رانندگي بي خطر با رفتارهاي مثبت ترافيكي

تهران- ايرنا- روزنامه كيهان در صفحه گزارش روز نوشت: خط سفيد، يعني زبان هدايت عبور و مرور درست در شهر، خط سفيد يعني ايست، به احترام زندگي، خط سفيد يعني داشتن آسماني آبي و زميني پاك، خط سفيد يعني حركت بين خطوط و احترام به گذرگاه عابران پياده و خط سفيد يعني تحولي عظيم در فرهنگ ترافيكي.

اين گزارش كه بخش پاياني آن در شماره روز سه شنبه نهم تير 1394 هجري خورشيدي به قلم صديقه توانا منتشر شد، مي افزايد: به كارگيري علائم افقي و خط‌كشي‌هاي سطحي به اندازه علائم عمودي و موانع فيزيكي مي‌توانند در نظم بخشي به ترافيك كمك كنند، به عبارت ديگر علائم افقي و عمودي در مسير ايجاد انضباط در ترافيك لازم و ملزوم يكديگر هستند.
به اعتقاد كارشناسان مسائل حمل‌ونقل شهري، در فرهنگ ترافيك، الزاماتي همچون افزايش سطح وظيفه‌شناسي و نظم و انضباط اجتماعي به موازات ارتقاي سطح آرامش و سلامت و روحي و رواني جامعه و پايبندي به رفتار اخلاق‌مدار مستتر است به همين منظور جريان‌سازي فراگير در اين حوزه علاوه بر آموزش‌هاي عمومي براي تمام شهروندان، برگزاري دوره‌هاي آموزشي جهت رانندگان وسايل نقليه عمومي به عنوان سكانداران حمل‌ونقل شهري و كودكان و نوجوانان به عنوان آينده‌سازان كشور اسلامي‌مان و رانندگان قانونمند فردا نيز بايد در دستور كار مسئولان حوزه حمل و نقل قرار گيرد.
مشق خط سفيد ترافيك
بر تخته سياه كف خيابان‌ها
خط سفيد بايد خوب نوشته شود تا خوب خوانده شود و آنچه كه در موضوع خط‌كشي‌هاي معابر بايد به آن پرداخته شود اين است كه مشق خطوط سفيد ترافيكي بر تخته سياه كف خيابان‌ها و بزرگراه‌ها بايد به خوبي نوشته شود تا انتظار داشته باشيم به خوبي خوانده شود.
شهرام جباري‌زادگان معاون آموزش سازمان ترافيك با بيان مقدمه فوق درخصوص ضرورت اجراي پروژه خط سفيد تأكيد مي‌كند: «وقتي اين ضرورت براي مردم و بخصوص رانندگان به خوبي تفهيم شود، مي‌توان انتظار يك رانندگي بي‌خطر را داشت، در غير اين صورت، نمي‌توانيم توقع ترافيكي منظم داشته باشيم به همين دليل در برنامه پنج ساله دوم شهر تهران موضوعاتي همچون بازپيرايي المان‌هاي ترافيكي از جمله خط‌كشي‌هاي معابر در قالب طرح انضباط‌بخشي به ترافيك مورد توجه قرار گرفته است.» جباري‌زادگان با اشاره به اينكه اجراي خط هشدار در تمامي تقاطع‌ها و اصلاح خط‌كشي‌هاي نامناسب به‌جا مانده از گذشته از جمله مواردي هستند كه مدنظر قرار گرفته‌اند، تصريح مي‌كند: «تصحيح گذرگاه‌هاي عرضي از لحاظ كيفيت و نوع خط‌كشي، رفع انسداد و ايجاد پيوستگي خطوط عرضي در محل پياده‌روها از ديگر اقدامات مورد توجه در اين طرح است.» از معاون آموزش سازمان ترافيك درخصوص نقش شهروندان در ارتقاي فرهنگ ترافيك با استفاده از اجراي طرح خط سفيد كه البته چيز جديدي جز الفباي رانندگي نيست، سؤال مي‌كنم، مي‌گويد: «شهروندان در ارتقاي فرهنگ ترافيك و بهبود رفتارهاي ترافيكي صددرصد نقش دارند. از مصاديق اين مهم، حركت منظم خودروها بين خطوط و عدم تغيير ناگهاني خط عبوري است، چراكه كوتاه‌ترين مسير بين دو نقطه مبداء و مقصد مسير مستقيم است و اگر خودروها در خط خود حركت كنند و به صورت ناگهاني وارد مسير ساير خطوط نشوند، نه‌تنها امكان بروز حوادث احتمالي را كاهش مي‌دهند، بلكه با آرامش به مراتب بيشتري و در مدت زمان كمتري به مقصد خواهند رسيد.»
