۲ تیر ۱۳۹۴،‏ ۱۸:۲۳
کد خبر: 81657461
T T
۰ نفر
شهرسوخته عامل شهرت جهاني سيستان و بلوچستان

زاهدان- ايرنا- مديركل ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري سيستان و بلوچستان گفت: شهر سوخته به عنوان يك سايت تاريخي و تنها اثر ثبت شده جهاني سيستان و بلوچستان اهميت ويژه اي در معرفي و شهرت جهاني اين استان دارد.

به گزارش ايرنا، كامبيز مشتاق گوهري روز سه شنبه در نشست خبري به مناسبت نخستين سالگرد ثبت جهاني شهر سوخته افزود: با توجه به معرفي چهره نه چندان روشن استان در سطح كشور وجود آثار تاريخي مانند شهرسوخته مي تواند به احيا چهره واقعي آن كمك كند.

وي با بيان اينكه وجود آثار تاريخي وجه تمايز اين منطقه با ساير نقاط كشور است تصريح كرد: امروزه صنعت گردشگري در حوزه ميراث فرهنگي بيشترين آمار گردشگر را دارد و آثار باستاني و تاريخي نيز بيشتر در كشورهاي كمتر توسعه يافته و در حال توسعه وجود دارد كه وجود شهرسوخته و ساير آثار استان زمينه مناسبي را براي رونق صنعت گردشگري در اين استان فراهم مي كند.

وي با اشاره به آمادگي سه اثر تاريخي ديگر براي ثبت جهاني در اين استان اظهار داشت: مردم و رسانه ها بايد براي معرفي اين آثار قدم بردارند و اميد است با همكاري تمام سازمان ها اين سه اثر نيز به ثبت جهاني برسند.

مديركل ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري ادامه داد: با توجه به محدود بودن امكانات در شهر سوخته و شرايط زماني مصادف با ماه مبارك رمضان از برگزاري مراسم يك ساله شدن ثبت جهاني شهر سوخته اجتناب شد اما در طول سال برنامه هاي متعددي به مناسبت هاي مختلف در اين مكان برگزار خواهد شد.

مشتاق گوهري گفت: يكي از مشكلات بازديدكنندگان شهر سوخته نبود امكانات رفاهي نه تنها در نزديكي شهر سوخته بلكه در سطح منطقه سيستان است كه اين امر در حال پيگيري است تا بتوان با اقامت گردشگران در اين منطقه، ساير آثار تاريخي سيستان را نيز به آنان معرفي كرد.

مدير پايگاه شهر سوخته نيز در اين نشست گفت: شهرسوخته يك ميراث مادي و فرهنگي است كه به دليل نشان دادن اولين تمدن هاي شهرنشيني بشر و نيز توسعه روستانشيني به شهرنشيني ثبت جهاني شده است.

اكبر شيرازي با بيان اينكه شهر سوخته هفدهمين اثر ثبت شده جهاني در ايران است ادامه داد: شهر سوخته تنها محوطه تاريخي در ايران است و اين امر نشان دهنده جايگاه ويژه آن در باستان شناسي ايران و جهان است.

وي تصريح كرد: اين مكان حدود پنج هزار و 200 سال قبل بوجود آمده و تقريبا چهار هزار سال قبل با جمعيتي نزديك به شش هزار نفر به دليل دور شدن مسير رودخانه هيرمند از آن، از بين رفته است.

وي اظهار داشت: فعاليت هاي ما در حوزه جهاني شامل معرفي محوطه شهرسوخته به بازديدكنندگان، حفاظت مرمت و پايش آن و تداوم پژوهش ها و نيز افزايش شناخت شهر سوخته است.

شهر سوخته واقع در ۵۶ كيلومتري زابل در شمال استان سيستان و بلوچستان و در حاشيه جاده زابل - زاهدان در ۳۲۰۰ سال قبل از ميلاد پايه گذاري شده و مردم اين شهر در چهار دوره بين سال‌هاي ۳۲۰۰ تا ۱۸۰۰ قبل از ميلاد در آن سكونت داشته اند.

سند يا كتيبه اي كه نام واقعي و قديمي اين شهر را مشخص كند هنوز به دست نيامده و به دليل آتش سوزي در دو دوره زماني بين سال هاي 3200 تا 2750 قبل از ميلاد 'شهر سوخته' ناميده مي شود.

