تلاش محققان ايراني براي افزايش برداشت نفت از مخازن نفت سنگين با استفاده از فناوري نانو

تهران- ايرنا-محققان دانشگاه صنعتي اصفهان باهمكاري پژوهشكده‌ ازدياد برداشت شركت ملي نفت ايران درحال بررسي اثر استفاده از نانوذرات بر ميزان افزايش قابليت برداشت نفت از مخازن نفت سنگين هستند.

به گزارش روزسه شنبه گروه علمي ايرنا ازستاد ويژه توسعه فناوري نانو، معصومه تاجميري مجري اين طرح گفت: با توجه به نتايج حاصل شده تا اين مرحله از تحقيقات، كاربرد نانوذرات منجر به كاهش هزينه‌هاي فرايند به دليل دستيابي به بازيافت بيشتر نفت و كاهش ميزان آب مصرفي خواهد شد.
وي بيان كرد: طبق آمارهاي شركت ملي نفت ايران، مخازن نفت سبك ايران در نيمه‌ عمر دوم خود قرارداشته و با كاهش توليد روبرو هستند، در حالي كه مخازن نفت سنگين و فوق سنگين ايران بسيار زياد است، اما عدم ورود فناوري‌هاي ازدياد برداشت مؤثر به ايران، موجب شده مخازن نفت سنگين ايران يا به صورت بالقوه باقي مانده و يا با راندمان بسيار پايين با فناوري‌هاي قديمي بهره برداري ‌شود.
وي بيان كرد: از اين‌رو ضرورت تحقيق گسترده در زمينه نفت سنگين و فوق سنگين، به ويژه به كارگيري فرايندهاي مؤثر با راندمان بالا، احساس مي‌شود.
به گفته‌ تاجميري، درطرحي مشترك بين دانشگاه صنعتي اصفهان و شركت ملي نفت ايران تلاش شده تا به بررسي اثر استفاده ازنانوذرات بر افزايش بهره‌وري برداشت نفت از اين مخازن پرداخته شود، بدين ترتيب افزايش قابل توجه ميزان بازيافت نفت دركنار كاهش هزينه، كاهش ميزان مصرف آب در فرايند برداشت و بهبود شرايط زيست محيطي اطراف مخازن از مهم‌ترين نتايج اين طرح خواهد بود.
تاجميري در توضيح روش‌هاي دستيابي به بازدهي بيشتر در فرايند برداشت نفت بيان كرد: به منظور افزايش بهره‌وري در مخازن نفت سنگين، در نظرگرفتن دو عامل كاهش ويسكوزيته و تغيير درترشوندگي سنگ از اهميت فراواني برخوردار است، طبق مطالعات موجود، استفاده از مواد فعال سطحي مانند نانوذرات در كنار روش‌هاي حرارتي همچون روش ريزش ثقلي به كمك بخار(SAGD) منجر به كاهش ويسكوزيته و مكانيسم آشام خود به خودي منجر به تغيير در ترشوندگي سنگ خواهد شد.
وي ادامه داد: در اين رساله نيز به مطالعه‌ آزمايشگاهي تأثير نانوذرات اكسيد فلزي بر مكانيسم آشام خود به خودي و فرايند ريزش ثقلي به كمك بخار پرداخته شده است، بدين جهت تأثير نانوذرات اكسيد روي، اكسيد آلومينيوم و اكسيد مس مورد بررسي قرار گرفته است.
به گفته تاجميري، در روش فرايند ريزش ثقلي به كمك بخاراز دو چاه افقي استفاده مي‌شود، چاه تزريقي بالاي چاه توليدي در ته مخزن قرار دارد، اما ويسكوزيته‌ سيالي كه به مخزن تزريق مي‌شود تا نفت را جابه‌جا كند، مانند آب، دي‌اكسيد‌كربن يا محلول‌هاي حاوي مواد فعال سطحي، معمولا از ويسكوزيته نفت كمتر است، در اين شرايط اضافه كردن نانو‌ذرات ويسكوزيته‌ سيال تزريق شده را روي مقدار بهينه تنظيم كرده و حركت را در مخزن بهبود مي‌بخشيد، در نتيجه بازدهي برداشت نفت افزايش ‌مي‌يابد.
وي يادآور شد: جايگزين شدن نفت توسط آب در اثر عواملي همچون تغيير درفشار مويينگي، تراوايي و كشش سطحي بين آب و نفت پديده آشام خود به خودي گفته مي‌شود كه منجر به ازدياد برداشت نفت خواهد شد، اما در مخازن كربناته كه سنگ نفت دوست است، مكانيسم آشام خود به خودي تأثير چنداني نخواهد داشت، اما با استفاده از نانو‌ذرات مي‌توان ترشوندگي سنگ مغزه‌هاي ماسه‌اي و كربناته را از نفت دوستي به آب دوستي تغيير داد و بدين ترتيب نفت محبوس شده در سنگ بهتر بازيافت مي‌ شود.اين تحقيقات در قالب پايان نامه‌ دكتري مورد نياز صنعت درستاد ويژه توسعه‌ فناوري نانو پذيرفته شده است.
علمي (1)** 9340**1440