شيوع تب برفكي در استان مركزي و اقدام هاي دامپزشكي

اراك- ايرنا- كارشناسان دامپيزشكي استان مركزي مي گويند: كانون هاي بيماري دامي تب برفكي در اين استان از دي ماه سال جاري رو به افزايش گذاشته و اين مهم لزوم راهبردهاي كيفي و هدفمند در مهار بيماري و نحوه كنترل و جلوگيري از شيوع آن را ضروري كرده است.

دكتر ابوالفضل حمزه لوئيان رئيس كلينيك مرجع دامپزشكي استان مركزي روز سه شنبه وضعيت اين بيماري و اقدامات صورت گرفته در اين خصوص را تشريح كرد.
س - شيوع بيماري تب برفكي در استان مركزي از چه زماني افزايش يافته و تا كنون چه تعداد كانون در اين استان شناسايي شده است؟
ج - بر اساس آمار موجود بيماري تب برفكي در آبان ماه امسال چهار كانون آلوده دامي در استان داشت كه در دي ماه به 10 كانون افزايش يافته است و در 12 روز بهمن نيز هشت كانون بر تعداد آنها افزوده شده است.
از تعداد كل كانون هاي بيماري تب برفكي 10 كانون در بين گاو و گوساله و هشت كانون در بين جمعيت گوسفند استان است.
س - كانون هاي تب برفكي بيشتر در كدام شهرستان هاي استان است و تا كنون چه ضرر و زيان هايي براي دامداران استان به همراه داشته است؟
ج - از تعداد كل كانون هاي تب برفكي، چهار كانون در شهرستان اراك، چهار كانون در شهرستان فراهان، چهار كانون شهرستان خمين، دو كانون در شهرستان كميجان، دو كانون ساوه و يك كانون شازند و يك كانون در محلات توسط بازرسان دامپزشكي استان مركزي بازديد و تاييد شده است و پيش بيني مي شود تعداد كانون هاي اين بيماري بيشتر از اين تعداد باشد كه به دليل مراجعه كمرنگ دامداران شناسايي نشده است.
از ابتداي دي ماه تا كنون حدود 39 راس گاو و 140 راس گوسفند بر اثر بيماري تب برفكي در دامداري ها و گاوداري هاي سطح استان تلف شده است.
س - تب برفكي جزو كدام دسته از بيماري هاي دامي تقسيم بندي مي شود و بيشتر در بين چه دام هاي شيوع بيشتري دارد؟
ج - بيماري تب برفكي بيماري فوق العاده عفوني و واگير دار دامي به خصوص نشخواركنندگان شامل گاو، گوساله، گوسفند و بز است كه به دليل وجود اشكال مختلف ويروسي به اشكال و سويه هاي متفاوتي بروز مي كند و در برخي اوقات جمعيت دامي كشور و استان را مورد تهديد قرار داده و يكي از خسارت بارترين بيماري هاي دامي در جهان محسوب مي شود.
هم اكنون به دليل كمبود و نبود واكسن موثر از يك طرف و همزماني شيوع اين بيماري با فصل زايش دام ها به ويژه گوسفند و بز شرايط كنترل بيماري را سخت شده و احتمال افزايش تلفات سنگين بره و بزغاله در كانون هاي اين بيماري دور از انتظار نيست.
س - آيا اين بيماري قابليت انتقال به انسان را دارد و احتمال شيوع اين بيماري در ببن جامعه انساني وجود دارد؟
ج- بيماري تب برفكي جزو بيماري هاي مشترك انسان و دام محسوب نمي شود و به صورت كلي قابليت انتقال به انسان را ندارد و براي جامعه انساني خطري ايجاد نمي كند و دامپزشكي استان مركزي ضمن افزايش نظارت هاي خود در كانون ها اين بيماري از كشتار دام هايي كه از دارو براي مقابله با اين بيماري استفاده شده باشد جلوگيري كرده و از عرضه لاشه هايي آبدار و تب دار در بازار جلوگيري مي كند.
س - آيا دامپزشكي استان مركزي از كشتار كليه دام هاي مبتلا به تب برفكي جلوگيري مي كند؟
ج - خير، همانطور كه گفتم بيماري تب برفكي قابل انتقال به انسان نيست و دام هايي كه تب نداشته و يا براي درمان آنها از داروها و آنتي بيوتيك استفاده نشده باشد در كشتارگاه ها، كشتار و مهر مي شوند.
س - چگونه بيماري تب برفكي در استان مركزي شيوع پيدا كرده است؟
ج - سويه جديد ويروس تب برفكي از كشور تركيه و عراق وارد كشور شده و استان هاي غربي را به شدت درگير و در استان مركزي نيز شيوع پيدا كرده است.
س- دامپزشكي استان مركزي براي مقابله با شيوع اين بيماري چه اقدام هايي انجام داده است؟
ج- رعايت موارد بهداشتي، قرنطينه اي و جلوگيري از تردد دام در بين دامداري ها و عدم خريداري دام از مكان هاي نامعتبر در مرحله نخست كنترل بيماري تب برفكي قرار داشته و واكسيناسيون در مراحل بعدي كنترل و جلوگيري از شيوع اين بيماري در بين دام هاي استان قرار دارد.
