محو تاريخچه فرهنگي سفره خانه هاي سنتي در ميان دود قليان

كرج-ايرنا-كارشناسان حوزه فرهنگي ، اجتماعي و بهداشت و درمان معتقدند كه دود و دم قليان، ضمن محو تاريخچه فرهنگي سفره خانه ها، نفس هاي ميهمانان اين مكان ها را شمارش انداخته است.

به گزارش ايرنا در فرهنگ فارسي معين از سفره خانه به عنوان اتاقي نام برده شده كه در آنجا غذا صرف مي كنند در حالي كه ديگر سفره خانه هاي سنتي ايراني چنين مفهومي را ندارد و تنها افرادي از اين مكان ها استفاده مي كنند كه اهل دود قليان باشند.
ديگر سفره خانه هاي سنتي در بين افراد جامعه به خصوص خانواده جايگاه فرهنگي خود را ندارد زيرا در اين مكان ها كه نمادي از هويت تاريخي و فرهنگي ما ايرانيان است
خدماتي چون قليان عرضه مي شود كه براي سلامتي مضر بوده و آسيب هاي اجتماعي را به همراه دارد.
هويت تاريخي و فرهنگي سفره خانه هاي سنتي و چايخانه ها را بايد با فرهنگ سازي و نظارت بيشتر برگردانده شود چراكه وجود هر قليان در اين مراكز نه تنها سلامت افراد را به خطر مي اندازد بلكه آسيب هاي اجتماعي مختلفي را به ويژه براي نوجوانان و جوانان در پي دارد.
ورود قليان درسفره خانه هاي سنتي و چايحانه هاي درون شهري و برون شهري سبب خدشه دار شدن فرهنگ كهن ايراني شده و همچنين زمينه ساز كاهش ضريب سلامتي افراد جامعه شده است.
اكنون سفره خانه هاي ايراني فقط نام سفره خانه را يدك مي كشند چراكه اكثر آنها به مكاني غير فرهنگي و پاتوقي براي استعمال دخانيات كه مناسب يك خانواده ايراني نيست، تبديل شده است.
تنها نشاني كه امروز مي توان در جامعه از هويت سفره خانه هاي سنتي ايراني مشاهده كرد همان وجود يك تخت چوبي چند نفره با پوشش گليم و پشتي است كه اين وضعيت براي هر ايراني كه علاقمند به فرهنگ و تاريخ كهن ايراني است تحملش سخت و آزار دهنده است.
حضور دختران جوان در قالب گروه هاي دوستانه در اين مراكز سنتي براي كشيدن قليان آن هم با تيپ هاي خاص يا پسران نوجوان و جوان با تيپ هاي غربي و...براي هر ايراني كه هويت تاريخي ، فرهنگي و سلامت محيط اجتماعي برايش مهم باشد بسيار دردناك است.
بر اساس نظر كارشناسان حدود 90 درصد درآمد سفره خانه ها و چايخانه هاي سنتي مربوط به عرضه قليان است به همين دليل شاهد رشد قارچ گونه سفره خانه ها و چايخانه هاي غير مجاز در كشور هستيم و يا مراكز مجوز دار نيز به عرضه اين خدمت ناسالم اصرار دارند.
عليرضا طهماسبي كارشناس ميراث فرهنگي به خبرنگار ايرنا در اين زمينه گفت: سفره خانه هاي سنتي با پيشينه شناخته شده اي كه دارند ، نمادي از هويت تاريخي و فرهنگي ايران محسوب مي شوند كه بايد فضاي آن ها سالم بماند.
وي اظهار كرد: مديران سفره خانه هاي سنتي بايد تمام تلاش خود را براي سالم ماندن فضاي فرهنگي - تاريخي سفره خانه هاي ايراني به كارگيرند زيرا به دليل كوتاهي و بي توجهي برخي از مديران اين مراكز آسيب جدي به سفره خانه هاي سنتي ايران با عرضه قليان وارد شده است.
وي بيان كرد: سالم ماندن فضاي سفره خانه هاي سنتي ايراني نياز به نظارت مسوولان در راستاي جلوگيري از عرضه قليان و اقدامات فرهنگي و آموزشي در جهت سالم سازي اين فضاها كه در انتقال فرهنگ و تمدن چندين هزار ساله ايراني - اسلامي تاثير گذار هستند دارد.
طهماسبي با اشاره به اينكه ورود هر گونه آسيبي به اين مكان ها به طور قطع سبب خدشه دار شدن فرهنگ و تاريخ اين مرز و بوم مي شود ادامه داد: امروزه فاصله گرفتن بسياري از سفره خانه هاي فعال در كشور از چارچوب اصيل و اصلي خود با تبديل شدن به پاتقي براي حضور جوانان و كشيدن قليان تبديل شده كه اين وضعيت نامطلوب يك نوع آسيب ديدگي است.
وي گفت : ديگر در اين شرايط نه تنها نبض سفره خانه هاي سنتي در ايران نمي زند بلكه كاركرد فرهنگي اين مراكز كه داراي پيشينه تاريخي مي باشند زير سوال مي رود پس بايد پيكره و فضاي اين مراكز هويتي - تاريخي را از وجود دود قليان پاك كرد تا خانواده ها با امنيت و آرامش در اين فضاي فرهنگي اوقات فراغت خود را بگذرانند و لذت ببرند.
