۲۴ اسفند ۱۳۹۴،‏ ۸:۲۸
کد خبر: 82001263
۰ نفر
تكم چي ها ، چاوش خوانان بهاري تالش ها

آستارا ، تالش - ايرنا - تكم‌چي‌ها، ميراث‌داران و نمايشگران آداب و سنن نوروزي در استان هاي غربي و بخشي از شمال گيلان هستند كه نويد فرارسيدن بهار مي دهند.

تكم‌چي‌ها ميراث‌داران و نمايشگران آداب و سنن نوروزي در استان هاي غربي و بخشي از شمال گيلان هستند، آنها در واقع چاوش خوانان بهاري هستند كه در واپسين روزهاي سال با ساز و آواز خود و تكان دادن عروسك تكم، شادي را به خانه‌هاي مردم ساكن شهرها و روستاها هديه كرده و مزه آمدن بهار و سال نو را در روستاها و شهر ها مي پيچانند.
تكم در زبان تركي به معني بز نر است و تكم بز قوي هيكلي است كه در رأس گله حركت مي‌كند، بز در تاريخ خاورميانه و ايران زمين، نماد بركت، بار وري و قدرت است. اين عروسك چوبي، به شكل بز توسط مردم به صورت دستي ساخته و با پارچه يا مخمل قرمز رنگ آراسته مي‌شود و تكم‌چي‌ها با در دست گرفتن اين عروسك قديمي و خواندن آوازهاي محلي و مذهبي مسايل اجتماعي را از گذشته‌هاي دور مورد توجه قرار مي‌دهند.
اين كار ضمن انتقال فرهنگ و سنت هاي قومي يك پيام ديگر هم دارد و آن هم انتقال صنايع بومي و سنتي در جامعه به نسل هاي آتي است چراكه با اين كار و نوع ساخت و تزئين تكم و لباس و پوشش آن بچه‌ها در جريان بازي، با صنايع دستي و بومي، معماري و فضاهاي متنوع آن آشنا مي‌شوند.
عروسك تكم با مواد طبيعي مانند چوب و پارچه و بند كفش ساخته شده تمامي پولك‌ها هم به صورت دستي دوخته شده است.
يكي ديگر از رسم هاي پيشواز از ايام نوروز در تالش كه بيشتر در نقاط شمالي آن جريان دارد ، رسم تكم گرداني است، آيين تكم گرداني در تالش به عنوان نمادي از فرارسيدن فصل بهار است.
در تالش تكم گرداني به عنوان يكي از اين جشن ها و نمايش هاي اصيل نوروز با قدمت ديرينه رايج است.
تكم عروسك چوبي سنتي است كه تكم گردان آن را به دست مي گيرد و همراه با آن به خواندن اشعار نوروزي ، دعا و آرزوي داشتن سال جديد و پربار مي كند.
تكم چي اشعار مخصوص تكم را با آهنگي خاص و به زبان تالشي ، تركي و محلي مي خواند و اشعار تكم در چند آهنگ كه خاص مراسم تكم گرداني است، خوانده مي شود.
تكم عروسكي چوبي و به شكل بز است كه روي يك صفحه چهار گوش يا گرد و در سوراخي كه در وسط آن وجود دارد ، قرار مي گيرد و چوب پايه آن از سوراخ وسط صفحه مي گذرد و روي آن را با پارچه هايي به رنگ قرمز مي پوشانند.
تكم به خودي خود ممكن است فاقد ارزش باشد، اما افرادي كه به آنها تكم خوان و يا تكم گردان مي گويند، با خواندن اشعار مناسب با عيد و زندگي روزمره مردم به آن هويت خاصي مي دهند.
تكم چي، چوب را به دست مي گيرد و تكم را روي صفحه چوبي به حركت در مي آورد و مناسب با حركات آن اشعاري را به آواز مي خواند.
سر و صداي زنگوله ها و حركت تكم به صفحه چوبي نوعي ريتم و آهنگ براي آواز تكم چي به وجود مي آورد، با اين آواها و نواهاي فرح بخش ، تالشي ها اين كهن فرهنگان گوشه شمال غربي گيلان زمين، به استقبال سال جديد و نوروز باستاني مي روند.
شهرستان تالش در 110 كيلومتري غرب مركز استان گيلان واقع است.
گزارش از: سيدجلال سيدمحمدي
7105/2007