آغازي بر طرح منسجم هفته تمدن نوين اسلامي

تهران- ايرنا-سخنان هفته گذشته رهبر معظم انقلاب درباره برپا كردن تمدن نوين اسلامي تكليف بسياري از انديشمندان و خردورزان جهان اسلام به ويژه پژوهشگران و دانشمندان داخلي را در اين زمينه روشن كرد.

به گزارش خبرنگار معارف ايرنا حضرت آيت الله خامنه اي در سالروز ميلاد پيامبر اكرم (ص) و در ديدار ميهمانان بيست و نهمين كنفرانس وحدت اسلامي، با اشاره به وضعيت منطقه فرمود:
«مهمترين وظيفه امروز دنياي اسلام به ويژه علماء و روشنفكران راستين تلاش مجدانه و مجاهدانه براي دميدن روح واقعي اسلام و معنويت در دنياي پر از ظلم و تبعيض و قساوت كنوني است.»
ايشان با بيان اين كه امروز نوبت دنياي اسلام است تا با استفاده از دانش و ابزارهاي جهاني و همچنين عقل و خردمندي و تدبر و بصيرت، در جهت برپايي تمدن نوين اسلامي حركت كند، افزودند: «امروز وظيفه امت اسلامي، فقط گراميداشت ميلاد يا بعثت پيامبر اسلام (ص) نيست بلكه دنياي اسلام بايد اهتمام خود را رسيدن به تمدن نوين اسلامي قرار دهد.»
اواخر آذرماه بود كه حجت الاسلام محمدناصر سقاي بي ريا رئيس شوراي سياست گذاري علمي نخستين هفته علمي تمدن نوين اسلامي طي يك نشست خبري از برگزاري هفته تمدن نوين اسلامي از 30 آذر تا هفتم ديماه خبر داد و طرح موضوع تمدن نوين اسلامي را زمينه سازي براي ظهور امام زمان (عج) دانست.
وي افزود: در روايت آمده است وقتي حضرت ولي عصر(عج) ظهور مي كند، مردم گمان مي كنند دين نويني آورده است. چون حضرت بخشي از دين را كه مغفول مانده، اجرا مي كند و معناي جديد ديگر اين است كه مردم در جهان جديد سوالات جديدي نيز دارند كه بايد پاسخ داده شود و در پاسخ به اين بخش نوين است كه تمدن نوين شكل مي گيرد.
حجت الاسلام رضا غلامي رئيس شوراي سياستگذاري هفته علمي تمدن نوين اسلامي نيز از ضرورت تبيين نسبت تمدن اسلامي با تمدن مهدوي سخن گفت و اظهار داشت: تمدن نوين اسلامي از جهت قله و سقف به تمدن جهاني مهدوي متصل مي شود ولي امروز وقتي صحبت از تمدن نوين مي كنيم؛ لزوما منظور ما تمدن مهدوي نيست چون اين تمدن نوين با توجه به شرايط دوران غيبت امام زمان (عج) شكل مي گيرد.
وي، وجود نظام سياسي و دولت قدرتمند در رسيدن به تمدن نوين اسلامي را ضروري دانست و با اشاره به مباحث استاد شهيد مرتضي مطهري درباره عقلانيت گفت: براي رسيدن به تمدن نوين اسلامي نيازمند غنابخشي و تكامل عقلانيت اسلامي و همچنين نمودار شدن آن در رگ هاي جامعه هستيم.
در بيانيه پاياني اين همايش با اشاره به بازيابي هويت اصيل اسلامي ايراني در آراي حضرت امام خميني(ره) آمده است: امام راحل(ره) مساله اساسي را نه تغيير رژيم سلطنتي بلكه نشر توحيد در عالم مي دانند و انقلاب مردم ايران را نقطه شروع انقلاب بزرگ جهان اسلام به پرچمداري حضرت حجت (ارواحنا فداه) دانسته و معتقدند كه پشت كردن به فرهنگ دولت هاي دنياي امروز، پايه ريزي فرهنگي جديد بر مبناي اسلام در جهان و برخورد قاطع اسلامي با آمريكا و شوروي، فشار و سختي و شهادت و گرسنگي را به دنبال دارد.
