۱۰ اسفند ۱۳۹۴،‏ ۱۷:۴۸
کد خبر: 81984830
۰ نفر
دیپلماسی علمی، چالش عقلانی ایران و غرب

بغداد-ایرنا- همزمان با ترافیك سنگین هیات های علمی اروپایی به ایران بعد از برجام، سفرهای هیات های علمی كشورمان به كشورهای منطقه نیز گسترش یافته تا جایی كه برخی كارشناسان بر این معادله كه یك طرف آن ایران و غرب و طرف دیگر آن ایران و كشورهای منطقه است، اصطلاح 'دیپلماسی علمی' اطلاق كرده اند.

به گزارش ایرنا، در اقدامی كم سابقه از دو روز پیش بزرگترین هیات علمی ایران متشكل از روسای 10 دانشگاه معتبر ایرانی به سرپرستی قائم مقام وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در امور بین الملل و چند تن از مدیران این وزارتخانه وارد بغداد شدند و همزمان با حضور این هیات در عراق، یك هیات علمی از كشور سوئیس به همراه رییس جمهور این كشور به تهران سفر كرده است.
در حالی كه از یك سو كشورهای اروپایی برای گسترش مناسبات علمی با دانشگاه های ایران تلاش می كنند و بیش از 30 هیات علمی اروپایی از دانشگاه های معتبر اروپا در طول چند ماه اخیر به تهران سفر كرده اند، از سوی دیگر جمهوری اسلامی ایران برای گسترش مناسبات علمی با كشورهای منطقه تلاش كم سابقه ای را آغاز كرده است.
اصطلاح 'دیپلماسی علمی' كه از یك سو جامعه علمی فناوری را در بر می گیرد و از سویی دستگاه دیپلماسی شریك آن است، به عقیده كارشناسان، تاریخ آن به سال های بعد از جنگ جهانی دوم برمی گردد و بر همین اساس غربی ها با این اصطلاح كاملا آشنا هستند.
كارشناسان، مناسبات آمریكا و اتحاد جماهیر شوری سابق در دوره جنگ سرد را كه سطح مناسبات سیاسی به پایین ترین حد خود رسیده بود، بهترین نمونه دیپلماسی علمی بین دو ابرقدرت جهان می دانند كه همواره پل ارتباطی واشنگتن و مسكو در آن برهه به واسطه این دیپلماسی هرگز قطع نشد و تا به امروز پایدار مانده است.
این چالش جدید به باور كارشناسان ایرانی، بنای رفتارهای جامعه علمی فناوری ایران بین دو گانه اشتیاق غربی ها به توسعه همكاری های علمی فناوری با ایران و از طرفی گسترش مناسبات علمی ایران با كشورهای منطقه شده است.
قائم مقام وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در امور بین الملل در بغداد در تشریح این اصطلاح در تعامل با كشورهای اروپایی گفت: آنچه مسلم است كشورهای غربی برای تامین منافع خود به ایران آمده اند و نیاز است كه ایران نیز منافع خود را در این تعامل علمی بشناسد و دنبال كند.
وی ادامه داد: دانش فنی و پیشرفت های علمی كه ایران در طول سال های گذشته به دست آمده، غربی ها را شگفت زده كرده است و می خواهند از آن سر در آورند و نیروهای نخبه علمی كشورمان را كه در رسیدن به این دستاوردهای علمی و فناوری نقش موثر داشته اند، جذب كنند.
جمهوری اسلامی ایران در دو دهه اخیر توانسته ماهواره بسازد و در مدار زمین قرار دهد، به نانو تكنولوژی دست یابد، اورانیوم 20 % بسازد، رادیو داورها را تولید كند، سوپر رایانه ها برای انجام محاسبات سنگین بسازد و از زباله های تهران برق تولید كند و ده ها دستاورد علمی و فناوری دیگر كه همگی در سایه تحریم های بین المللی ظالمانه تحقق پیدا كرده اند.
رییس مركز همكاری های علمی بین المللی می گوید: كشورهای غربی می خواهند بدانند كه دانشگاه های ایران با چه مدل و برنامه ریزی به این پیشرفت ها دست یافته و توانسته اند نیروی انسانی نخبه در این حوزه ها تربیت كنند.
