فاجعه آنتی بیوتیك در ایران/ تجویز در نیمی از نسخه های پزشكان

تهران - ایرنا- سایت خبری عصر ایران نوشت: تجویز نا بجای آنتی بیوتیكها از جمله مهمترین مشكلات نظام دارو ودرمان بسیاری از كشورها از جمله كشور ما محسوب می شود با وجودآموزش ها؛ هشدارها و اتخاذ تدابیر مختلف؛به نظر می رسد بخش قابل توجهی از مردم چندان به ضرورت یا عدم ضرورت تجویز آنتی بیوتیك ها و نحوه صحیح كاربرد این دارو ها آشنا نیستند.

در ادامه این نوشتار می خوانیم: در بسیاری از كشورها پزشك با نمونه برداری از عفونت در همان زمان نوع عفونت را بررسی و مطابق با آن آنتی بیوتیك های لازم را تجویز می كند.
مطابق آمار های وزارت بهداشت مصرف آنتی بیوتیك در كشور روند بالایی یافته به طوریكه در بیش از نیمی از نسخه های پزشكی كه تجویز می شود حداقل یك آنتی بیوتیك وجود دارد.
دكتر فاطمه سلیمانی دبیر كمیته كشوری تجویز منطقی داروی وزارت بهداشت در گفت و گو با عصر ایران با بیان اینكه الگوی مصرف دارو در كشور ما منطقی نیست در توضیح این موضوع گفت: هم اكنون در بعضی از گروه های دارویی در كشور میزان مصرف بسیار بالاتر از حد استاندار و در برخی دیگر با كاهش مصرف روبرو هستیم به طور مثال در بحث آنتی بیوتیك ها میانگینی كه از مصرف این دارو به دست آورده ایم نشان می دهد كه وضعیت تجویز این دارو در كشور با شرایط جمعیتی و بیماری های عفونی هم خوانی ندارد.

* تجویز آنتی بیوتیك در نسخه نیمی از پزشكان
وی ادامه داد: مطابق بررسی های انجام شده در حدود نیمی از نسخه هایی كه توسط پزشكان خصوصا پزشكان عمومی تجویز می شود حداقل یك نوع آنتی بیوتیك وجود دارد و این موضع در حالی است كه به هیچ عنوان این میزان تجویز با شرایط جمعیتی و بیماری های عفونی هم خوانی نداشته ولذا در این حوزه مصرف از شكل غیر منطقی به سمت مصرف بی رویه رفته است.
وی گفت: مهمترین دلیل تجویز آنتی بیوتیك در مورد بیماری های سرماخوردگی و آنفولانزا است كه در این حوزه های به دلیل اینكه بیماری ویروسی است ضرورت تجویز آنتی بیوتیك وجود ندارد و بیمار با درمان های حمایتی ظرف 3 تا 5 روز درمان می شود.