غلامي معتقد است تاكنون يك صدم از مسائل مربوط به تمدن اسلامي را مورد توجه قرار نداده ايم، و مي گويد: تمدن نوين اسلامي يك تمدن جهاني است البته در عصر جديد نمي توان تمدني را فرض كرد كه جهاني نباشد يا اثرات جهاني نداشته باشد و منظور از جهاني، قلمرو مرزهاي جغرافيايي نيست.
وي با بيان اينكه تحميل فكري و فرهنگي در تمدن نوين اسلامي جايگاهي ندارد گفت: در تمدن نوين اسلامي ده ها مساله نظري وجود دارد كه بايد به آن پرداخت و مسائل و پرسش هاي اين حوزه را بايد ميان خودمان و منتقدان مطرح و به پروژه هاي تحقيقاتي تبديل كنيم.
در اين يك هفته فعاليت هاي مختلفي در دانشگاه هاي گوشه و كنار كشور صورت گرفت و دبير شوراي سياست گذاري كنگره بين المللي علوم انساني اسلامي گفت كه اين هفته علمي نقطه آغازي براي طرح و بررسي اين موضوع به صورت منسجم بود.
فرزاد جهان بين به خبرنگار معارف ايرنا گفت: تمدن اسلامي يك موضوع پيچيده اي است كه داراي ابعاد و زواياي گوناگوني است و لازم است اين زوايا از نظر چيستي مباني و سير تكوين تمدن سازي و سناريوهاي محتمل و مطلوب مورد بررسي قرار گيرد.
البته وي تاكيد دارد كه براي هر يك از اين ابعاد لازم است مقالات و پژوهش هاي متعددي ارائه شود و در واقع طرح هفته علمي تمدن نوين اسلامي كه براي اولين بار در هفته گذشته كليد خورد، سرآغازي براي بررسي منسجم تر مسائل مربوط به تمدن نوين اسلامي است.
حجت الاسلام غلامي كه رياست مركز پژوهش‌هاي علوم انساني اسلامي صدرا را نيز به عهد دارد، در مراسم اختتاميه نخستين هفته علمي تمدن نوين اسلامي با ارائه گزارشي از برنامه هاي برگزار شده گفت: دستاوردهاي خوبي در اين يك هفته داشته ايم و پس از سال آينده و دومين سال هفته علمي تمدن نوين اسلامي، در سال هاي بعدي اين برنامه به صورت دو سالانه برگزار مي شود تا كارهاي علمي با غناي بيشتري همراه باشد.
جهان بين نيز با يك نگاه آماري به عملكرد اولين هفته تمدن نوين اسلامي گفت: 60 مقاله علمي در اين زمينه ارائه شد و 24 نشست قبل از هفته تمدن نوين اسلامي در سطح دانشگاه ها و مراكز آموزش عالي برگزار شد و 11 همايش علمي نيم روزه نيز در طول هفته تمدن نوين اسلامي برپا شد كه چهارشنبه گذشته مراسم اختتاميه آن در دانشگاه علامه طباطبايي برگزار شد.
وي اظهار اميدواري كرد تا سال آينده اين هفته علمي از نظر كمي و كيفي رونق بيشتري بگيرد و افزود: هنوز هفته تمدن نوين اسلامي در كشور جا نيافتاده است و اگرچه معمولا همايش و كنفرانس ها به صورت متمركز در يك يا دو روز برگزار مي شود ولي هفته تمدن نوين اسلامي طي يك هفته با برپايي همايش هايي در مراكز علمي تهران، قم، مشهد، شيراز و قزوين از غناي علمي خوبي برخوردار بود.
عضو هيئت علمي دانشگاه بين المللي امام خميني (ره) قزوين، مهمترين دستاورد هفته علمي تمدن نوين اسلامي را طرح مباحث تمدن اسلامي در دانشگاه ها دانست و گفت: هفته علمي تمدن اسلامي از سوي مركز علوم انساني اسلامي صدرا و با همكاري جمعي از مراكز حوزوي و دانشگاهي نامگذاري شد تا موضوع جدي تر دنبال شده و پيرامون آن مباحث متنوع مطرح شود.