سيد منصور سيد سجادي سرپرست گروه باستان شناسي شهرسوخته مي گويد: براي نخستين بار در شهر سوخته يك چشم مصنوعي پيدا شد . مطالعات اوليه نشان داده است كه چشم چپ زن تنومند مدفون در قبر شماره 6705 مصنوعي بوده است.

جنس و ماده اي كه چشم مذكور با آن ساخته شده است هنوز به دقت روشن نشده و تشخيص آن به آزمايشهاي بعدي موكول شده است اما به نظر مي رسد كه چشم مزبور از جنس قير طبيعي كه با نوعي چربي جانوري مخلوط شده ساخته شده است.

در روي اين چشم مصنوعي ريز ترين مويرگهاي داخل كره چشم توسط مفتول هاي طلايي به قطر كمتر از نيم ميلي متر طراحي شده اند مردمك چشم در وسط طراحي شده و جز از آن تعدادي خطوط موازي كه تقريباً يك لوزي را تشكيل مي دهند در پيرامون مردمك ديده مي شود از دو سوراخ جانبي واقع در دو سوي اين چشم مصنوعي جهت نگهداري و اتصال آن به حدقه چشم استفاده مي شده است . بررسي هاي انسان شناسانه نشانداده كه به احتمال بسيار زياد زن مزبور داراي سني بين 25 تا 30 سال بوده و دو رگه (سياه و سفيد) بوده است .

خط كش 5 هزار ساله

در كاوش هاي انجام گرفته در شهر سوخته يك خط كش ساخته شده از چوب آبنوس كشف شد. دكتر سيد سجادي، درباره خط كش كشف شده گفت: اين خط كش به طول 10 سانتيمتر با دقت نيم ميليمتري و از جنس چوب آبنوس است. كشف خط كش در شهر سوخته سيستان نشانگر اين است كه ساكنان اين شهر باستاني داراي پيشرفت هاي زيادي در زمينه علم رياضيات بوده اند.

قديمي ترين تخته نرد جهان

از گور باستاني موسوم به شماره 761 كهن ترين تخته نرد جهان به همراه 60مهره ي آن در شهر سوخته پيدا شد. اين تخته نرد بسيار قديمي تر از تخته نردي است كه در گورستان سلطنتي «اور» در بين النهرين پيدا شده بود.

نخستين انيميشن جهان

باستان شناسان هنگام كاوش در گوري 5 هزار ساله جامي را پيدا كردند كه نقش يك بز همراه با يك درخت روي آن ديده مي شود. آنان پس از بررسي اين شي دريافتند نقش موجود بر آن برخلاف ديگر آثار به دست آمده از محوطه‌هاي تاريخي شهر سوخته، تكراري هدفمند دارد، به گونه‌اي كه حركت بز به سوي درخت را نشان مي دهد. هنرمندي كه جام سفالين را بوم نقاشي خود قرار داده، توانسته‌ است در 5 حركت، بزي را طراحي كند كه به سمت درخت حركت و از برگ آن تغذيه مي كند.

سرپرست تيم كاوش در شهر سوخته درباره اين كشف گفت: «حركت بز به سوي درخت و تغذيه او از برگ درختان در 5 حركت مصور شده است. در اين تصاوير نه تنها بز به سمت درخت حركت مي‌كند، بلكه جهش وي و پريدن بز روي برگ درختان كاملا ديده مي‌شود.»

دكتر سيد سجادي درباره منحصر به فرد بودن اين تصاوير در دنياي باستان گفت: تاكنون در دوره‌هاي پيش از تاريخي چنين تصاويري ديده نشده و ما براي اولين بار به اين تصوير در شهر سوخته برخورد كرده‌ايم. در بسياري از ظروف، اشكالي را مي‌بينيم كه تنها تكرار شده‌اند، اما حركتي در آنها ديده نمي‌شود. تحقيقات ما نشان داده است كه اين نقش، قديمي‌ترين ايده مردمان باستان براي ارايه «تصوير متحرك» و به تعبير امروزي «انيميشن» است.

از ديگر اشياي مهم از ميان هزاران شي يافت شده، مي‌توان از سفال با امضاي سفال‌گر بر روي آن، چكش، سوزن، شهرك‌هاي مسكوني و ساختمان‌هاي همه‌گاني هم‌چون آپارتمان، بذر خربزه، حبوبات، ماهي خشك كرده، برنج، زيره، كوره‌هاي سفالگري، كوره‌هاي ذوب فلزات، دكمه، تبر، بندكفش، قلاب، شانه سر، طناب، سبد، گل مو، قاب‌هاي چوبي، كفش، كمربند و غيره نام برد.

7311 / 6081/1772