي كودكان و خانواده ها تبديل شده است.
آمارهاي رسمي مراكز فوريت هاي پزشكي و آتش نشاني ها در سالهاي اخير بيانگر نقص عضو شدن شمار زيادي از كودكان و نوجوانان و حتي مرگ برخي، آتش سوزي خانه ها و اماكن عمومي و وسايل نقليه درجريان حوادث چهارشنبه آخر سال در نقاط مختلف كشور است.
به دليل همين نگراني ها و خسارت و تلفاتي كه آتشبازيهاي چهارشنبه آخر سال در دهه هاي اخير براثر ورود بدعت ها به اين آئين باستاني و خارج شدن آن از حالت جشن سنتي نشاط انگيز به ناهنجاري، به بار آورده و سبب سلب آرامش و سلامتي مردم ايران شده است، ضرورت تبيين اينكه چگونه چهارشنبه آخر سال شاد و آرام همراه با سلامتي داشته باشيم را در ميزگزدي با حضور مسئولان و كارشناسان دستگاههاي دخيل در اين موضوع در استان بوشهر به گفت وگو نشسته ايم.
كارشناس حوادث معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشكي استان بوشهر در اين ميزگرد گفت: يكي از سنتهاي ما ايرانيان گراميداشت آخرين چهارشنبه سال است اين برنامه بعنوان جشني در نظر گرفته مي شد كه پيش از نوروز براي پيشگيري و دفع بلا اجرا مي شود.
اكرم انصاري فرد افزود: اما در سالهاي اخير شاهديم كه بدليل بي توجهي و غفلت افراد از نحوه برگزاري و نوع استفاده مواد آتش زا غير استاندارد همه ساله هزاران نفر از هموطنان مصدوم و يا معلول مي شوند و خانواده زيادي سال نو را با غم و اندوه آغاز مي كنند.
وي اضافه كرد: لحظه اي غفلت،مسير زندگي اين افراد را اينگونه تغيير مي دهد برهمين اساس بايد حواسمان باشد هيچ فردي ازجمله توليد كننده، مجري آتش بازي، ناظران يا حتي عابران پياده و رهگذران از آسيبهاي چهارشنبه آخرسال در امان نيستند.
انصاري فرد گفت: گاهي شدت آسيب افراد ناظر آتش بازيها از مجريان شديدتر است بنابراين نظارت والدين بر رفت و آمد كودكان و نوجوانان در اين روزها، موضوع بسيار با اهميتي است و بايد جدي گرفته شود.
كارشناس حوادث معاونت بهداشتي دانشگاه علوم پزشكي بوشهر گفت: نظارت مستقيم خانواده ها برنوجوانان هم در حين خريد وسايل كم خطر و هم در زمان استفاده از مواد آتش زا و حضور يكي از والدين كه آشنا به نكات ايمني درهنگام آتش بازي كودكان و نوجوانان است مي تواند از بروز و شدت حوادث احتمالي بكاهد.
وي افزود: آموزش نوجوانان درمورد رعايت نكات ايمني اهميت زيادي دارد اما اين آموزشها براي كودكان جذابيت ندارد چون مي دانند اگر بخواهند گوش دهند بايد محدوديتهايي را بپذيرند.
انصاري فرد ادامه داد: به همين دليل در بسياري از موارد اين چنيني كودكان با مخفي كاري دور از چشم والدين مواد را خريداري و در جيب، كيف و يا كمد نگهداري مي كنند و همين مساله بلاي جان كودك مي شود.
انصاري فرد گفت:افراد بايد از پرتاب فشفشه، موشك و ساير مواد آتش زا روي شاخه درختان، پشت بام و بالكن منزل خودداري و فقط در فضاي باز فشفشه و ترقه مورد استفاده قرار دهند.
اين كارشناس ادامه داد:براي جلوگيري از پيامدهاي ناگوار افراد بايد از آتش زدن لاستيك، هيزم و كارتن خالي در واحدهاي مسكوني يا در معابر، كوچه و خيابان خودداري كنند.
وي اظهار كرد: از انداختن قوطي هاي دربسته و ظرف هاي تحت فشار به درون آتش خودداري و براي روشن كردن آتش از فضاهاي تعيين شده از سوي شهرداري استفاده شود.