دكتر حسین سالار آملی با یادآوری اینكه غربی ها بدون دلیل سراغ ما نیامده اند، ادامه داد: وظیفه ما در این همكاری ها حكم می كند كه در عین حال كه به این مناسبات بین المللی وارد می شویم، در عین حال منافع ملی خود را بشناسیم و برای تحقق آنها تلاش كنیم.
وی حفظ سرمایه های علمی و فناوری ایران، فراهم كردن زمینه های كار برای آنان و قدرشناسی از زحمات و تولیدات فكری شان را از اقدامات مهم برای حفظ این سرمایه های كشور خواند و گفت: گسترش مناسبات علمی با كشورهای منطقه در این راستا است.
قائم مقام وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در امور بین الملل افزود: صادر كردن علم و فناوری به كشورهای منطقه باعث می شود هم نیروهای توانمند خود را حفظ كنیم و هم كشورهای منطقه كه اغلب مسلمان هستند از حیث علمی و فناوری تقویت شوند كه در نهایت به نفع ایران و كل منطقه است.
دكتر حسین سالار آملی گفت: ما باید سرریز ظرفیت های علمی فناوری خود را به كشورهایی مانند عراق، افغانستان، تاجیكستان، آذربایجان، ارمنستان، سوریه، لبنان و دیگر كشورهای منطقه سمت و سو بدهیم و در عین حال به دنبال همكاری های علمی بین المللی با كشورهای پیشرفته دنیا از حیث علمی و فناوری باشیم.
اعتقاد بر این است كه صادرات علم و فناوری به كشورهای منطقه دستاوردهایی خواهد داشت:
اول :باعث تضمین بازگشت نیروهای نخبه علمی به كشور می شود
دوم: در دراز مدت در امنیت ایران در منطقه نقش موثر دارد
سوم : دیپلماسی علمی، بستر نفوذ قدرت نرم ایران را در منطقه شكل می دهد
چهارم: تحقیقات علمی مشترك باتوجه به مشتركات زیست محیطی و فرهنگی و اجتماعی كاربردی تر خواهد بود كه بهره بردن از نتایج این تحقیقات فقط منحصر به ایران نخواهد بود.
بر همین اساس است كه در اولین نشست این هیات علمی ایرانی با رییس دانشگاه بغداد معتبرترین دانشگاه این كشور، پیرامون همكاری این دانشگاه با دو دانشگاه یزد و علم و صنعت توافق حاصل شد.
دانشگاه بغداد پیشتر با دانشگاه های امیر كبیر، تهران و صنعتی شریف نیز تفاهمنامه همكاری امضا كرده بود و رییس دانشگاه بغداد در گفت وگو با ایرنا تاكید كرد كه دو طرف ایرانی و عراقی به دلیل مشتركات فراوان در گسترش و فعال كردن و روان سازی مناسبات علمی جدیت دارند.
رییس دانشكده مهندسی خوارزمی در دانشگاه بغداد نیز به ایرنا گفت: آنچه در همكاری علمی بین ایران و عراق اهمیت دارد تشابه پژوهش های زیست محیطی دو كشور با توجه به مشتركات فراوان دو طرف است كه زمینه را برای طرح های تحقیقاتی مشترك فراهم می كند.
این هیات كه به همت رایزنی فرهنگی ایران در بغداد وارد عراق شده شامل روسای دانشگاه های علم و صنعت، الزهراء، یزد، پیام نور، كردستان، آزاد (كردستان)، علمی كاربردی، فنی حرفه ای، ارومیه و صنعتی اصفهان است.
انتظار می رود، هیات علمی ایران در ادامه سفر خود امروز چهارشنبه ضمن بازدید از دانشگاه های علوم و فناوری و النهرین در بغداد با این دو دانشگاه نیز تفاهمنامه همكاری امضا كند.
وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در راستای دیپلماسی علمی و به منظور موازنه بین گسترش همكاری های علمی با كشورهای غربی و از طرفی توسعه مناسبات علمی با كشورهای منطقه درصدد بین المللی كردن 15 دانشگاه ایران در برنامه ششم توسعه است.
خاورم *2*353*1770*1144