حاشيه امن براي عابران
وقتي يك راننده به خط‌كشي‌هاي عرضي در خيابان‌ها توجه داشته باشد و به خط سفيد قبل از گذرگاه عابر پياده توجه كند، قطعاً به حاشيه امني كه براي عابران درنظر گرفته شده توجه داردو از سوي ديگر عابران هم براي عبور ازا ين گذرگاه‌ها دل نگراني ندارند. بي‌ترديد اين رانندگان كه براي عبور از گذرگاه‌ها از قوانين تخطي نمي‌كنند، حق و حقوق عابران پياده را رعايت كرده و در كنار آن به سلامتي و ايمني خود توجه ويژه‌اي خواهند داشت.
سرهنگ عين‌الله جهاني معاون اجتماعي و فرهنگ ترافيك پليس راهور ناجا در گفت‌وگو با گزارشگر كيهان تأكيد مي‌كند: «رعايت موضوعات مربوط به انواع خط‌كشي‌هاي طولي و عرضي در معابر به عنوان طرحي با نمادسازي خط سفيد اما با نگاه نظم و انضباط‌بخشي به معابر، يك طرح موفق و مؤثري است كه اميدواريم نتايج بيشتر و مثبت آن را طي ماه‌هاي آينده شاهد باشيم و باز هم اميدواريم مردم در اين خصوص مشاركت بهتري داشته باشند چون بدون مشاركت مردم موفقيت صددرصدي نخواهيم داشت. وقتي مردم ببينند رعايت و توجه به اين خط‌كشي‌ها چقدر در ايجاد آرامش بين رانندگان و كاهش تصادفات مؤثر است به اين طرح و اجراي آن توجه بيشتري مي‌كنند.»
سرهنگ جهاني با استناد به فرمايشي از حضرت علي(ع) درمورد رعايت نظم و انضباط در امور روزمره و زندگي مي‌گويد: «امام اول شيعيان مردم را به نظم در امور و كارها دعوت مي‌كنند و يكي از اين امور رعايت نظم در رانندگي و تردد ترافيكي است. بنابراين هر چه ما نظم را در ترافيك رعايت كنيم يعني پشت خط عابر پياده بايستيم، به گذرگاه عابر پياده تخطي نكنيم... قطعاً شاهد عبور و مروري بي‌خطر و بي‌ترافيك خواهيم بود.»
اصلاح رفتارهاي رانندگي
از معاون اجتماعي و فرهنگ ترافيك پليس راهور ناجا مي‌پرسم چرا برخي از رانندگان از اجراي اين طرح اظهار بي‌اطلاعي مي‌كنند مي‌گويد: «اين طرح هرچند چيز جديدي نيست ولي بايد با فرهنگ‌سازي بيشتر، رانندگان بدانند هدف از اجراي اين طرح و تأكيد بر رعايت آن، اجراي نظم و انضباط در ترافيك، كاهش حوادث رانندگي و تصادفات و كاهش آلودگي هواست.»