انصاري فرد بااشاره به اينكه آتش بازي در نزديكي پمپ بنزين ها و وسايل نقليه فاجعه بار است گفت: افراد توجه داشته باشند كه استفاده از مواد آتش زا، منفجره و ترقه و فشفشه دست ساز بدليل غير استاندارد بودن خطر آفريني بيشتري دارد و در صورت پوشيدن لباس گشاد از نزديك شدن به آتش يا پريدن از روي آن خوداري شود.
انصاري فرد افزود: در صورت بروز هرگونه آسيب چشم بدون دستكاري سريع به نزديك ترين مركز اورژانس مراجعه شود.
وي گفت: پارسال ميانگين سني افرادي كه در استان بوشهر دچار حادثه شده بودند 20 سال و 83 درصد حادثه ديدگان نيز مرد بودند.
انصاري فرد افزود: همچنين 89 درصد موارد با ترقه و 11 درصد در اثرآتش بازي دچار سوختگي شده بودند.
وي بيان كرد: 72 درصد موارد مواد آتش زا را خريداري، 17درصد از سوي دوستان و 11 درصد مواد آتش زا دست ساز استفاده كرده بودند.
انصاري فرد با بيان اينكه 17درصد محل وقوع حادثه در كوچه و خيابان گزارش شده بود افزود: 50 درصد ناحيه آسيب ديده بدن دست و پا، 44درصد چشم، شش درصد صورت و يك مورد قطع عضو نيز گزارش شد.
انصاري فرد ادامه داد: 94درصد موارد سوختگي در استان بوشهر از نوع درجه يك بود.
وي يادآور شد: 17درصد مراجعان بدون درمان، 61درصد درمان سرپايي و 22درصد بستري شدند.
رئيس مركز فوريت هاي پزشكي استان بوشهر نيز گفت: برگزاري جشن از نظر روحي و رواني باعث تخليه خستگي ها و ايجاد روحيه نشاط مي شود ولي در چند سال گذشته با استفاده از مواد آتش زا و منفجره باعث ايجاد حوادث گاه مرگ و يا صدمه هاي جبران ناپذير مانند سوختگي هاي گسترده و عميق و يا قطع عضو به جا گذاشته است.
دكتر عبدالكريم دادجو افزود: براي جلوگيري از ايجاد صدمه ها و تلخ كامي كه در حال استقبال از بهار طبيعي و نوروز رخ مي دهد، رعايت نكته هاي ايمني ضروري است و اگر قرار است آتشي روشن شود از مواد با قدرت اشتعال كنترل شده و استاندارد استفاده و ازمصرف تينر و بنزين خودداري شود.
دادجو ادامه داد: در آئين چهارشنبه سوري از شوخي هاي بي مورد مثل پرتاب كردن ترقه به طرف ديگران خودداري و محل روشن كردن آتش نزديك مواد و يا وسايل واماكن ديگران نباشد.
رئيس مركز فوريتهاي پزشكي استان بوشهر با تاكيد بر استفاده نكردن از مواد انفجاري دست ساز گفت:در هنگام انفجار ترقه ها از آن فاصله گرفته و از نزديك كردن ترقه به صورت خودداري شود.
دادجو گفت: در صورت بروز هرگونه حادثه در كوتاه ترين زمان با مركز اورژانس 115 تماس گرفته شود.
معاون عمليات سازمان آتش نشاني و خدمات ايمني شهرداري بندر بوشهر نيز گفت: چهارشنبه سوري سنتي ديرينه است كه مردم سه شنبه آخر سال را با روشن كردن آتش جشن مي گيرند.
داريوش وحدتي افزود: با وجود اينكه اين مناسبت را مي شود عاقلانه و خيلي آرام برگزار كرد ولي با استفاده از مواد آتش زا چهارشنبه سوري به چهارشنبه سوزي تبديل شده است.
وي اضافه كرد: برخي از جوانان با استفاده از مواد آتش زا و ترقه هاي دست ساز باعث آتش سوزي و رفتارهاي ناشايست مي شوند و علاوه براينكه جان خود را به خطر مي اندازند به ديگران نيز آسيب مي زنند.
وحدتي اظهار كرد: امسال آتش نشاني و خدمات ايمني شهرداري بوشهر با هدف فرهنگ سازي و آگاه سازي به دانش آموزان دوره متوسطه اول و دوم درباره رعايت نكته هاي ايمني آموزش هايي ارائه كرده است.
وي افزود: در اين دوره ها براي اينكه جوانان آخر سال را با آرامش سپري كنند نكته هاي ايمني و عواقب استفاده از مواد آتش زاي خطرناك گوشزد شد.