دامداران اگر موارد بهداشتي و مراقبتي را رعايت نكنند كنترل اين بيماري بسيار سخت و دشوار است و در اين صورت فعاليت هاي دامپزشكي نير تاثيري در كنترل اين بيماري نخواهد داشت.
هم اكنون ضدعفوني كانون هاي بيماري تب برفكي در استان مركزي به صورت ويژه در دستور كار دامپزشكي اين استان قرار داشته و سموم و مواد ضدعفوني كننده به صورت رايگان در اختيار دامداران اين مناطق قرار مي گيرد.
س - واكسيناسيون دامها در كانون هاي بيماري از چه زمان آغاز و چه تعداد از دام در مناطق آلوده در برابر اين بيماري واكسينه شده اند؟
ج - واكسيناسيون دام ها در برابر بيماري تب برفكي و ساير بيماري هاي دامي مختص به زمان خاصي نبوده و به صورت مداوم در طول سال در تمام واحدها صنعتي و سنتي انجام مي شود و از دي ماه با افزايش كانون ها اين بيماري دامپزشكي كار خود را افزايش داده است.
با شيوع اين بيماري كليه دام ها در كانون ها شناسايي و اقدام هاي پيشگيرانه و واكسيناسيون به صورت صد درصد براي آنها انجام شده و اين اقدام ها ادامه دارد .
از ابتداي دي ماه تا كنون 13 هزار و 392 راس گاو و 37 هزار و 968 راس گوسفند، بره و بز در برابر بيماري تب برفكي واكسينه شده اند.
س- آيا دام هايي كه در طول سال در برابر بيماري تب برفكي واكسينه شده اند در برابر اين بيماري مصونيت دارند؟
ج - با توجه به اينكه سويه جديد بيماري تب برفكي وارد كشور شده است دام هايي كه قبلا در برابر اين بيماري واكسينه شده اند هيچ گونه مقامتي در برابر اين بيماري ندارند.
بيماري تب برفكي سويه و گونه هاي مختلفي دارد واكسناسيون دامها در برابر اين بيماري همه گونه هاي اين بيماري را پوشش نداده و امنيت آنها نيز سه ماه است.
س - دامداران براي جلوگيري از شيوع بيماري تب برفكي در بين دام هاي خود چه اقدام هايي بايد انجام دهند؟
ج- دامداران براي جلوگيري از شيوع اين بيماري بايد از ورود و خروج دام به دامداري هاي خود، تردد به جاهاي آلوده جلوگيري كرده و واكسيناسيون را به موقع انجام دهند.
دامداران بايد دام هاي مورد نياز خود را از دامداري هايي تهيه كنند كه تحت كنترل و بازديد دامپزشكي استان مركزي قرار دارند و از خريداري دام هايي كه در گذشته در كانون آلودگي بوده اند به دليل ماندگاري ويروس اين بيماري در بدن دام براي تا چند روز خودداري كنند و دامهاي مورد نياز خود را از جاهاي مطمئن كه گواهي پزشكي دارند تهيه كنند.
آنان بايد از هرگونه جابجايي و نقل و انتقال دام، خريد و فروش و حضور در ميادين دام و تماس با دلالان دام به شدت پرهيز كنند و ضمن رعايت اصول بهداشتي نسبت به فعال كردن حوضچه ضدعفوني ورودي به دامداري خود به خصوص دامداري هاي صنعتي اقدام و هرگونه ورود وسيله نقليه، تجهيزات و لوازم لازم به دامداري را ضد عفوني كنند، استفاده از واكسن و واكسيناسيون دام ها در كانون هاي بيماري و شعاع قرنطينه اي آنها و هرگونه تلفات و مورد مشكوك بيماري را در اسرع وقت به دامپزشكي شهرستان خود گزارش كنند.
همچنين دامداراني كه در كانون آلودگي قرار دارند براي كنترل بيماري بايد با دامپزشكي براي ضد عفوني و درمان تعامل داشته و ضدعفوني دامداري و جايگاه دام در كانون بيماري و محل هاي پرتراكم دام، نسبت به دفن بهداشتي تلفات دامها اقدام كنند.
تب برفكي يا «بيماري دهان و پا» يك بيماري ويروسي و عفوني دامي است كه در حيوانات زوج سم از جمله گاو اهلي و اعضاي خانواده گاوسانان شيوع مي يابد و در بسياري از موارد با تلفات سنگين همراه است.
تب برفكي، بيماري واگيردار است كه در با علايم باليني تب شديد به مدت دو تا سه روز آغاز مي شودو در پي آن تاول هايي در داخل دهان و روي پا ظاهر مي‌شود كه ممكن است پاره شده و موجب لنگش حيوان شود.
دامنه آلوده زايي اين بيماري بسيار بالاست و قطرات آيروسل دفع شده از حيوان آلوده، تماس با تجهيزات دامداري، غذا، وسايل نقليه، البسه آلوده و حيوانات شكارچي اهلي و وحشي به سرعت گسترش بيماري را در پي دارد و به علت خسارت هاي سنگين و تلفات بالا ، تب برفكي بعنوان طاعون براي صنعت دامداري محسوب مي‌شود.
كنترل بيماري منوط به واكسيناسيون به موقع، مراقبت شديد نقل و انتقال حيوانات، قرنطينه كردن دام هاي مبتلا، اعمال محدوديت در خريد و فروش حيوانات و گاهي معدوم كردن دامها است.
مصاحبه از مهدي عظيمي
1955/6013/6012