20 درصد زنان ايراني بالاي 50 سال دچار درجاتي از كاهش تراكم استخوان هستند

تهران- ايرنا- دبير انجمن طب فيزيكي و توانبخشي ايران گفت: 20 درصد زنان ايراني بالاي 50 سال دچار درجات قابل توجهي از كاهش تراكم استخوان هستند كه احتمال شكستگي هاي ناشي از پوكي استخوان را در آنها بيشتر مي كند.

به گزارش گروه علمي ايرنا از انجمن طب فيزيكي و توانبخشي ايران، دكتر سيداحمد رئيس السادات به مناسبت 28 مهرماه (20 اكتبر) روز جهاني پوكي استخوان اظهار كرد: پوكي استخوان (استئوپروز) شايع ترين بيماري متابوليك استخوان است و از مهمترين بيمارهاي دوران سالمندي محسوب مي شود.
وي افزود: در ايران حدود 5/4 درصد مردان و هشت درصد زنان به پوكي استخوان و بيش از 35درصد آنها به درجات خفيف تري از كاهش تراكم استخوان مبتلا هستند.
رئيس السادات با بيان اينكه با افزايش سن، پوكي استخوان به صورت چشمگيري افزايش مي يابد، ادامه داد: از نظر آسيب شناختي، پوكي استخوان حاصل از عدم تعادل بين ساخت استخوان جديد و برداشت استخوان قديمي است كه در نهايت منجر به از دست رفتن پيشرونده بافت استخوان مي شود.
عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي گفت: بر اساس تحقيقات انجام شده تراكم استخوان در انسان پس از جهش رشد در دوران بلوغ افزايش مي يابد و در اواخر دهه سوم و اوايل دهه چهارم عمر به حداكثر ميزان خود مي رسد اما پس از آن تراكم استخوان ها با افزايش سن رو به كاهش مي گذارد و اين كاهش تا پايان عمر ادامه مي يابد.
رئيس السادات اضافه كرد: اثر هورمون هاي جنسي بر فرآيند استخوان سازي و بروز پديده يائسگي (منوپاز) سبب مي شود روند كاهش تراكم استخوان در زنان سرعت بيشتري نسبت به مردان داشته باشد.
عضو هيات علمي بيمارستان شهيد مدرس دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي گفت: تغذيه مناسب در دوران كودكي، نوجواني و جواني و نيز دوران بارداري و شيردهي در كنار فعاليت فيزيكي مناسب و پرهيز از عاداتي مانند كشيدن سيگار از مهمترين عوامل پيشگيري كننده كاهش تراكم استخوان به شمار مي روند.
وي افزود: مصرف فرآورده هاي لبني (شير، ماست، كشك و دوغ كم نمك)، سبزي، حبوبات و ميوه هاي تازه، مصرف متعادل موادغذايي پروتئيني مانند ماهي و تخم مرغ و پرهيز از استفاده بي رويه از نوشابه هاي گازدار و قهوه از جمله موارد مناسب در پيشگيري از پوكي استخوان است.
رئيس السادات، محل هاي شايع شكستگي ناشي از پوكي استخوان را شامل ستون فقرات پشت و كمر، انتهاي ساعد و نيز استخوان لگن عنوان كرد و گفت: شكستگي لگن از مهمترين و خطرناكترين عوارض ناشي از پوكي استخوان به شمار مي رود به طوري كه گذشته از صرف هزينه هاي گزاف براي درمان اين بيماران احتمال مرگ و مير آنها طي سال اول بيش از 15 درصد است.
دبير انجمن طب فيزيكي و توانبخشي ايران ادامه داد: در شكستگي ساعد مداخلات ارتوپدي و جراحي مورد نياز است و در شكستگي مهره ها، درمان هاي نگهدارنده و غيرجراحي نقش پررنگ تري دارند.
وي افزود: در درمان شكستگي ها بايد پرهيز از بي حركتي طولاني مدت مورد توجه قرار گيرد چراكه بي حركتي مي تواند علتي براي تشديد پوكي استخوان زمينه اي باشد.
رئيس السادات گفت: مهمترين درمان هاي غيرجراحي و غيردارويي ورزش درماني و استفاده از بريس هستند؛ استفاده از بريس هاي خاصي كه طراحي آنها شبيه به كوله پشتي است توجه پزشكان و بيماران را به خود جلب كرده است. اين قوزبندها داراي وزنه اي نيم تا يك كيلوگرم هستند و سبب مي شوند با تحريك حس تعادل و هشدار به فرد، به صورت فعال سبب راست شدن ستون فقرات شوند.
بريس، نام عمومي براي دسته اي از وسايل است كه در ارتوپدي به كار برده مي شوند.
هدف استفاده از بريس ها حمايت از اندام يا تنه به صورت كنترل، هدايت، بي حركتي يا محدود كردن حركات مفاصل و اندام است تا بيمار بتواند بهتر از اندام خود استفاده كند.
از بريس ها همچنين براي كاهش نيروهاي وارده به اندام ها و تصحيح شكل اندام استفاده مي شود.
وي خاطرنشان كرد: پژوهش هاي انجام شده در گروه طب فيزيكي و توانبخشي دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي نشان داده است كه استفاده از اين بريس ها 2 تا 3 بار در روز و هر بار حدود يك ساعت در بهبود تعادل و كاهش زمين خوردن مبتلايان به پوكي استخوان موثر بوده است.
دبير انجمن طب فيزيكي و توانبخشي ايران گفت: ورزش در پيشگيري و درمان كاهش تراكم استخوان برحسب شدت كاهش تراكم، ويژگي هاي فردي و جسمي و بيماري هاي زمينه اي تاثير متفاوتي دارد؛ ورزش هاي تعادلي، ورزش هاي راست نگهدارنده عضلات ستون فقرات و پياده روي به خصوص در سطوح غيرشيب دار، ساده ترين و مفيدترين ورزش براي مبتلايان به پوكي استخوان به شمار مي رود.
علمي(1)**1354**1834