وحدتي گفت:تبليغ و فرهنگ سازي درمورد استفاده نكردن از مواد آتش زا هرچند باعث كاهش تلفات شده ولي بازهم موارد خطرناكي ديده مي شود.
وي برضرورت كنترل رفتار جوانان از سوي خانواده ها، همراهي خانواده ها براي برپايي آئين چهارشنبه سوري با جوانان، از انداختن مواد آتش زا در مكانهاي پرخطر، خودداري از برپايي آتش در محيط هايي كه منجر به حادثه مي شود تاكيد كرد.
جانشين فرمانده انتظامي استان بوشهر نيز گفت: نيروي انتظامي مخالف شادي مردم نيست ولي در عين حال با كساني كه اقدام به هنجارشكني و حركتهاي پرخطر كنند و با اخلالگران نظم و امنيت عمومي بشدت طبق قانون برخورد مي كند.
سرهنگ عليرضا رزمي افزود: رويكرد پليس نسبت به مراسم چهارشنبه آخر سال رويكردي اجتماعي و محله محور است.
وي اضافه كرد: با توجه به اينكه بخش مهم از قربانيان چهارشنبه آخر سال از ميان كودكان ونوجوانان هستند خانواده ها مراقب فرزندان خود دراين روزها باشند تا مبادا به رفتارهاي پرخطر روي آورند.
رزمي افزود: خانواده ها بايد فرزندان خود را از خطرهاي مواد منفجره و آتش زا آگاه و آنان را از بازي با چنين موادي برحذر دارند.
رزمي يادآورشد: آثار سوختگي مي تواند سيماي دلنشين فرزندانمان را غيرقابل تحمل كند.
جانشين فرمانده انتظامي استان بوشهر خطاب به جوانان و نوجوانان گفت: هرگز باعث سلب آرامش و آسايش ديگران نشويد، از تجمع و برافروختن آتش و ايجاد راه بندان در معابر پرهيز و هرگز سلامتي خود و خانواده را به آتش نسپاريد.
وي افزود: كودكان و نوجوانان عاقبت استفاده از مواد آتش را به دليل احتمال بروز خطر درك نمي كنند به همين دليل اغلب كبريت، ترقه، مواد آتش زا و منفجره را پس از تهيه در نقاط غير قابل ديد مانند انباري، زيرزمين، بالكن، پشت بام و يا داخل كيف، كمد، و وسايل شخصي مخفي مي كنند كه اين امر خود از عوامل بروز حادثه است.
رزمي گفت: مواد منفجره در مجاورت لوازم گرما زا، در هواي گرم، در دست يا جيب افراد ايجاد انفجار و اشتعال مي كند.
وي يادآورشد: انفجار تنها 250گرم مواد آتش زا مي تواند علاوه بر تخريب شديد يك ساختمان، منجر به شكستگي شيشه ساختمانهاي مجاور تا شعاع زياد مي شود.
وي افزود: مواد منفجره به قدري حساس هستند كه حتي در اثر جابه جايي، حمل و نقل، وارد شدن ضربه، رسيدن حرارت اندك، ارتشاعات صوتي، فعل و انفعالات شيميايي و قرار گرفتن در محدوده يك فركانس خاص فعال شده و منفجر مي شوند.
رزمي اظهار كرد: پرتاب ترقه و نارنجك هاي دست ساز خسارت هاي فراواني به خودروهاي در حال عبور و سرنشينان وارد مي كند.
وي گفت: صداي ناشي از انفجار براي نوزادان، خانمهاي باردار، بيماران، سالمندان خطرناك و موجب اختلال آني در سيستم عصبي افراد مي شود.
جانشين فرمانده انتظامي استان بوشهر افزود: براي جلوگيري از بروز حوادث دلخراش افراد در صورت برخورد با هرگونه بسته مشكوك آنرا تكان ندهند و ضربه نزنند و آنرا داخل آب نيندازن بلكه وسايل قابل اشتعال را از بسته دور شود.
وي گفت: چهارشنبه سوري مي تواند زيباترين و شادترين چهارشنبه آخر سال باشد اگر از انجام امور خطرناك و پرحادثه پرهيز شود.
رزمي با بيان اينكه شعله زيباي آتش براحتي مي تواند زيبايي ها را نابود كند گفت: جوانان و نوجوانان با حوادث تلخ به استقبال سال نو نروند.
6047 /6045