۱۸ شهریور ۱۳۹۴،‏ ۱۳:۴۵
کد خبر: 81753665
۰ نفر
گِلَك، خاك سرخ خوراكی هرمز

ایرنا - قشم - هرمز شاه كلید خلیج فارس، جزیره رنگین كمان و مركز شگفتی های زمین شناسی، جایی است كه می توان نوعی خاك خوراكی به نام 'گِلَك' را از دل كوه های سرخ آن استخراج و به عنوان ادویه ای خوش رنگ در تهیه غذا و سس به كار برد.

به گزارش ایرنا، این خاك خوش رنگ جایگاه ویژه ای در تهیه غذاهای بومی این جزیره دارد و از آن برای پخت بسیاری از غذاهای دریایی و حتی نان محلی هرمز به نام 'تُمشی' استفاده می شود.
برای این كار مردم محلی ابتدا گلك را در آب مخلوط و پس از ته نشین شدن خاك، آب سرخ حاصل را با نمك به دست آمده از دل كوه های این جزیره حل و سس محلی تهیه می كنند.
در حقیقت سس به دست آمده از این فرایند، خمیر مایه بسیاری از غذاهای محلی هرمز را تشكیل می دهد و می توان رد پای آن را به عنوان یك مكمل اصلی در تهیه غذاهای این جزیره به خوبی مشاهده كرد.
برای مثال مردم این خطه از كشورمان ماهی های تازه و تمیز شده آب های جزیره هرمز همچون ساردین، كیلكا و گونه دیگری كه به آن 'مومَغ' می گویند را به همراه پوست نارنج و این سس داخل دبه ای ریخته و به مدت یك تا دو ماه زیر آفتاب نگه می دارند و از آن غذای لذیذی تحت عنوان 'سوراغ' تهیه می كنند.
این غذاهای خوش رنگ و طعم در میان گردشگران ایرانی و خارجی طرفداران پر و پا قرصی دارد و كمتر كسی را می توان یافت كه به این جزیره سفر كرده و طعم خوش این غذا را نچشیده باشد.
البته این خاك سرخ در تهیه نان محلی هرمز كه به آن 'تُمشی' گفته می شود نیز جایگاه ویژه ای دارد و در شرایطی كه در دیگر جزایر اطراف نان تمشی را به صورت ساده، پنیری یا با روكشی از تخم مرغ تهیه می كنند، در هرمز نوع دیگری از این نان با سوراغ پخت می شود كه طرفداران بسیاری دارد.
در دیگر شهرهای استان هرمزگان نیز گلك و سوراغ شناخته شده است و اغلب از آن در تهیه غذهایی همچون كله جوش، عدس پلو با میگوی كوچك و برخی غذاهای دریایی استفاده می شود تا علاوه بر طعم، رنگ غذا نیز بهتر شود.
باید به جاذبه های غذایی خاك هرمز، ظرفیت های بصری خاك این جزیره را نیز اضافه كرد؛ چرا كه بیش از 90 طیف رنگی در آن شناخته شده و به تعبیر گردشگران، این جزیره بكر به مثابه جعبه مداد رنگی و تابلوی بی مانند طبیعت است.
خاك این جزیره دارای طیف های گسترده و متنوعی از رنگ های سفید، زرد، قرمز، سبز، نارنجی، كرم، قهوه ای، فیروزه ای روشن و حتی طلایی است و از دیدگاه زمین شناسان این جزیره یكی از مهمترین گنبدهای نمكی جهان ارزیابی و به دلیل همین ویژگی ها، نام آزمایشگاه سنگ شناسی به آن داده می شود.
تولید صنایع دستی مختلفی همچون تابلوهای رنگارنگ از جنس خاك از دیگر محصولات به دست آمده از این خاك ارزشمند به دست توانمندی هنرمندان این جزیره است و این تولیدات در میان گردشگران داخلی و خارجی طرفداران زیادی داشته و توجه به این حوزه می تواند ظرفیت عظیمی برای صادرات صنایع دستی هرمز ایجاد كند.

*فراوری خاك هرمز در دستور كار دولت تدبیر و امید
فرماندار قشم در گفت و گو با خبرنگار ایرنا با بیان اینكه خاك سرخ هرمز ارزش اقتصادی بالایی دارد، گفت: فراوری خاك سرخ هرمز به دلیل مولفه ها و ویژگی های خاصی كه دارد در دستور كار دولت تدبیر و امید قرار گرفته است.
عزت كمال زاده اضافه كرد: به طور قطع این رویكرد دولت یازدهم نقش مهمی در ایجاد اشتغال و رونق اقتصادی این جزیره می گذارد.
وی ادامه داد: معدن خاك سرخ هرمز از معروفیت جهانی برخوردار است و می توان از آن در حوزه ها و صنایع گوناگون استفاده كرد.
فرماندار قشم اظهار كرد: این موضوعات در دیدار با معاون آموزشی وزیر صنعت، معدن و تجارت نیز مطرح و بر ضرورت عملی شدن این رویكرد دولت یازدهم تاكید شده است.
كمال زاده با بیان اینكه خاك هرمز برخلاف ادعای برخی رسانه ها به خارج از كشور صادر نمی شود، گفت: تمامی خاك برداشت شده از معدن خاك سرخ این جزیره در صنایع داخلی مورد استفاده قرار می گیرد.
كمال زاده اضافه كرد: بر اساس تاكیدات رهبر معظم انقلاب جلوگیری از خام فروش مواد معدنی به عنوان سیاست اصلی دولت در بخش معادن كشور دنبال می شود و منویات معظم له محور برنامه ها و رویكردهای مسوولان این حوزه است.
رییس اداره صنعت، معدن و تجارت شهرستان قشم نیز در گفت و گو با خبرنگار ایرنا با بیان اینكه معدن خاك سرخ جزیره هرمز سالانه ظرفیت تولید دو هزار تن سنگ را دارد، گفت: از خاك به دست آمده از این معدن در صنایع مختلف رنگ سازی، لوازم آرایشی و بهداشتی، رنگ های ضد زنگ، كاشی و سرامیك و لعاب سازی استفاده می شود.
علی رهبری اضافه كرد: خاك برداشت شده از این معدن در كارخانه های اصفهان، دلیجان و شهرك صنعتی بندرعباس مورد استفاده قرار می گیرد.
وی با اشاره به اهمیت این خاك در تهیه غذاهای محلی مردم این منطقه، افزود: تهیه تابلوهای صنایع دستی از دیگر ظرفیت های خاك این منطقه است كه موجب رونق گردشگری در این جزیره می شود.
رهبری بر ضرورت حفظ خاك این جزیره تاكید كرد و گفت: برخلاف برخی ادعاها، موضوع خام فروشی خاك این جزیره صحت نداشته و خاك برداشت شده از معدن خاك سرخ هرمز در صنایع و كارخانه های داخلی مورد استفاده قرار می گیرد.
بی شك برنامه های دولت تدبیر و امید برای فرآوری این خاك ارزشمند، بر شهرت جهانی گلك و دیگر خاك های رنگی و بی نظیر جزیره هرمز می افزاید و می تواند دروازه ای جدید برای رونق اقتصادی و گردشگری این منطقه باز كرده و نوید بخش آینده ای روشن برای مردم محلی این خطه از كشورمان باشد.
گزارش از سعید زارع كندجانی
2077/6048/2090