علي رنجبر پور از پزشكان البرز مي گويد: قليان از نظر علم پزشكي براي انسان مضر است و عرضه آن در مراكز سنتي سبب مي شود علاوه بر آسيب جسمي و روحي به فرد و پايين آمدن سطح ايمني بدن ،از نظر فرهنگي نيز به تاريح كهن ايران باستاني آسيب برسد.
وي بيان كرد: كشيدن هر قليان برابري مي كند با چندين نخ سيگار زيرا دود قليان غليظ است كه وقتي به ريه وارد مي شود آسيب زيادي به سيستم تنفسي و همچنين ساير بخش هاي ديگر بدن مي زند.
سليمان فلاح يك كارشناس ديگر از دود قليان به عنوان يك عامل مرگ زاي تدريجي براي انسان ياد كرد و گفت: بايد خانواده ها را نسبت به آثار مخرب آن آشنا كرد.
وي تاكيدكرد: اگر نگران سلامت افراد جامعه هستيم در كنار فعاليت هاي فرهنگي - آموزشي بايد قليان ها را مراكز سفره خانه هاي سنتي ، چايخانه ها و ساير مراكز گردشي و تفريحي فعال در كشور جمع آوري كنيم.
بهجت بهروزي از كارشناسان بهزيستي البرز گفت: امروزه قليان به يكي از آسيب هاي جدي جامعه تبديل شده كه حاصل بي توجهي به رواج اين رفتار در بين گروه هاي مختلف سني به ويژه نوجوانان و جوانان شده است.
وي از قليان به عنوان يك عامل آسيب رسان به جسم و بهداشت روان افراد جامعه ياد كرد و افزود: براي پيشگيري از گرايش مردم به ويژه دختران و پسران جوان كشور به سوي استعمال قليان بايد سطح آموزش هاي علمي و مهارتي را در كشور بالا برد.
بهروزي از آموزش مهارت نه گفتن به فرزندان در كانون خانواده و مراكز آموزشي و تربيتي به عنوان يك راهكار مهم ياد كرد و خاطر نشان شد: تا زماني كه نوجوانان و جوانان در جامعه به اين مهارت مهم تجهيز نشوند از آسيب هاي اجتماعي صدمه مي بينند.
وي تاكيد كرد: مهارت نه گفتن ، آموزش اصول زندگي فردي و اجتماعي ، قوانين جامعه و چارچوب هاي اجتماعي و آموزه هاي فرهنگي و ديني به كودكان ، نوجوانان و جوانان سبب مي شود تا نه تنها قدرت ريسك رفتارهاي پر خطر در آنها كاهش يابد بلكه اعتماد به نفسشان نيز بالا مي رود به گونه اي كه در جمع گروه دوستانه سالم حضور پيدا مي كنند و با قاطعيت در مقابل تعارف هاي وسوسه كننده افرادي كه قليان و ... استفاده مي كنند نه مي گويند.
معصومه شكر گذار كارشناس ارشد باليني است كه سال ها به عنوان درمانگر و ارائه خدمات مشاوره اي به خانواده ها و دانش آموزان البرزي انجام وظيفه مي كند در اين زمينه گفت: قليان سرآغازي براي اعتياد و وابستگي است كه اگر كنترل و نظارت از سوي خانواده ها و مسوولان ذيربط نشود آسيب بيشتري به جامعه وارد مي شود زيرا دود قليان و يا استعمال هر نوع مواد مخدر فقط به فرد آسيب نمي رساند بلكه آثار مخرب آن به همه مردم يك جامعه مي رسد.
وي افزود: سرو قليان را بايد از سفره خانه هاي سنتي ايران كه نمادي از فرهنگ تاريخي ايران محسوب مي شود جمع آوري كرد كه اين مهم نياز به اجراي طرح هاي ويژه آموزشي ، فرهنگي و برخوردهاي قاطع قانوني با افراد متخلف در عرضه قليان در جامعه دارد.
شكر گذار در امان ماندن نوجوانان و جوانان از گزندهاي آسيب هاي اجتماعي همچون قليان و وابستگي به آن را منوط به گسترش دامنه فعاليت هاي آموزشي و فرهنگي ويژه والدين و فرزندان يك خانواده با استفاده از روش هاي مختلف دانست و ادامه داد: معضل هاي اجتماعي چون قليان ، استعمال سيگار ، اعتياد ، ايدز و ساير رفتار هاي پر خطر زماني از جامعه برچيده و يا درصد آن كاهش مي يابد كه همه مردم و مسئولان دغدغه داشته باشند و به فراگيري مهارت هاي زندگي اهميت ويژه اي قائل شوند.
وي تاكيد كرد: اقدامات فرهنگي ، آموزشي و نظارت حلقه مهمي در بخش مسائل اجتماعي است كه امروزه بايد مورد توجه قرار گيرد زيرا هر گونه غفلت از اين محورها سبب آسيب ديدگي پيكره اجتماع مي شود. ك/4
2819/ 6155

سرخط اخبار استان‌ها