دكتر بهروز شيرگير عضو هيئت علمي دانشگاه خوارزمي هم در گفت‌وگو با گزارشگر كيهان با اشاره به اينكه تبليغات و فرهنگ‌سازي در زمينه اجراي پروژه خط سفيد كم مي‌باشد، در توضيحات بيشتري مي‌گويد: «مسئولان بايد روي محتواي مفاهيمي كه در بنرها و تابلوهاي تبليغاتي نوشته مي‌شود، بيشتر كار كنند چون اين تبليغات خيلي با استانداردهاي طراحي شهري مطابقت ندارد.»
اما ظاهراً اين پروژه نقاط ضعفي هم دارد كه دكتر شيرگير با بيان اينكه اين پروژه با اين شعار وسط آمد كه رفتارهاي رانندگي را اصلاح كند به اين نقاط ضعف هم اشاره كرده و مي‌گويد: «اين پروژه ازنظر محتوا مشكلاتي دارد. ما در مسئله رانندگي با رفتارهاي رانندگي به عنوان يك چالش با آن دست به گريبان هستيم و اين پروژه يا طرح كار را از ريشه آغاز نكرده است.» به او مي‌گويم توضيح قانع‌كننده‌تري درمورد نقص موجود در اين پروژه ارائه دهد، مي‌گويد: «مخاطبيني كه در اين پروژه قرار دارند كساني هستند كه همه گواهينامه راهنمايي و رانندگي دارند و تعريف خط سفيد و علائم را مي‌دانند و مگر غير از اين است كه خطوط سفيد، الفباي رانندگي است، پس در واقع اين طرح، طرح و پروژه براي يك راننده جديد نيست.
با توجه به آنكه يكي از سه ضلع مثلث و سه عامل اصلي رانندگي انسان، راه و وسيله نقليه است، و انسان روح‌بخش حمل‌ونقل است بنابراين از نظر مهندسي وسيله و راه به عنوان زير ساخت يك زبان مشترك را مثل طراحي و خط‌كشي و... ايجاد مي‌كنند، و آنچه كه نياز به كار بيشتر دارد انسان است.»
اين عضو هيئت علمي دانشگاه خوارزمي در ادامه مي‌‌گويد: «علائم افقي و عمودي زبان و استانداردهاي ما در رانندگي هستند و يك حرف مشترك بين همه كاربران دارند و اصلي‌ترين ارتباط بايد بين راننده و تسهيلات حمل‌ونقل توسط علائم به وجود آيد.
پروژه خط سفيد نگاهش اين است كه يك پروژه فرهنگي است ولي عملا ما تا الان هر چه ديديم جز چند بنر با عنوان خط سفيد، الفباي رانندگي، بقيه پروژه‌ها عمراني بوده است و به بحث زير ساختها پرداخته است تا نقاط ضعف آن را برطرف كند.»
به او مي‌گويم مصداقي در اين مورد مي‌آوريد؟ مي‌گويد: «مثلا شبكه‌هاي معابر از نظر خط‌كشي اصلاح شدند.»
به آقاي شيرگير مي‌گويم مگر قبلا در اين معابر خط‌كشي وجود نداشته است مي‌گويد: «چرا خط‌كشي بود ولي در اين پروژه اين خط‌كشي‌ها اصلاح شدند.»
به او مي‌گويم خب اين كه كار خوبي است، كجاي آن نقطه ضعف محسوب مي‌شود؟ دكتر در پاسخم مي‌گويد: «ما هم حرف شما را تاييد مي‌كنيم ولي انتظارمان در اجراي اين طرح اجراي رفتار سالم ترافيكي بود و بي‌ترديد تا وقتي زيرساختها هم به صورت كامل رعايت نشده باشد نمي‌توان عمل صحيحي از يك راننده انتظار داشت و تا الان براي خط سفيد كارهاي فرهنگي زيادي انجام شده است ولي ريشه‌اي و صحيح نبوده است.»