* درمان های كور یكی از دلایل مصرف بالای آنتی بیوتیك
دكتر حجت الله مقیمی قائم مقام معاونت نظارت و برنامه ریزی سازمان نظام پزشكی نیز در گفت و گو با خبرنگار عصر ایران در مورد علت استفاده بالای پزشكان از آنتی بیوتیك در نسخه های خود گفت: یكی از دلایل مهم در این مورد به خود بیماران بر می گردد زیرا در كشور ما بسیاری از مردم تا بیماری به مرحله حاد نرسد به پزشك مراجعه نمی كنند و لذا این موضع باعث می شود تا بیماری پیشرفت كرده و با سخت تر شدن درمان نیاز به استفاده از آنتی بیوتیك های وجود داشته باشد.
وی درمان های كور را یكی از دلایل دیگر استفاده بالا از آنتی بیوتیك ها دانست و خاطر نشان كرد: در بسیاری از كشورها به دلیل وجود امكانات كامل در مطب پزشكان زمانی كه بیماری به پزشك مراجعه می كند پزشك با نمونه برداری از عفونت در همان زمان نوع عفونت را بررسی و مطابق با آن آنتی بیوتیك های لازم را تجویز می كند ولی به دلیل نبود چنین امكاناتی در مطب پزشك و همچنین زمان بر بودن ارائه آزمایش از سوی آزمایشگاه ها پزشك ما اقدام به تجویز آنتی بیوتیك هایی می كند كه تعداد زیادی از میكروب ها را پوشش می دهد و این خود نیز یكی دیگر از دلایل تجویز آنتی بیوتیك است.
وزارت بهداشت: تجویز آنتی بیوتیك در نیمی از نسخه های پزشكان/ نظام پزشكی: درمان های كور و اصرار بیمار از دلایل مصرف بالای آنتی بیوتیك
وی با اشاره به اجرای طرح پزشك خانواده گفت: وجود پزشك خانواده باعث می شود تا فرد همواره تحت نظر پزشك بوده و و زمانی كه برای پایش و كنترل وضعیت خود مراجعه می كند چنانچه زمینه یك بیماری در وی وجود داشته باشد بیماری در مراحل ابتدایی كشف شده و دیگر نیازی به مصرف آنتی بیوتیك كه برای درمان های پیشرفته بیماری انجام می شود وجود ندارد.

* آنتی بیوتیك های خوراكی بهتر از تزریق است
دكتر مقیمی در ادامه مصرف آنتی بیوتیك های خوراكی را بهتر از نوع تزریقی آن ذكر كرد و گفت: بسیاری از مردم فكر می كنند كه استفاده از آنتی بیوتیك های تزریقی بهتر از نمونه خوراكی است و لذا از پزشك خود می خواهند این آنتی بیوتیك ها را برای آنها تجویز كند و در صورتی هم كه پزشك از این كار امتناع كند وی را پزشك حاذقی ندانسته و به وی مراجعه نمی كنند كه در این زمینه ها نیاز به فرهنگ سازی وجود دارد.

* استفاده از آنتی بیوتیك ها در بیماری های ویروسی صحیح نیست
قائم مقام معاونت نظارت و برنامه ریزی سازمان نظام پزشكی در ادامه با اشاره به این نكته كه بسیاری از بیماران خصوصا بیمارانی كه به سرما خوردگی و یا آنفولانزا مبتلا می شوند از پزشك می خواهند كه برای آنها آنتی بیوتیك تجویز كند ادامه داد: در بیماری های ویروسی نیازی به استفاده از آنتی بیوتیك وجود ندارد ولی بیماری این نكته را از پزشك خود قبول نمی كند.
وی ادامه داد: در سرماخوردگی نیاز به اقدامات حمایتی وجود دارد به طور مثال مصرف روزانه 10 لیوان مایعات گرم باعث می شود تا میزان آب بدن زیاد شده و سیستم ایمنی به خوبی فعالیت كند ولی بیمار این نكات را جدی نمی گیرد و لذا بافت ها یی كه بر اثر فعالیت ویروسی دچار التهاب شده اند میكروب ها ی دیگری را نیز جذب كرده و عفونت ایجاد می شود و لذا پزشك برای پیشگیری اقدام به تجویز آنتی بیوتیك می كند كه البته این موضوع از نظر علمی اشتباه است ولی چون گاهی بیمار همكاری نمی كند لذا پزشك مجبور به این كار می شود.
وی در پایان با بیان اینكه مردم نباید در مراجعه به پزشك حتما درخواست تجویز آنتی بیوتیك كنند خاطر نشان كرد: در بیماری های ویروسی نیازی به استفاده از آنتی بیوتیك نیست و لذا اگر پزشك نیازی به استفاده از آنتی بیوتیك را احساس نكرد نباید همواره بر استفاده از آنتی بیوتیك تاكید داشته باشیم .
* منبع: سایت خبری عصر ایران
** اول ** 1337