نگاهي به عملكرد كميسيون هاي شش گانه اين هفته يعني كميسيون هاي مطالعات تمدن و تمدن شناسي، مباني نظري تمدن نوين اسلامي، آينده پژوهي و آينده نگاري تمدن نوين اسلامي، چيستي و ماهيت تمدن نوين اسلامي، ظرفيت هاي موجود براي تمدن سازي نوين اسلامي و همچنين سير تكوين تمدن نوين اسلامي مي توان گفت كه اين كميسيون ها راه را براي پژوهش هاي انديشمندان در حوزه تمدن نوين اسلامي باز كرده اند.
در بيانيه اي كه در مراسم اختتاميه اين همايش در دانشكده حسابداري و مديريت دانشگاه علامه طباطبايي قرائت شد، تمدن اسلامي به عنوان يك تمدن با شاخصه هاي ايمان، علم، اخلاق، مجاهدت مداوم و انديشه پيشرفته معرفي شد كه نقطه رهايي از جهان بيني مادي و ظالمانه و اخلاق تضعيف شده اي است كه ارگان تمدن امروزي غربند و در آن علم همراه با اخلاق، ماديات، همراه با معنويت و دين و قدرت سياسي، همراه با عدالت است.
بر اساس اين بيانيه حضرت آيت الله خامنه اي، انقلاب اسلامي را آغاز زنجيره اي مي دانند كه غايت آن تشكيل امت اسلامي و تمدن نوين اسلامي و به عبارتي خط كلي نظام اسلامي، رسيدن به تمدن اسلامي است كه اين تمدن جديد را بر پايه چهار ركن دين، عقلانيت، علم و اخلاق مي دانند.
بيانيه هفته علمي تمدن اسلامي مي افزايد: براين اساس اخلاق به عنوان يكي از پايه هاي تشكيل دهنده امت واحده اسلامي نه فقط نقشي كليدي و مهم كه نقشي حياتي دارد و رهبر معظم انقلاب با فاجعه آميز خواندن نبود اخلاق، معتقدند حاكميت «حرص ها، هواي نفس ها، جهالت ها، دنيا طلبي ها، بغض هاي شخصي، حسادت ها، بخل ها و سوء ظن به يكديگر» منجر به زندگي سخت و تنگي فضا مي شود.
نويسندگان اين بيانيه تحقق تمدن اسلامي را در گرو مراحل پنجگانه انقلاب اسلامي يعني نظام اسلامي، دولت اسلامي، جامعه اسلامي و تمدن اسلامي در سطح امت اسلامي و پس از آن در عرصه جهاني ضروري دانسته و مي افزايند: تامل و تعمق در اين مفاهيم و مراحل و تلاش براي گفتمان سازي به منظور ايجاد نهضت نرم افزاري و توليد فكر و علم به شكل طبيعي در اين مجرا امري ضروري و حياتي است.
دبيرخانه نخستين هفته علمي تمدن نوين اسلامي از ضرورت ديده شدن اين موضوع به عنوان هدف غايي و چشم انداز 1404 و ساير چشم اندازهايي كه تدوين خواهد شد، ياد كرده و از نخبگان و انديشمندان خواسته تا با درنظر گرفتن اهداف مياني تمدن نوين اسلامي، بينش تمدني بر سياست گذاري ها و برنامه ريزي ها سايه بيفكند.
اينك نوبت دانشمندان و پژوهشگران جهان اسلام است تا با درنظر گرفتن معيارها و پيش نيازهاي مطالعاتي تمدن نوين اسلامي در اين عرصه نظرات و پژوهش هايي نو دراندازند و با تبيين تفاوت هاي تمدن پرزرق و برق غرب به معرفي ويژگي هاي تمدن نوين اسلامي بپردازند.
فراهنگ**1003**1027

سرخط اخبار فرهنگ