وي خود در ادامه با ذكر مصداقي ديگر در اين مورد مي‌گويد: «مثلا طرح white man (مردان سفيد) كه اجرا شد ديديم برخي مردان سفيد‌پوش در برخي خيابانها و تقاطع‌هاي شهر مانور مي‌دادند كه خود اين مسئله باعث مشكلاتي ترافيكي براي شهروندان شده بود، به نظر مي‌رسد نبايد كاري تحت عنوان مباحث فرهنگي انجام دهيم كه باعث ايجاد ترافيك و مشكل براي مردم و شهروندان شود. در كتاب راهنمايي و رانندگي به رانندگان مي‌گوييم هنگام رانندگي كتاب نخوانيد، چاي نخوريد... وكاري نكنيد كه باعث حواس‌پرتي شود، بعد از سوي ديگر خود ما كاري مي‌كنيم كه حواس رانندگان را پرت مي‌كنيم.»
غناي محتواي مسائل آموزشي
به دكتر شيرگير مي‌گويم شما در ابتداي صحبتهايتان به بحث غناي محتواي مسائل آموزشي در رانندگي اشاره كرديد، در اين مورد توضيح بيشتري دهيد، از سوي ديگر شما ايراداتي به اين طرح وارد مي‌دانيد، به نظر شما براي رفع اين نقاط ضعف چه بايد كرد؟
عضو هيئت علمي دانشگاه خوارزمي در پاسخ به اين سوالم به كتابهاي آموزش راهنمايي و رانندگي اشاره مي‌كند و در ادامه مي‌گويد: « در وهله اول بايد سراغ اين كتاب برويم كه مرجع اصلي ما در رانندگي است. نقاط ضعف اين كتاب بايد برطرف شود، قبل از آنكه يك فرد راننده شود بايد با الفباي رانندگي بيش از پيش آشنا شود. كسي كه 30 سال راننده است و همه قواعد در ذهنش نقش بسته با چند روز تبليغ رفتارش قابل تغيير نخواهد بود. قطعا بايد بدانيد كه آموزش يك راننده تاكسي كه خودش يك پا كارشناس راهنمايي و رانندگي شده است خيلي سخت و دشوار است بنابراين مسئولان راهنمايي و رانندگي بايد هنگامي كه فرد از سنين پايين كار آموزش رانندگي را آغاز مي‌كند، سخت‌گيري‌هاي لازم را براي دادن گواهينامه به خرج دهند تا پس از آن به آساني سلب صلاحيت شود. متاسفانه الان به گونه‌اي است كه در كشور به راحتي گواهينامه داده مي‌شود و به سختي سلب صلاحيت مي‌شود، اين روش بايد برعكس شود تا شاهد ترددي منظم در سطح شهرهاي و بخصوص پايتخت و كلان‌ شهرها باشيم.
از اين روست كه تاكيد دارم برخي از اشعار تبليغاتي در رانندگي ما از نظر مفاهيم مشكل دارد كه بايد اصلاح شود و محتواها مورد بازنگري قرار گيرد. ضمن آنكه در بحث آموش سخت‌گيري جريمه هم كارساز است، قوه قهريه در اين مورد بايد با جديت بيشتري وارد كار شود.»
