كنده كاري روي كدو تلفيقي از باغباني و صنايع دستي در مازندران

ساري - ايرنا - كئي تك، كدويي از خطه مازندران است كه از پس از كنده كاري روي آن انواع محصولات صنايع دستي به دست مي آيد كه اكنون بازار خوبي در ميان ديگر محصولات صنايع دستي به خود اختصاص داده است.

حميدرضا گل محمدي خلاق و مبتكر كنده كاري روي كدو كه به زبان مازندراني به اين نوع كدو چو كئي، كئي تك و كئي رشتي هم گفته مي شود و نوعي از آن به كدو قليان معروف است، انواع صنايع دستي را از اين گياه مي سازد و به بازار عرضه مي كند.

كنده كاري روي كدو علاوه بر اين كه يك هنر صنعتي است، حرفه باغباني را نيز در بر دارد و يك هنرمند بايد در باغباني مهارت كافي داشته باشد، زيرا كنده ‌كاري روي اين نوع كدو در مرحله داشت كه محصول كدو به رشد متوسطي رسيد و روي بوته قرار دارد، آغاز مي شود.

اين هنرمند بابلسري بخشي از حياط خانه شخصي را به كشت و توليد كدو مخصوصي كه بتوان روي آن فعاليت هنري كرد، اختصاص داده است.

گل محمدي پس از پژوهش هاي مختلف و آزمون و خطا در سال 1379 با تاييد مديريت وقت صنايع دستي استان مازندران اين كار به عنوان يك نوآوري در صنايع دستي و كاري منحصر به فرد شناخته شد و از همان سال با دريافت كارت شناسايي، پروانه حكاكي روي كدو را دريافت كرد.

وي براي تامين مواد اوليه و انجام باغداري از سوي اداره تعاون استان مازندران، شركتي را در اين زمينه ثبت كرد و اكنون به فعاليت اقتصادي در اين زمينه اشتغال دارد.

كنده كاري روي كدوي تزئيني با نام علمي لاگناريا نوعي نوآوري در صنايع دستي است؛ آثار به دست آمده از كنده كاري روي كدو نشان داده است كه توانسته تحسين و حيرت انسان ها را برانگيزد.

توليد انواع صنايع دستي كاربردي و تزئيني از كدو تزئيني و برجا گذاشتن آثار منحصر به فرد و زيبا مي‌تواند در هنر و اقتصاد مناطقي كه در آن اين نوع محصول كشت شود، نقش بسزايي را ايفا كند.

سه تار با كاسه كدو، آباژور ديواري و روي ميزي، گلدان هاي ديواري و روميزي، گلدان آويز، جا دستمال كاغذي، تابلو هاي معرق، ظرف شكلات خوري، قندان، قليان و نقاشي روي كدو از جمله محصولات صنايع دستي هستند كه مي توان از كدو ساخت.

گل محمدي مي گويد: گاهي در پرورش خوب اين محصول مشكل داشتم كه آن را از طريق پرس و جو از كارشناسان كشاورزي رفع كردم تا محصول بهتري به دست آيد.

براي كنده كاري روي محصول كدو برخي مواقع به رغم زحمت فراوان و انجام كنده كاري، محصول خراب مي شد و مي گنديد كه با صبر و حوصله و تحقيق نسبت به حل مشكل آن تلاش و آن را با مشورت و انجام روش هاي آزمون و خطا برطرف مي كردم.

همچنين اين كه پس از خشك شدن محصول، چگونه اين محصول نهايي از خطر موريانه زدگي و رطوبت نجات و حفظ كنم از ديگر دغدغه هايي بود كه با استفاده از پوشش هاي مناسب رنگي نسبت به رفع اين مشكل نيز اقدام عملي و اساسي شد.

اين هنرمند صنايع دستي كدو به برپايي چندين نمايشگاه اختصاصي و شركت در نمايشگاه هاي مختلف محلي، استاني و ملي اشاره كرد و گفت: اكنون بسياري از دانشجويان صنايع دستي از مناطق مختلف كشور نسبت به هنر كنده كاري روي كدو ابراز علاقه نشان داده و نحوه باغباني و توليد كدو و انجام فعاليت هنري روي آن را جويا هستند.

وي با بيان اينكه برخي از علاقمندان صنايع دستي به ويژه دانشجويان اين رشته از طريق وبلاگ كدو آذين با من در تماس هستند، ادامه داد: بذر اين نوع كدو را به استان هاي اصفهان، مغان و سيستان بلوچستان نيز ارسال كردم.

وي خاطر نشان كرد: هر چند اين نوع كدو در اين استان ها به بار نشست اما انجام هنري روي كدو هنوز به اين صورتي كه در بابلسر استان مازندران انجام مي شود، عملياتي نشد.

گل محمدي افزود: در حال حاضر برخي از علاقه مندان به صنايع دستي از طريق وبلاگ آموزش هاي لازم را در نحوه كاشت، باغباني و زمان حكاكي روي كدو، خشك كردن و عرضه آن را دريافت مي كنند.

وي به اشتغال و درآمد اين هنر صنايع دستي روي كدو اشاره كرد و گفت: هر يك از محصولات هنري كدو بيش از 100تا 150 هزار تومان قيمت گذاري مي شود كه با استقبال و سفارش محصول از سوي خريداران مواجه شده است.

به گفته گل محمدي هر چند كاشت اين نوع كدو در مازندران كه به صورت خوراكي تحت عنوان كدو پلو وجود دارد اما وي مبدع انجام فعاليت هنري و رسيدن به انواع محصول صنايع دستي است و اين كار الگو برداري از داخل و خارج از كشور نيست.

6990/6097/ 2025

سيد رضا هاشمي