خطوط راهنمايي و رانندگي از كجا آمدند؟
براستي هيچ با خود فكر كرده‌ايد كه اين خط‌كشي‌هاي سفيد معابر شهري كه شامل سه‌ گروه خطوط طولي، خطوط عرضي، پيكان‌ها، نمادها و نوشته‌ها هستند از كي و كجا مطرح شدند؟
دكتر عليرضا اسماعيلي نوري عضو مركز تحقيقات و پيشگيري از مصدوميت دانشگاه شهيد بهشتي در پاسخ به اين سوال و ضمن توضيح اين خطوط كه مجال چاپ اين توضيحات در اين گزارش نمي‌گنجد و البته همه رانندگان به خوبي به آن واقفند، به گزارشگر كيهان مي‌گويد: «رومي‌ها اولين قومي بودند كه از نوعي خطوط ترافيكي استفاده كردند. انگلستان نيز نخستين كشوري است كه جاده‌ها را با سنگ‌هايي كه «مايليار» ناميده مي‌شد، مشخص كرد. ( كلمه «مايل» به عنوان معيار محاسبه مسافت است از همين كلمه گرفته شده است)، اما در اسناد مربوط به سال 1843، در خصوص ضرورت استفاده از سنگ سفيد در وسط خيابان و چراغهاي تقاطع‌ها، سخن به ميان آمده و بعد از جنگ جهاني اول بود كه رنگ سفيد بر معابر بريتانيا ظاهر شد و در اواخر دهه 1920 به طور گسترده استفاده شد و در سال 1930 خط سفيد در تقاطع‌ها به عنوان خطي كه خودروها بايد پشت آن بايستند به رسميت شناخته شد و همين‌طور در سالهاي بعد خطوط سفيد در پيچ‌ها و تقاطع و براي تفكيك مسيرهاي ترافيكي نيز استفاده شد.»
دكتر اسماعيلي نوري با اشاره به اينكه خط‌كشي‌هاي عابر پياده يكي از عناصر اصلي هر اقدام پيشگيرانه در بروز تصادفات مي‌باشد مي‌گويد: «خط‌كشي روشي ارزان قيمت براي ارائه اطلاعات به رانندگان و ساير استفاده‌كنندگان از خيابان است. خط‌كشي‌ها اطلاعات و راهكارهاي صحيح را به رانندگان در مانورهاي مجاز به عابران پياده هنگام عبور از خيابان ارائه مي‌دهد.
آموزش رفتارهاي مثبت ترافيكي
از دكتر اسماعيلي‌نوري كه نگاه بسيار مثبتي به اين طرح دارد در مورد هدف كلي استفاده و اجراي طرح خط سفيد مي‌پرسم، مي‌گويد: هدف كلي از طرح خط سفيد نوعي الگوسازي و آموزش رفتارهاي مثبت ترافيكي برگرفته از استفاده خطوط سفيد مي‌باشد، به آن معنا كه من به عنوان عابرپياده براي حفظ جان خود و دانستن حق مسلم خود در هنگام عبور از خيابان، بايد اين خطوط را بشناسم و از آنها بهره ببرم، حال ما به عنوان عابر يا راننده بايد به وظيفه خودمان به‌درستي عمل كنيم و منتظر آن نباشيم كه تمام توجه ديگران به ما باشد.
وي به هدف ديگر اين طرح با اين تاكيد كه عادت در لغت به معناي خوي گرفتن است و هركرداري در اثر تكرار مورد قبول و خوشايند واقع مي‌شود، مي‌گويد: «اين طرح تا مدتي مردم را به اين موضوع وا مي‌دارد كه شاهد طرح‌هاي جديد و متنوعي از خطوط گرافيكي عابرپياده باشند و منتظر اين خواهند بود كه طرح‌هاي جديد و ايده جديد مديريت شهري درباره خطوط عابر پياده در كجاي شهر و در كدام خيابان اجرا خواهد شد. كه همين امر باعث علاقه‌مندي و فرهنگ‌سازي و كمك به اشاعه فرهنگ حمل و نقل و ترافيك با استفاده از خطوط عابر پياده در سطح شهرها خواهد شد و براي انجام اين طرح و شروع فرهنگ‌سازي عمومي مردم مي‌توان از مكان‌هاي پر رفت‌و‌آمد، مقابل مدارس، مقابل فروشگاه‌ها، مراكز خريد، بازارها و... شروع كرد. در ضمن اين طرح باعث همه‌گير شدن در جمعيتي معين در شهرها خواهد شد كه اين پديده عكس‌العملي به افراد و گروه‌هاي ديگر جامعه انتقال خواهد داد و فرهنگ فوق انتشار خواهد يافت.»
*منبع : روزنامه كيهان
**گروه اطلاع رساني** 1893**2002**9131